Σε εκλογικό θρίλερ εξελίσσεται η αναμέτρηση στο Ισραήλ.
H νέα επικαιροποίηση του δείγματος του Channel 14 από τον δημοσκόπο Σλόμο Φίλμπερ, προβλέπει καθαρή κυβερνητική πλειοψηφία για τον δεξιό-θρησκευτικό συνασπισμό εξαιτίας της κατάρρευσης του κόμματος Yisrael Beiteinu του Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, το οποίο εκτιμάται πλέον ότι δεν συγκεντρώνει το απαιτούμενο 3,25% και μένει εκτός της 26ης Κνεσέτ. Αν συμβεί αυτό τότε η συνολική δύναμη Μπλοκ Νετανιάχου ανέρχεται στις 62 έδρες, ξεπερνώντας το όριο των 61 εδρών και εξασφαλίζοντας αυτοδύναμη πλειοψηφία. Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο φιλοκυβερνητικό κανάλι στο πρώτο exjit poll παρουσίαζε το μπλοκ Νετανιάχου στο 60%.
Στις άλλες δημοσκοπήσεις δεν υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις. Το κόμμα Λικούντ του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους στις εκλογές της Τρίτης, ωστόσο κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα του Ισραήλ δεν φαίνεται να εξασφαλίζει τις απαραίτητες έδρες για τον σχηματισμό κυβέρνησης, σύμφωνα με τα exit polls του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα Kan. Μάλιστα το μπλοκ του Γκάντι Άιζενκοτ εμφανίζεται ισχυρότερο σε έδρες από εκείνο του Νετανιάχου.
Το Λικούντ του Νετανιάχου προβλέπεται να κερδίσει 24 ή 25 έδρες, λιγότερες από τις 32 που διαθέτει σήμερα, αλλά περισσότερες από τις 21 έως 23 έδρες που αναμένεται να εξασφαλίσει ο βασικός αντίπαλός του, το Γιασάρ του Γκάντι Άιζενκοτ.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του exit poll, τα κόμματα της αντιπολίτευσης με εβραϊκή ηγεσία αναμένεται να εξασφαλίσουν συνολικά 52 έδρες, έναντι 50 εδρών για τα κόμματα που στηρίζουν τον πρωθυπουργό. Τα κόμματα με αραβική ηγεσία, τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου, αναμένεται να εξασφαλίσουν συνολικά 18 έδρες, αριθμό-ρεκόρ για τη συγκεκριμένη πολιτική εκπροσώπηση.
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο exit poll του σταθμού, τα αραβικά κόμματα ενισχύονται κατά μία έδρα φτάνοντας συνολικά στο ιστορικό υψηλό των 18 εδρών, σε βάρος του σιωνιστικού μπλοκ της αντιπολίτευσης, το οποίο υποχωρεί από τις 53 στις 52 έδρες — εξέλιξη που περιορίζει περαιτέρω τα περιθώρια σχηματισμού μιας συμπαγούς πλειοψηφίας 61 εδρών.
Διαβάστε Επίσης
Σε απόλυτη ισορροπία δυνάμεων καταλήγει η νεότερη αναθεώρηση του exit poll από το Channel 13, καθώς το κυβερνητικό στρατόπεδο κερδίζει μία έδρα και φτάνει τις 51, ισοφαρίζοντας το μπλοκ της αντιπολίτευσης.
Ενώ στην προηγούμενη εκτίμηση του σταθμού η αντιπολίτευση προηγούνταν με 52 έναντι 50 εδρών, τα νέα δεδομένα διαμορφώνουν ένα σκηνικό απόλυτης κοινοβουλευτικής συμμετρίας.
Στο αναθεωρημένο exit poll, το Kan προχώρησε στις εξής αναπροσαρμογές:
Μπλοκ Αντιπολίτευσης (υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ): 52 έδρες
Μπλοκ Νετανιάχου (δεξιός-θρησκευτικός συνασπισμός): 50 έδρες
Αραβικά κόμματα: 18 έδρες
Το κόμμα B’Yachad του Ναφτάλι Μπένετ υποχωρεί κατά μία έδρα, από τις 14 στις 13 έδρες.
Η «Κοινή Λίστα» ενισχύεται αντίστοιχα κατά μία έδρα, ανεβαίνοντας από τις 10 στις 11 έδρες.
«Σχεδόν αδύνατο να παραμείνει πρωθυπουργός ο Νετανιάχου»
Ο Ντοβ Γουάξμαν, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA), με ειδίκευση στην ισραηλινή πολιτική και την ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση, εκτιμά ότι τα πρώτα αποτελέσματα των exit polls, εφόσον επιβεβαιωθούν, καθιστούν «σχεδόν αδύνατη» την παραμονή του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην πρωθυπουργία.
