«Κάντε ένα βήμα πίσω και καθίστε να σκεφτείτε», θερμοπαρακάλεσε ο Βίλφρεντ Βαν τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ. Ως διευθυντής του Διεθνούς Ερευνητικού Ινστιτούτου Ειρήνης της Στοκχόλμης (SIPRI) έχει σχεδόν πανικοβληθεί βλέποντας τις Μεγάλες Δυνάμεις να πλειοδοτούν σε πυρηνικές απειλές η μία κατά της άλλης. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι σκίζουν στην πράξη τους (αυτο)περιοριστικούς κανόνες που εγγυόνταν την επιβίωση της ανθρωπότητας από νέες Χιροσίμες.
«Από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου έχουμε να δούμε τα πυρηνικά να παίζουν τόσο σημαντικό ρόλο στις διεθνείς σχέσεις», τόνισε σε επίσημη ανακοίνωση ο Σουηδός ειρηνιστής.
Η ταυτόχρονη παρουσία στην Κούβα ενός ρωσικού κι ενός αμερικανικού πυρηνικού υποβρυχίου προκαλεί ρίγη – ακόμη και σε επίπεδο συμβολισμών. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα πράγματα δεν πήγαιναν ήδη από το κακό στο χειρότερο. Των χθεσινών ανατριχιαστικών δηλώσεων Στόλτενμπεργκ προηγήθηκε, τον Φεβρουάριο του 2023, η μονομερής απόσυρση της Ρωσίας από τη Συνθήκη New Start του 2010. «Την τελευταία εναπομείνασα ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών, που έθετε όρια στα οπλοστάσια ΗΠΑ και Ρωσίας», όπως σημείωσε ο Βίλφρεντ Βαν.
Στο γαϊτανάκι της παράνοιας δεν στριφογυρίζουν μόνο οι δύο μονομάχοι, αλλά όλες οι πυρηνικές δυνάμεις. Μεταξύ άλλων, το SIPRI αποκάλυψε πως ο πόλεμος στη Γάζα στάθηκε αιτία να ακυρωθεί μια συμφωνία κυρίων ΗΠΑ-Ιράν, τον Ιούνιο του 2023. Τη χρονιά που πέρασε, οι εννέα παγκόσμιες πυρηνικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Πακιστάν, Μ. Βρετανία, Γαλλία, Βόρεια Κορέα και Ισραήλ) συνέχισαν να εμπλουτίζουν και να εκσυγχρονίζουν τα πυρηνικά τους συστήματα. Κατά το σουηδικό ινστιτούτο, τον Ιανουάριο του 2024 υπήρχαν 12.121 πυρηνικές κεφαλές σε όλο τον κόσμο, οι 9.585 αποθηκευμένες για πιθανή χρήση. Αλλες 2.100 βρίσκονται σε καθεστώς «ύψιστου επιχειρησιακού συναγερμού», προσαρμοσμένες σε βαλλιστικούς πυραύλους.
Πρακτικά, τη ζωή μας κρατάνε στα χέρια τους Ρωσία και ΗΠΑ, που διαθέτουν σχεδόν το 90% των πυρηνικών όπλων. Μόνο πρόσφατα, η Κίνα απέκτησε κάποιες κεφαλές «ύψιστης ετοιμότητας». Αρκούν μερικές δεκάδες από δαύτες για να γίνουμε όλοι παρελθόν…
