Αυτή είναι η κεντρική συζήτηση που αναδύεται μετά τις τελευταίες διπλωματικές εξελίξεις.

Οι ΗΠΑ ανέστειλαν τις ναυτικές συνοδείες στο Στενό του Ορμούζ μετά από μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν, γεγονός που δείχνει μια στροφή προς μια περιορισμένη συμφωνία-πλαίσιο.

Η εξέλιξη των γεγονότων

Το πρωί της Δευτέρας, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ ξεκίνησε τη συνοδεία εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ. Ωστόσο, μέχρι το απόγευμα της Τρίτης, η επιχείρηση είχε ήδη ανασταλεί.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την ανατροπή μέσω της πλατφόρμας Truth Social, επικαλούμενος αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών, καθώς και «σημαντική πρόοδο» προς μια «ολοκληρωμένη και τελική συμφωνία» με το Ιράν.

Λίγο νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η στρατιωτική επιχείρηση “Operation Epic Fury”, που είχε ξεκινήσει στις 28 Φεβρουαρίου, έχει πλέον «ολοκληρωθεί». Όπως είπε, αυτό που επιδιώκει πλέον η Ουάσινγκτον είναι ένα «μνημόνιο κατανόησης για μελλοντικές διαπραγματεύσεις».

Το αίτημα του Ιράν

Για εβδομάδες, το Ιράν ζητούσε ακριβώς αυτό: μια σταδιακή διαπραγμάτευση.

Has the US accepted Iran’s demand to settle Hormuz first, nuclear later? https://t.co/FYZ9iX9YVw pic.twitter.com/DEdDNvixVm

— Al Jazeera English (@AJEnglish) May 6, 2026

Μέσω του Πακιστάν, η Τεχεράνη πρότεινε μια διαδικασία δύο φάσεων:

πρώτα συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ,
και αργότερα συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Αρχικά, η Ουάσινγκτον αντιστεκόταν, επιμένοντας ότι ο τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος είναι βασική προϋπόθεση.

Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, οι ΗΠΑ φαίνεται πλέον να κινούνται προς την ιρανική προσέγγιση. Δημοσιεύματα των Reuters και Axios αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη λεπτομερείς συνομιλίες για τα πυρηνικά.

Διπλωματικές διεργασίες

Πακιστανικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο ρόλος της χώρας ως μεσολαβητή έχει ενισχυθεί σημαντικά, με απευθείας επικοινωνία με τις δύο πλευρές.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαχμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι υπάρχει αισιοδοξία για μια μόνιμη συμφωνία που θα φέρει σταθερότητα στην περιοχή.

Κλιμάκωση και εύθραυστη εκεχειρία

Παρά την πρόοδο, η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δείχνει εύθραυστη. Υπάρχουν αναφορές για επιθέσεις drones και πυραύλων, τις οποίες η Τεχεράνη αρνείται.

Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για επιθέσεις σε πλοία, ενώ η Ουάσινγκτον αποφεύγει προς το παρόν νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Έχει αλλάξει στάση η Ουάσινγκτον;

Το βασικό ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ έχουν αποδεχθεί σιωπηρά τη ιρανική θέση: πρώτα συμφωνία για το Ορμούζ και τον τερματισμό του πολέμου και μετά συζήτηση για τα πυρηνικά.

Οι δηλώσεις του Ρούμπιο δείχνουν σημαντική αλλαγή. Ενώ αρχικά η Ουάσινγκτον απαιτούσε πλήρη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος και στρατιωτική αποδυνάμωση του Ιράν, τώρα μιλά για ένα απλό πλαίσιο διαπραγματεύσεων.

Τι ζητούν οι ΗΠΑ τώρα

Η Ουάσινγκτον επιδιώκει ένα μνημόνιο κατανόησης που θα καθορίζει:

τα θέματα των διαπραγματεύσεων,
και τις παραχωρήσεις που είναι διατεθειμένες να κάνουν οι πλευρές.

Όμως κρίσιμα ζητήματα, όπως το πυρηνικό απόθεμα ουρανίου του Ιράν, παραμένουν ανοιχτά.

Το ζήτημα του Ορμούζ

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει το μεγαλύτερο σημείο τριβής. Το Ιράν ζητά νέο μηχανισμό διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, κάτι που η Ουάσινγκτον φοβάται ότι ισοδυναμεί με έλεγχο ή «φόρο διέλευσης».

Κίνα, Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες εμπλέκονται πλέον έμμεσα στις διαπραγματεύσεις, ασκώντας πιέσεις για αποκλιμάκωση, ενώ το διπλωματικό παράθυρο στενεύει λόγω επικείμενων διεθνών γεγονότων.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι εξελίξεις δεν σημαίνουν πλήρη συμφωνία, αλλά μια προσωρινή, περιορισμένη συμφωνία-πλαίσιο που θα «αγοράσει χρόνο» και θα αποτρέψει νέα στρατιωτική κλιμάκωση — χωρίς όμως να λύνει τα βαθύτερα ζητήματα.