«Παρότι το Λικούντ του Νετανιάχου εξασφαλίζει τις περισσότερες έδρες, σύμφωνα με τα exit polls, οι συνολικές έδρες του δεξιού και θρησκευτικού συνασπισμού του έχουν καταρρεύσει, από τις 64 στις εκλογές του 2022 στις 50 που προβλέπεται ότι εξασφαλίζει στις φετινές εκλογές», δήλωσε ο Γουάξμαν στο Al Jazeera, επικαλούμενος τις εκτιμήσεις του ισραηλινού Channel 13. «Αυτό θα καταστήσει σχεδόν αδύνατο για τον Νετανιάχου να ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης», πρόσθεσε. «Όπως πολλοί είχαν προβλέψει, το αντι-Νετανιάχου μπλοκ εξασφαλίζει περισσότερες έδρες -53, σύμφωνα με τα exit polls-, αλλά απέχει σημαντικά από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία», σημείωσε.
Σημειώνεται, πάντως, ότι στο παρελθόν έχουν υπάρξει περιπτώσεις στο Ισραήλ όπου το κόμμα που εξασφάλισε τις περισσότερες έδρες στο Κοινοβούλιο δεν κατάφερε τελικά να σχηματίσει κυβέρνηση. Στις εκλογές του 2009, το κεντρώο κόμμα Καντίμα της Τζίπι Λίβνι κέρδισε 28 έδρες, επικρατώντας οριακά του συντηρητικού Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου, το οποίο εξασφάλισε 27. Ωστόσο, ο Νετανιάχου διέθετε μεγαλύτερη υποστήριξη από συμμαχικά κόμματα και επέστρεψε στην πρωθυπουργία, έπειτα από μια δεκαετία κατά την οποία είχε βρεθεί εκτός πολιτικής ή στα έδρανα της αντιπολίτευσης.
Τι θα γίνει εάν κανείς δεν εξασφαλίσει 61 έδρες
Για τον σχηματισμό κυβέρνησης στο Ισραήλ απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον 61 από τους 120 βουλευτές της Κνεσέτ. Εάν κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά στρατόπεδα δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό αρχηγό που θεωρεί ότι διαθέτει τις περισσότερες πιθανότητες να συγκεντρώσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη. Μέχρι να ορκιστεί νέα κυβέρνηση, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντα του πρωθυπουργού, επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης. Εάν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο, δεν αποκλείεται η προκήρυξη νέων εκλογών.
Η ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων ενδέχεται να χρειαστεί αρκετές ημέρες, ενώ ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος του Ισραήλ δίνει στα μικρότερα κόμματα τη δυνατότητα να διαδραματίσουν ρυθμιστικό ρόλο. Κανένα κόμμα δεν έχει εξασφαλίσει ποτέ από μόνο του 61 έδρες στην Κνεσέτ των 120 εδρών, με αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις συνασπισμού να αποτελούν τον κανόνα.
Από τη στιγμή που κανένα στρατόπεδο δεν μπορεί να κυβερνήσει αυτοδύναμα, μια ευρύτερη συνεργασία, με αποκλεισμό ή περιορισμό του ρόλου της Άκρας Δεξιάς, θα μπορούσε να αποτελέσει διέξοδο, όχι χωρίς τίμημα. Θα απαιτούσε δύσκολους συμβιβασμούς σε θέματα στρατιωτικής θητείας των υπερορθοδόξων, κοινωνικής πολιτικής και διαχείρισης του πολέμου.
Την ίδια ώρα οι αποκλίσεις μεταξύ των κομμάτων, η είσοδος πολλών μικρών σχηματισμών στην Κνεσέτ και οι διαφωνίες για ενδεχόμενες συνεργασίες ενδέχεται να εμποδίσουν τον σχηματισμό κυβέρνησης. Σε αυτήν την περίπτωση, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο νέων εκλογών.
Δύσκολη η κυβερνητική ατζέντα
Η αντιμετώπιση του Ιράν ως βασικής απειλής, η έμφαση στη στρατιωτική αποτροπή και η απουσία ουσιαστικής προοπτικής για παλαιστινιακό κράτος παραμένουν στοιχεία ευρύτερης πολιτικής συναίνεσης. Οι διαφορές ενδέχεται να αφορούν περισσότερο την ένταση της στρατιωτικής δράσης, την έκταση των εποικισμών και το περιθώριο διπλωματικών πρωτοβουλιών. Η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί την κοινωνική πόλωση, τις διαφωνίες για τη στρατιωτική θητεία, το κόστος ζωής και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Άιζενκοτ: «Θα κινηθώ άμεσα για την αντικατάσταση της κυβέρνησης Νετανιάχου»
Ο επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ, Γκάντι Άιζενκοτ, αναμένεται να επικοινωνήσει μέσα στα επόμενα λεπτά με τους ηγέτες των κομμάτων του μπλοκ του, μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls.
Στην πρώτη του αντίδραση, ο Άιζενκοτ δήλωσε: «Τα πρώτα αποτελέσματα των exit polls δείχνουν την πλήρη έλλειψη εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Νετανιάχου, την κυβέρνηση της 7ης Οκτωβρίου, από τη σιωνιστική πλειοψηφία και την πλειονότητα των Ισραηλινών πολιτών».
«Εάν αυτά είναι τα τελικά αποτελέσματα, πρόκειται για νίκη της μετριοπαθούς, σιωνιστικής πλειοψηφίας στο Ισραήλ», πρόσθεσε.
Όπως τόνισε, «θα κινηθώ άμεσα για να υλοποιήσω τη λαϊκή ετυμηγορία, να αντικαταστήσω την κυβέρνηση Νετανιάχου και να σχηματίσω το συντομότερο δυνατό μια σιωνιστική κυβέρνηση που θα προωθήσει τη στράτευση».
Γκαντς: «Οι Ισραηλινοί επέλεξαν την αλλαγή» – Έκκληση για κυβέρνηση εθνικής ενότητας χωρίς νέες εκλογές
Ο Μπένι Γκαντς, ηγέτης του κόμματος Μπλε και Λευκό (Καχόλ Λαβάν), ο οποίος αποσύρθηκε από την εκλογική αναμέτρηση, δήλωσε ότι οι Ισραηλινοί επέλεξαν την «αλλαγή», μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls που δείχνουν ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του Μπενιαμίν Νετανιάχου υπολείπεται της αντιπολίτευσης.
«Πρέπει να είναι η σωστή αλλαγή», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού και πρώην υπουργός Άμυνας. Ο Γκαντς κάλεσε τους ηγέτες των «σιωνιστικών κομμάτων και των κομμάτων του πολιτικού κέντρου» να σχηματίσουν μια «σιωνιστική κυβέρνηση ενότητας που θα υπερβαίνει τους πολιτικούς συνασπισμούς» και να αποφύγουν τη διεξαγωγή νέων εκλογών.
Ο ηγέτης του Μπλε και Λευκό είχε αποσυρθεί από την εκλογική κούρσα, αφού οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι το κόμμα του δεν συγκέντρωνε το απαιτούμενο ποσοστό για την είσοδό του στην Κνεσέτ.
Κατς: «Περιμένετε τα πραγματικά αποτελέσματα»
Προειδοποίηση προς την αντιπολίτευση απηύθυνε ο υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X, κατηγορώντας τους ηγέτες του Μπλοκ της Αλλαγής για βιασύνη και καιροσκοπισμό.
Ο Κατς σχολίασε τα exit polls και τα σενάρια διακυβέρνησης, σημειώνοντας: «Προτείνω στην αντιπολίτευση να κρατηθεί και να περιμένει τα πραγματικά αποτελέσματα, προτού βγάλουν τις μάσκες τους και ανακοινώσουν την προθυμία τους να σχηματίσουν κυβέρνηση μειοψηφίας με τη στήριξη των αραβικών κομμάτων — σε πλήρη αντίθεση με όλες τις δεσμεύσεις που έδιναν προεκλογικά. Κι αυτό γιατί ίσως αναγκαστούν να κάνουν άλλη μια κωλοτούμπα και να αρνούνται εκ των υστέρων ότι το ήθελαν». Την ίδια στιγμή, ο στενός σύμβουλος του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, Τοπάζ Λουκ, έστειλε λακωνικό μήνυμα μέσω του X με μία μόνο λέξη: «Υπομονή» (Patience)
Μανσούρ Αμπάς του αραβικού Ra’am: «Ελπίζω να βγουν οι αριθμοί για να εξασφαλίσουμε 61 έδρες μαζί με το Μπλοκ της Αλλαγής (του Άιζενκοτ)»
Ανοιχτή πρόσκληση και σαφή πρόθεση συμμετοχής σε έναν εναλλακτικό κυβερνητικό συνασπισμό εξέφρασε ο πρόεδρος του αραβικού κόμματος Ra’am, Μανσούρ Αμπάς, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των exit polls σε συνέντευξή του στο Κανάλι 12.
Ο Αμπάς στάθηκε ιδιαίτερα στην εντυπωσιακή συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων και στην προοπτική ανατροπής της σημερινής κυβέρνησης: «Αναμένουμε τα επιτεύγματα, θα περιμένουμε τα πραγματικά αποτελέσματα. Το εντυπωσιακό ποσοστό συμμετοχής στην αραβική κοινωνία είναι η έκφραση των αισθημάτων απόγνωσης και απογοήτευσης — τα οποία μετατράπηκαν σε ελπίδα.
Ελπίζω να αντικαταστήσουμε αυτή την κυβέρνηση και οι αριθμοί να βγουν ώστε να εξασφαλιστούν οι 61 έδρες — το Μπλοκ της Αλλαγής μαζί με το κόμμα Ra’am».
Απαντώντας στις γνωστές ενστάσεις και επιφυλάξεις στελεχών της αντιπολίτευσης όπως ο Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν σχετικά με τη σύμπραξη με αραβικές παρατάξεις, ο Αμπάς δήλωσε:
«Την επομένη των εκλογών θα συζητήσουμε τις απόψεις του καθενός. Εμείς συγκροτήσαμε την “κυβέρνηση αλλαγής”, η οποία ακόμη και στη χειρότερη μέρα της ήταν ασύγκριτα καλύτερη από την κυβέρνηση των παραλείψεων και των αποτυχιών του Νετανιάχου».
