Το Ιράν εκτέλεσε τρεις άνδρες που κατηγορούνταν για τη δολοφονία αστυνομικών κατά τις αντι-κυβερνητικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα, πρόκειται για τις πρώτες απαγχονίσεις που συνδέονται με τις διαδηλώσεις.

Μεταξύ των εκτελεσθέντων ήταν ο έφηβος Σάλεχ Μοχαμάντι, μέλος της εθνικής ομάδας πάλης του Ιράν, όπως μετέδωσαν πηγές στο CBS, συνεργάτη της BBC στις ΗΠΑ.

Οι εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν το πρωί της Πέμπτης τοπική ώρα στην επαρχία Κομ, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε τις θανατικές ποινές τους, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Οι πανεθνικές διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο και κλιμακώθηκαν τον Ιανουάριο, αντιμετωπίστηκαν με βίαιη καταστολή από τις ιρανικές αρχές. Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναφέρουν ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν.

Το Tasnim, ημι-επίσημο πρακτορείο συνδεδεμένο με τη Στρατιωτική Φρουρά της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), ανέφερε ότι οι Mohammadi, Mehdi Ghasemi και Saeed Davoudi κρίθηκαν ένοχοι για τη δολοφονία δύο αστυνομικών σε ξεχωριστές επιθέσεις στην Κομ.

Επίσης, καταδικάστηκαν για “moharebeh” – δηλαδή “πόλεμο κατά του Θεού” – μία από τις κατηγορίες που χρησιμοποιεί το Ιράν για την επιβολή θανατικών ποινών σε διαδηλωτές και αντιφρονούντες.

Σύμφωνα με οργανώσεις για τα δικαιώματα, οι τρεις άνδρες ομολόγησαν υπό βασανιστήρια και εκτελέστηκαν χωρίς δίκαιη δίκη.

Οι εκτελέσεις τους έγιναν μία μέρα μετά την εκτέλεση ενός διπλού Ιρανού-Σουηδού υπηκόου. Ο Κουρούς Κεϊβάνι απαγχονίστηκε μετά τη καταδίκη του για κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο δικαστικών ειδήσεων Mizan Online.

Ο Κεϊβάνι φέρεται να είχε συλληφθεί κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του Ιράν με το Ισραήλ τον Ιούνιο.

“Είναι σαφές για εμάς ότι η νομική διαδικασία που οδήγησε στην εκτέλεση του Σουηδού πολίτη δεν ήταν νομικά ασφαλής,” δήλωσε η Υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας.

Οι διαδηλώσεις, που εκτιμάται ότι επεκτάθηκαν σε 180 πόλεις και κωμοπόλεις σε όλες τις 31 επαρχίες, πυροδοτήθηκαν από την οργή για την κατάρρευση του νομίσματος και το αυξημένο κόστος ζωής.

Σύντομα εξελίχθηκαν σε απαιτήσεις για πολιτική αλλαγή και έγιναν μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για το κληρικό καθεστώς από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Παρά την σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου και των επικοινωνιών, διαδηλωτές δήλωσαν στην BBC ότι η θανατηφόρα καταστολή από τις δυνάμεις ασφαλείας ήταν πρωτοφανής.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Human Rights Activists News Agency (Hrana), τουλάχιστον 7.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά την καταστολή του Ιανουαρίου, μεταξύ των οποίων 6.488 διαδηλωτές και 236 παιδιά.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε δηλώσει τον Ιανουάριο ότι θα ληφθούν “ισχυρά μέτρα” εναντίον του Ιράν αν εκτελούνταν διαδηλωτές. Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi είχε δηλώσει αργότερα ότι δεν υπήρχε “σχέδιο” για απαγχονισμούς.

Ένας διαδηλωτής, ο Erfan Soltani, που είχε συλληφθεί στις 8 Ιανουαρίου και η οικογένειά του είχε ενημερωθεί ότι θα εκτελεστεί μέσα σε λίγες μέρες, φέρεται αργότερα να αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση, σύμφωνα με την κουρδική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw.

Η ιρανική δικαιοσύνη αρνήθηκε ότι είχε καταδικαστεί σε θάνατο, αναφέροντας ότι αντιμετώπιζε μόνο κατηγορίες ασφαλείας που επισύρουν ποινές φυλάκισης.

Από τότε, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν ξεκινήσει εκτεταμένες επιθέσεις κατά του Ιράν, σκοτώνοντας τον ανώτατο ηγέτη της χώρας. Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις στο Ισραήλ και σε κράτη συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο.