Διπλωματικός μαραθώνιος Ρούμπιο στη Μέση Ανατολή για να «σώσει» τη συμφωνία με το Ιράν – Δεν αποσύρει στρατεύματα από τον Λίβανο το Ισραήλ

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ δήλωσε την Τετάρτη (24/06) ότι τα ισραηλινά στρατεύματα δεν θα αποσυρθούν από τον νότιο Λίβανο, αναδεικνύοντας ένα εμπόδιο στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, την ίδια ώρα που ο κορυφαίος Αμερικανός διπλωμάτης περιοδεύει στη Μέση Ανατολή για να κερδίσει την υποστήριξη συμμάχων που εμφανίζονται σκεπτικοί απέναντι στην προτεινόμενη συμφωνία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν υπέγραψαν μια αρχική συμφωνία την περασμένη εβδομάδα για τον τερματισμό ενός πολέμου που έχει αναστατώσει τη Μέση Ανατολή και έχει πιέσει τις παγκόσμιες οικονομίες μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός σημείου διέλευσης για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και των προμηθειών υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Αντικρουόμενες αναφορές έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με στοιχεία της συμφωνίας, η οποία έχει προκαλέσει επικρίσεις κατά του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στη Μέση Ανατολή. Τα οικονομικά κίνητρα προς το Ιράν, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ και ο παράλληλος πόλεμος του Ισραήλ στον Λίβανο αποτελούν σημεία τριβής, υπογραμμίζοντας την ευθραυστότητα της συμφωνίας.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας Ισραέλ Κατς, έχουν δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν θα αποσύρουν τα στρατεύματά τους από τον νότιο Λίβανο, όπου υποστηρίζουν ότι έχουν δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας για την προστασία των κατοίκων του βόρειου Ισραήλ.

Νέα ισραηλινή επιδρομή στον Λίβανο REUTERS/Stringer TPX IMAGES OF THE DAY

«Ο IDF (ισραηλινός στρατός) είναι προετοιμασμένος… και δεν υποχωρούμε. Ανακοινώσαμε ότι σε κάθε περίπτωση δεν αποσυρόμαστε, και μέχρι αυτή τη στιγμή —και αυτό αποτελεί πολιτικό επίτευγμα— δεν υπάρχει αμερικανική απαίτηση από το Ισραήλ να αποχωρήσει από τον Λίβανο», δήλωσε ο Κατς σε ζωντανή συνέντευξη κατά τη διάρκεια συνεδρίου στο Τελ Αβίβ.

Οι δηλώσεις του έγιναν καθώς ο Λίβανος και το Ισραήλ συζητούν μια υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ πρόταση, στο πλαίσιο συνομιλιών στην Ουάσιγκτον, για την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τμήμα των εδαφών που κατέλαβαν κατά τον πόλεμο και την παράδοσή τους στον έλεγχο του λιβανέζικου στρατού.

Το Ισραήλ μάχεται εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο από τις αρχές Μαρτίου, αφότου η οργάνωση επιτέθηκε στο Ισραήλ σε ένδειξη υποστήριξης προς το Ιράν, και η Τεχεράνη έχει καταστήσει την παύση των εχθροπραξιών εκεί κεντρικό πυλώνα των απαιτήσεών της σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με τις ΗΠΑ.

«Για εμάς, μια κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο είναι εξίσου σημαντική με μια κατάπαυση του πυρός στο Ιράν και, επιπλέον, ο τερματισμός του πολέμου στον Λίβανο είναι εξίσου σημαντικός με τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν», δήλωσε την Τετάρτη (24/06) ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, από το Μπακού, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Ένωσης των κρατών μελών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας.

Παράλληλα, πλήγμα από ισραηλινό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) σε αυτοκίνητο στον νότιο Λίβανο σκότωσε τουλάχιστον δύο ανθρώπους την Τετάρτη (24/06), όπως δήλωσαν στο Reuters λιβανέζικες πηγές ασφαλείας και ιατρικές πηγές.

Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε στο Reuters ότι εξετάζει τις αναφορές. Νωρίτερα, είχε ανακοινώσει ότι η πολεμική του αεροπορία έπληξε δύο ένοπλους μαχητές της Χεζμπολάχ κοντά σε ζώνη που ελέγχεται από ισραηλινά στρατεύματα στον νότιο Λίβανο, χωρίς να είναι άμεσα σαφές αν επρόκειτο για το ίδιο περιστατικό.

Ο Ρούμπιο προσπαθεί να καθησυχάσει τους περιφερειακούς συμμάχους

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. REUTERS/Kylie Cooper

Η προτεινόμενη ειρηνευτική συμφωνία έχει αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό στη Μέση Ανατολή, καθώς πολλά κράτη δέχθηκαν επιθέσεις από το Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου και θεωρούν ότι η συμφωνία είναι υπερβολικά γενναιόδωρη προς την Τεχεράνη, περιλαμβάνοντας ένα ταμείο 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων και την άρση ορισμένων κυρώσεων.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, πραγματοποιώντας περιοδεία στην περιοχή για να κατευνάσει τις ανησυχίες, είχε γεύμα εργασίας την Τετάρτη (24/06) με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναγιάν, και άλλα ανώτατα στελέχη.

Ο Ρούμπιο επισκέπτεται επίσης το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Και οι δύο χώρες φιλοξενούν στρατηγικές στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και αμφότερες επλήγησαν από σφοδρές επιθέσεις ιρανικών πυραύλων, με αποτέλεσμα θανάτους αμάχων και βαρύ οικονομικό κόστος.

Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη (23/06) ότι τα κεφάλαια που θα αποδεσμευτούν θα χρησιμοποιηθούν για την αγορά ιατρικού υλικού και τροφίμων από τις ΗΠΑ, στηρίζοντας έτσι τους Αμερικανούς αγρότες, ισχυρισμό τον οποίο το Ιράν αμφισβήτησε.

Αντικρουόμενες αναφορές έχουν προκύψει επίσης σχετικά με τις συμφωνηθείσες διατάξεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η αποτροπή της Τεχεράνης από την απόκτηση πυρηνικού όπλου ήταν ο κεντρικός λόγος για την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ το Ιράν έχει δηλώσει ότι δεν έχει τέτοια σχέδια.

Το Ιράν αντέδρασε εκ νέου την Τετάρτη (24/06), αφότου ο Τραμπ δήλωσε ότι η χώρα συμφώνησε σε πυρηνικές επιθεωρήσεις στο «διηνεκές» ως μέρος της αρχικής συμφωνίας.

Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, επανέλαβε μέσω της πλατφόρμας X ότι δεν πραγματοποιήθηκε καμία συνάντηση στην Ελβετία με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι, παρά το σχετικό αίτημα του τελευταίου, και πρόσθεσε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν σχέδια για παροχή πρόσβασης σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν δεχθεί επίθεση ή σε πυρηνικά υλικά.

در سوییس هیچ نشستی با گروسی، علیرغم درخواست وی، برگزار نشد. هیچ برنامه ای نیز برای دسترسی به تاسیساتِ مورد حمله واقع شده و مواد هسته ای وجود ندارد. این مباحث صرفا در چارچوب توافق نهایی و در نتیجه اقدام عملی طرف مقابل در خاتمه تمامی تحریم ها و… بررسی و تعیین تکلیف خواهند شد. (۱)

— Gharibabadi (@Gharibabadi) June 24, 2026

Σημείωσε ότι τέτοια ζητήματα θα εξεταστούν μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας και αφού η άλλη πλευρά λάβει πρακτικά μέτρα για την άρση όλων των κυρώσεων.

Στο τραπέζι η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ

Πλοίο στα στενά του Ορμούζ κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς του Ιράν. Πηγή: Amirhosein Khorgooi/ISNA/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Η ναυσιπλοΐα έχει αρχίσει να αποκαθίσταται στα Στενά του Ορμούζ, οδηγώντας σε πτώση των τιμών του πετρελαίου, αν και η μακροπρόθεσμη λειτουργία και διαχείριση της θαλάσσιας διόδου παραμένει υπό συζήτηση μεταξύ του Ιράν, του Ομάν και άλλων κρατών του Κόλπου.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, επισκέφθηκε την Τετάρτη (24/06) το Μουσκάτ για συνομιλίες με το Ομάν με σκοπό την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη θαλάσσια δίοδο, σύμφωνα με διπλωμάτη που ενημερώθηκε για τις επαφές.

Τα κράτη του Κόλπου αναμένεται να πιέσουν για τη μη επιβολή τελών διέλευσης, αλλά το Ιράν ενδέχεται να προτείνει τέλη που θα αφορούν το περιβάλλον, τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια, πρόσθεσε ο διπλωμάτης.

Ο Τραμπ, ο οποίος δέχεται πολιτικές πιέσεις από σκληροπυρηνικούς εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που θεωρούν τη συμφωνία πολύ ήπια απέναντι στο Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη (24/06) ότι οι ΗΠΑ ενημερώθηκαν από το Ιράν πως δεν θα υπάρξουν διόδια.

«Το Ιράν ενημέρωσε τις ΗΠΑ ότι, παρά τις ψευδείς ειδήσεις (Fake News) που υποστηρίζουν το αντίθετο, “ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΟΔΙΑ, ΚΟΣΤΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Ή ΑΛΛΕΣ ΧΡΕΩΣΕΙΣ ΟΠΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ ΕΙΔΟΥΣ που να επιδιώκονται ή να εισπράττονται από το Ιράν για πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.