Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο μεγάλος αντίπαλός τους, το Ιράν, βρίσκονται σε διαμάχη από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και την κρίση ομηρίας στην πρεσβεία στην Τεχεράνη. Ωστόσο, οι εντάσεις έχουν κλιμακωθεί από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να χτυπήσει το Ιράν σε απάντηση στην αιματηρή καταστολή του μαζικού κινήματος διαμαρτυρίας, το οποίο ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου 2025.

Ο Τραμπ έχει στείλει αυτό που περιγράφει ως «αρμάδα» στον Κόλπο, η οποία περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και τη συνοδεία του. Η λεγόμενη αρμάδα έχει σταθμεύσει στην περιοχή από τα τέλη Ιανουαρίου.

Νέα Σύσταση από τις ΗΠΑ

Η αμερικανική σύσταση καλεί τους πολίτες να «αποχωρήσουν άμεσα από το Ιράν. Έχετε σχέδιο αναχώρησης που να μην εξαρτάται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ».

Σύμφωνα με τις οδηγίες, οι πολίτες θα πρέπει να περιμένουν συνεχιζόμενες διακοπές στο διαδίκτυο και να προετοιμάσουν εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας. Εάν είναι ασφαλές, προτείνεται η αναχώρηση από το Ιράν οδικώς προς την Αρμενία ή την Τουρκία.

«Οι ακυρώσεις και οι διαταραχές πτήσεων είναι πιθανές χωρίς προειδοποίηση. Ελέγχετε άμεσα τις αεροπορικές εταιρείες σας για ενημερώσεις. Εάν δεν μπορείτε να φύγετε, βρείτε ασφαλές μέρος εντός της κατοικίας σας ή σε άλλο κτίριο. Έχετε αποθέματα τροφίμων, νερού, φαρμάκων και άλλων απαραίτητων ειδών. Αποφύγετε τις διαδηλώσεις, κρατήστε χαμηλό προφίλ και παραμείνετε σε εγρήγορση για το περιβάλλον σας», αναφέρει η σύσταση.

«Παρακολουθείτε τα τοπικά μέσα για έκτακτες ειδήσεις. Να είστε έτοιμοι να προσαρμόσετε τα σχέδιά σας. Κρατάτε το τηλέφωνό σας φορτισμένο και ενημερώνετε την οικογένεια και φίλους για την κατάστασή σας. Εγγραφείτε στο Πρόγραμμα Smart Traveller Enrolment Program (STEP) για να λαμβάνετε τις τελευταίες ενημερώσεις ασφαλείας στο Ιράν», προστίθεται.

Η Ουάσιγκτον συμβουλεύει επίσης τους Αμερικανο-Ιρανούς διπλής υπηκοότητας να φύγουν χρησιμοποιώντας ιρανικά διαβατήρια, καθώς η ιρανική κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει τη διπλή υπηκοότητα και θα τους θεωρεί αποκλειστικά Ιρανούς πολίτες.

«Οι Αμερικανοί πολίτες διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο ερωτήσεων, σύλληψης και κράτησης στο Ιράν. Η επίδειξη αμερικανικού διαβατηρίου ή η σύνδεση με τις ΗΠΑ μπορεί να αποτελέσει λόγο για κράτηση από τις ιρανικές αρχές. Οι πολίτες των ΗΠΑ που δεν έχουν έγκυρο διαβατήριο πρέπει να υποβάλουν αίτηση σε κοντινή πρεσβεία ή προξενείο των ΗΠΑ μετά την αναχώρησή τους από το Ιράν», αναφέρει η ανακοίνωση.

Η αμερικανική κυβέρνηση προειδοποιεί επίσης ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών εάν αυτοί αποφασίσουν να φύγουν οδικώς μέσω των συνόρων.

Εντάσεις ΗΠΑ–Ιράν

Οι διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν έντονες: οι ΗΠΑ επιμένουν οι διαπραγματεύσεις να περιλαμβάνουν το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη δηλώνει ότι θα συζητήσει μόνο το πυρηνικό της πρόγραμμα. Η αδυναμία συμφωνίας για το εύρος και τον τόπο των συζητήσεων έχει αυξήσει τις αμφιβολίες για το εάν η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Τραμπ να εκτελέσει την απειλή επίθεσης.

Ερωτηθείς την Τετάρτη αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ θα πρέπει να ανησυχεί, ο Τραμπ δήλωσε στο NBC News: «Θα έλεγα ότι πρέπει να είναι πολύ ανήσυχος. Ναι, πρέπει». Πρόσθεσε ότι «διαπραγματεύονται μαζί μας», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Η Τουρκία, ένας από τους μεσολαβητές, καταβάλλει προσπάθειες για να αποτραπεί μια κλιμάκωση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, καθώς οι δύο αντίπαλοι υπογραμμίζουν ότι η διαφωνία για το πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης απειλεί να τινάξει τη συμφωνία στον αέρα. Ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε την Πέμπτη ότι συνομιλίες σε επίπεδο ηγεσιών ΗΠΑ–Ιράν θα ήταν χρήσιμες μετά τις χαμηλότερου επιπέδου πυρηνικές διαπραγματεύσεις που έχουν προγραμματιστεί στην Ομάν την Παρασκευή.

«Η Τουρκία καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να αποτρέψει κλιμάκωση», είπε ο Ερντογάν, ο οποίος έχει επενδύσει χρόνια στην ανάπτυξη στενών σχέσεων με τον Πρόεδρο Τραμπ, ενώ παράλληλα επεκτείνει τη διπλωματική επιρροή της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτή.