Σύμφωνα με δημοσίευμα του Gurdian, στις αρχές του 2024 μία τριπλέτα επιχειρηματιών και πιο συγκεκριμένα ένας λομπίστας της βιομηχανίας ηλεκτρονικών τσιγάρων, ένας ακτιβιστής της εκστρατείας «Vote Leave» και ένας τραπεζίτης από τη Βιέννη αποφάσισαν να πείσουν τους ηγέτες ενός πλούσιου Εμιράτου του Κόλπου σε πετρέλαιο, να τους δώσουν ένα δισεκατομμύριο δολάρια.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα έγγραφα που έχουν διαρρεύσει χρειαζόντουσαν έναν άνθρωπο που να έχει τη δική του επιρροή επάνω στους σεΐχηδες, με καταλληλότερο γι’ αυτή τη δουλειά τον άλλοτε πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανία, Μπόρις Τζόνσον.
Αν και ο Τζόνσον είχε αποχωρήσει από το Κοινοβούλιο και η θητεία του ως Πρωθυπουργός έληξε δύο χρόνια νωρίτερα, διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις με ανθρώπους των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με αποτέλεσμα όπως αναφέρει η εφημερίδα Guardian, αυτός να είναι ο λόγος που τον επέλεξαν, ενώ ταυτόχρονα ο φέρεται και ότι ο ίδιος προσπάθησε να αξιοποιήσει αυτές τις επαφές για προσωπικό του όφελος.
Τα διαρρεύσαντα αρχεία εγείρουν ερωτήματα σχετικά με το αν ο Τζόνσον παραβίασε τους κανόνες δεοντολογίας, ασκώντας πιέσεις σε έναν υψηλόβαθμο ξένο αξιωματούχο για να «εξασφαλίσει την υποστήριξή του» για μια επιχειρηματική πρωτοβουλία που θα του απέφερε εκατομμύρια.
Έτσι, η εταιρεία «Bia Advisory», μια σχεδόν άγνωστη επιχείρηση «λύσεων χρηματοδότησης για το κλίμα», προσέλαβε τον πρώην Πρωθυπουργό ως «κύριο σύμβουλο». Η ιδέα ήταν να αξιοποιήσουν τον Τζόνσον για να ανοίξει πόρτες στην έρημο.
Ο ρόλος του γραφείου του Τζόνσον στη συμφωνία
Από τη διοργάνωση της κλιματικής Συνόδου Κορυφής του 2023, οι ηγέτες των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων επιδιώκουν να παρουσιάσουν μια «πράσινη» εικόνα, διοχετεύοντας μέρος των τεράστιων εσόδων τους από τα ορυκτά καύσιμα σε βιώσιμα έργα.
Το Αμπού Ντάμπι, το πλουσιότερο από τα Εμιράτα, διαθέτει ένα επενδυτικό ταμείο 300 δισ. δολαρίων, το Mubadala. Η εξασφάλιση της υποστήριξης του Mubadala ήταν «το μεγάλο έπαθλο», όπως είπε ο συνεργάτης του Τζόνσον στους νέους συνεργάτες του και ειδικότερα η Shelley Williams-Walker, η οποία βοήθησε στη διαχείριση των δραστηριοτήτων του Μπόρις Τζόνσον στην Downing Street και στη συνέχεια έγινε μία από τους τρεις βοηθούς στο γραφείο του, μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης.
Ο ρόλος του γραφείου του στις εμπορικές του δραστηριότητες εγείρει ερωτήματα σχετικά με το αν αυτά τα κεφάλαια, που διατέθηκαν στο πλαίσιο της αποζημίωσης για δημόσια καθήκοντα (PDCA), έχουν χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά. «Αυτή η ιστορία είναι ανοησία», δήλωσε ο Τζόνσον. «Η PDCA έχει χρησιμοποιηθεί απολύτως σύμφωνα με τους κανόνες. Η Guardian θα πρέπει να αλλάξει το όνομά της σε Pravda».
Στη συνέχεια και μετά τις αποκαλύψεις του Guardian ο Τζόνσον ενδέχεται να έχει παραβιάσει τους κανόνες δεοντολογίας σχετικά με τις συναλλαγές του στη Σαουδική Αραβία και τη Βενεζουέλα, με αποτέλεσμα ανώτεροι πολιτικοί του Εργατικού Κόμματος και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών ζήτησαν τη διερεύνηση της χρήσης δημόσιων πόρων από τον Τζόνσον.
Να σημειωθεί, ότι απαγορεύεται στους πρώην Υπουργούς να ασκούν πιέσεις σε ξένους κυβερνητικούς αξιωματούχους με τους οποίους ήρθαν σε επαφή κατά τη διάρκεια της θητείας τους «με σκοπό την εξασφάλιση επιχειρηματικών συμφερόντων». Παρόλα αυτά, τον Απρίλιο του 2024, ενώ οι βοηθοί του ασχολούνταν με σχετικές ερωτήσεις από μια αρχή εποπτείας δεοντολογίας σχετικά με το ρόλο του, ο Τζόνσον επιβιβάστηκε σε πτήση της Etihad Airways με προορισμό το Αμπού Ντάμπι.
Τι θα κέρδιζε ο Μπόρις Τζόνσον ως «σύμβουλος»
Τα διαρρεύσαντα έγγραφα, τα οποία απέκτησε η ομάδα διαφάνειας Distributed Denial of Secrets (DDoS), δείχνουν ότι προσφέρθηκε στον Τζόνσον προσωπικό μερίδιο στην Bia Advisory. Η εταιρεία επρόκειτο να συσταθεί στην μυστική δικαιοδοσία του Guernsey, ενώ τα έγγραφα υποδηλώνουν ότι ο πρώην Πρωθυπουργός θα λάμβανε το 24% των μετοχών, με ένα επιπλέον 20% για τον βοηθό του Williams-Walker.
Όσον αφορά τις υπόλοιπες μετοχές επρόκειτο να μοιραστούν μεταξύ δύο ιδρυτών. Ο ένας, ο Shem Baldeosingh, είναι σύμβουλος δημοσίων σχέσεων που πρόσφατα υπερασπίστηκε τη βιομηχανία του ηλεκτρονικού τσιγάρου. Ο άλλος, ο David Roach, είναι ένας άνθρωπος των δημοσίων σχέσεων με πολιτικές φιλοδοξίες και υποψήφιος χωρίς επιτυχία για τους Συντηρητικούς στις εκλογές του 2015, που στη συνέχεια διηύθυνε την κεντρική εκστρατεία του Λονδίνου για το δημοψήφισμα του Brexit, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του.
Παρόλο που προσλήφθηκε ένας Αυστριακός τραπεζίτης, η εταιρεία δεν είχε σχεδόν καθόλου εμπειρία στη διαχείριση τεράστιων χρηματικών ποσών. Ωστόσο, με τον Τζόνσον στο πλευρό της, η πρόταση της Bia ήταν τολμηρή και ειδικότερα, στο να ζητήσει από το Αμπού Ντάμπι όχι μόνο να της επιτρέψει να διαχειριστεί 1 δισ. ευρώ, όπως υποδηλώνουν τα έγγραφα, αλλά και να της χορηγήσει επιπλέον 10 εκατ. ευρώ για την κάλυψη των αρχικών εξόδων.
Αυτό θα σήμαινε ότι οι ιδρυτές επένδυαν ελάχιστα ή καθόλου δικά τους χρήματα, ενώ προέβλεπαν αποδόσεις 2,5% που θα τους απέφεραν πιθανώς εκατομμύρια.
Ο Μπόρις Τζόνσον ως Πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας είχε φιλοξενήσει τον Χαλντούν αλ-Μουμπάρακ τουλάχιστον τρεις φορές.
Γνωστός στο Ηνωμένο Βασίλειο ως πρόεδρος της Μάντσεστερ Σίτι, ο Μουμπάρακ παρευρέθηκε σε ένα αποκλειστικό δείπνο για σούπερ σταρ του χρηματοοικονομικού και βιομηχανικού κόσμου κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Διάσκεψης για τις Επενδύσεις που διοργάνωσε ο Τζόνσον μετά το Brexit το 2021. Ήταν επίσης μέλος της αντιπροσωπείας που συνόδευσε τον αυταρχικό ηγέτη του Αμπού Ντάμπι, με τον οποίο ο Τζόνσον επιθεώρησε την τιμητική φρουρά στην πλατεία παρελάσεων πίσω από το Ντάουνινγκ Στριτ.
Το 2024, ήρθε η σειρά του Αμπού Ντάμπι να υποδεχτεί τον Τζόνσον. Μια κρατική εταιρεία ενέργειας, της οποίας μέτοχος είναι η Mubadala, του κατέβαλε 350.000 δολάρια για μια ομιλία στο πράσινο συνέδριό της, σύμφωνα με τα διαρρεύσαντα αρχεία. Εκ των προτέρων, ο επικεφαλής της εθνικής εταιρείας πετρελαίου, ο οποίος ως πρόεδρος της κλιματικής συνόδου κορυφής του 2023 στα ΗΑΕ αντιμετώπισε κατηγορίες για «πράσινο πλύσιμο», ζήτησε από τον ταλαντούχο ρήτορα να επαινέσει την ηγεσία του στον τομέα του περιβάλλοντος, με τον Τζόνσον να φαίνεται πως ανταποκρίθηκε στο αίτημα.
Μετά την ομιλία, ο πρώην πρωθυπουργός μεταφέρθηκε στον Πύργο Mubadala, έναν από τους λαμπερούς ουρανοξύστες που έχουν χτίσει οι εμίρηδες πάνω από την έρημο. Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης με τον Μουμπάρακ, ανέφερε το εγχείρημα χρηματοδότησης για το κλίμα της Bia Advisory, σύμφωνα με τα διαρρεύσαντα αρχεία.
Σε ένα προσχέδιο επιστολής που ετοιμάστηκε δύο μήνες αργότερα για να σταλεί στον Μουμπάρακ, αναγράφεται: «Όπως ανέφερα εν συντομία όταν συναντηθήκαμε, τώρα ενεργώ ως κύριος σύμβουλος της Bia Advisory».
Ο Τζόνσον φαίνεται να άσκησε πιέσεις σε έναν γνωστό του από την εποχή που κατείχε υψηλό αξίωμα, παραβιάζοντας τους κανόνες δεοντολογίας που έχουν θεσπιστεί για να εμποδίζουν τους πρώην υπουργούς να εκμεταλλεύονται τη δημόσια υπηρεσία τους.
Γιατί καθυστέρησε η απάντηση για συνεργασία και ο εκνευρισμός του Μπόρις Τζόνσον
Στο προσχέδιο της επιστολής του προς τον Μουμπάρακ, ο Τζόνσον έγραφε: «Όπως γνωρίζετε, ένα βασικό μέρος της κληρονομιάς μου ως πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν η συνένωση των ηγετών του κόσμου γύρω από μια σειρά συγκεκριμένων δεσμεύσεων στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα Cop26 το 2021».
Ωστόσο, κατέστησε σαφές ότι επρόκειτο για επαγγελματική υπόθεση. «Θα χαιρόμουν πολύ να έχω την ευκαιρία να συνεργαστώ με την ομάδα σας για αυτό που ελπίζουμε να αποδειχθεί μια επενδυτική ευκαιρία για τη Mubadala». Όμως, η επιστολή τέθηκε σε αναμονή. Η Συμβουλευτική Επιτροπή για τους Διορισμούς σε Επιχειρήσεις (Acoba), η εποπτική αρχή που ελέγχει τις οικονομικές δραστηριότητες των πρώην υπουργών, δεν είχε ακόμη εγκρίνει τον ρόλο του Τζόνσον ως συμβούλου της Bia. Σύμφωνα με τα διαρρεύσαντα έγγραφα, η ομάδα του Τζόνσον άρχισε να εκνευρίζεται από την καθυστέρηση.
Η Acoba ενημέρωσε το γραφείο του ότι, επειδή ο Τζόνσον «προτείνει να επικοινωνήσει με ξένες κυβερνήσεις», η υπόθεση είχε παραπεμφθεί στην ομάδα του υπουργού Εξωτερικών.
Αυτός ήταν ο Ντέιβιντ Κάμερον, παλιός αντίπαλος του Τζόνσον και προκάτοχός του ως πρωθυπουργός, ο οποίος είχε υποστεί το δικό του σκάνδαλο λόμπι στην υπόθεση Greensill.
Τον Ιούνιο του 2024, με την επιστολή προς τον Μουμπάρακ να μην έχει ακόμη αποσταλεί, η Ουίλιαμς-Γουόκερ, η βοηθός του Τζόνσον που επρόκειτο να συμμετάσχει στην επιχείρηση, έστειλε email στον υπάλληλο της Acoba που χειριζόταν την υπόθεση για να του πει ότι ο Τζόνσον είχε αναλάβει προσωπικά το θέμα με τον Έρικ Πικλς, τον τότε επικεφαλής της εποπτικής αρχής. «Είμαστε λίγο μπερδεμένοι από την καθυστέρηση», έγραψε.
Εν τω μεταξύ, η Williams-Walker είπε στους ιδρυτές της Bia ότι είχε ξαναγράψει την επιστολή «για να την κάνει πιο αυθεντική, στο στυλ του Μπόρις».
«Μόλις απαντήσει η Acoba», είπε ο Baldeosingh της Bia Advisory στους βοηθούς του Johnson, ήλπιζε ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα έστελνε την επιστολή στον επικεφαλής της Mubadala, «ίσως ακολουθούμενη από ένα προσωπικό μήνυμα, για να εξασφαλίσει την υποστήριξή του».
Κανένας από τους εμπλεκόμενους στην επιχείρηση της Bia Advisory ούτε εκπρόσωποι της Mubadala δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχόλια. Ούτε η Williams-Walker, με αποτέλεσμα η τύχη της επιχείρησης να μην εμφανίζεται στα διαρρεύσαντα αρχεία.

