Το πρωτοφανές μπλακ-άουτ της περασμένης Παρασκευής στις ΗΠΑ, που δημιούργησε χάος σε χιλιάδες αεροπορικές πτήσεις, δεν έχει, ακόμη, διευκρινιστεί εάν προήλθε από ανοησία ή δυσλειτουργία του συστήματος ελέγχου πτήσεων.
Θυμήθηκα τη σοβαρή διαταραχή στα συστήματα ραδιοεπικοινωνίας στο FIR Αθηνών, τον Ιανουάριο του 2026, λόγω σοβαρής δυσλειτουργίας τους. Αφορμή για να «γνωριστούμε» καλύτερα με τον Παναγιώτη Ψαρρό, πρόεδρο της Ενωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας.
«Κρεμόταν όλο το σύστημα της εναέριας κυκλοφορίας της Αμερικής σε ένα απαρχαιωμένο αναλογικό δίκτυο. Δεν θα το έλεγα ανοησία, γιατί στη δουλειά μας έχουμε μάθει ότι και στις ανοησίες υπάρχουν συστήματα που προλαμβάνουν. Στην Αμερική, το σύστημα ήταν οριακό και από μία αστοχία ή περισσότερες κατέρρευσε. Οπότε, καλά έκαναν και κατέβασαν όλα τα αεροπλάνα στο έδαφος μέχρι να δουν την έκτασή του. Συνέβη και εδώ στις 4 Ιανουαρίου, όταν στην ουσία χάσαμε τις συχνότητες, γιατί υπήρξε μία δυσλειτουργία στη μεταφορά του σήματος από το κέντρο ελέγχου της περιοχής Αθηνών προς τις κεραίες και το αντίστροφο, που παίζει στην ενδοεπικοινωνία σε όλη την Ελλάδα.
Με ένα αναλογικό δίκτυο, όπως στην Αμερική, το οποίο υποτίθεται η υπηρεσία μας, στην Ελλάδα, κάνει ό,τι μπορεί για να φροντίσει να μην ξανασυμβεί. Προχώρησε σε αυτό το περίφημο σύστημα με τη δωρεά που έκανε η αεροπορική κοινότητα, αλλά ενώ προχώρησε η δωρεά για ένα σύστημα που παλεύαμε 5 χρόνια να το πάρουμε, ανακαλύψαμε ότι δεν έχουμε ψηφιακό δίκτυο να το υποστηρίξει και προσπαθεί τώρα η υπηρεσία να αναβαθμίσει το δίκτυο σε ψηφιακό.
Η απόπειρα για απευθείας ανάθεση, ως η πιο γρήγορη λύση, δεν προχώρησε. Η Εθνική Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, η ΕΑΔΗΣΥ, που ελέγχει, είπε ότι δεν έγινε έρευνα αγοράς. Ετσι, χάσαμε 5 μήνες και καθυστερούμε, ενώ δεν έχουμε την πολυτέλεια. Ο σκοπός είναι να έχουμε ένα νέο σύστημα πριν από το επόμενο καλοκαίρι, χωρίς να είμαστε υποχρεωμένοι να πατάμε σε ένα αναλογικό δίκτυο, όπως πατάει ολόκληρη η Αμερική αυτή τη στιγμή».
Οι καθυστερήσεις στις πτήσεις, ειδικά το καλοκαίρι που μας πέρασε, αναμφισβήτητα έγιναν βίωμα για τους περισσότερους ταξιδιώτες, εντός και εκτός. Αναζήτησα τα αίτια από τον «αρμόδιο», κύριο Ψαρρό.
«Εχετε δίκιο. Οι καθυστερήσεις είναι αποτέλεσμα της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης και το σύστημα, αυτό που έχουμε στην Ελλάδα, είναι στα όριά του. Κάθε καλοκαίρι συντελείται ένα μικρό θαύμα από τους συναδέλφους, που με πολύ κόπο μπορούν, ασφαλώς, να διαχειρίζονται τόσο πολλά αεροπλάνα και οι καθυστερήσεις να είναι μόνο τόσες. Θα μπορούσαν να είναι πολύ χειρότερες. Ομως, οι καθυστερήσεις, όπου μπαίνουν, μπαίνουν για την ασφάλειά μας. Μπαίνουν επειδή λέει κάποιος συνάδελφος ότι “δεν μπορώ να εξυπηρετήσω παραπάνω αεροπλάνα, δεν θα βάλουμε σε κίνδυνο τον κόσμο”. Θα καθυστερήσει ο κόσμος, θα ταλαιπωρηθεί, αλλά θα πάει ασφαλής στον προορισμό του».
Οταν έγινε αυτό το υπερσύγχρονο αεροδρόμιο, το «Ελευθέριος Βενιζέλος», είχε προοπτική και πέραν των Ολυμπιακών Αγώνων, ως ουσιαστικός κόμβος, κυρίως από Ασία προς Ευρώπη, και βρέθηκε να μην μπορεί να εξυπηρετήσει από τη μεγάλη επιτυχία. Ηδη προχωράει η επέκταση σε δύο στάδια, γιατί μέχρι να τελειώσει το ένα, θα πρέπει να προχωρήσει και το δεύτερο. Είναι θετικό που υπάρχει ανάπτυξη, αλλά και πρόκληση για μας να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε. Συνυπολογίζοντας την τεράστια ευθύνη των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, περνώντας στον ανθρώπινο παράγοντα, αναφέρθηκα στο ψυχοφθόρο του επαγγέλματος, αλλά και στο σύστημα επιλογής.
«Ε, ναι, το στρες δεν λείπει από τη δουλειά. Κυρίως σε γεγονότα όπως αυτό που είδαμε στην Αμερική, ακόμα και μικρότερης έκτασης. Στη βάρδια όντως συμβαίνουν πράγματα που δεν τα περιμένεις και αυτή είναι η δουλειά μας. Να ανταποκρινόμαστε στις καταστάσεις που δεν περιμένουμε. Προσωπικά, θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο που κάνω αυτή τη δουλειά. Με γεμίζει ενέργεια, παρόλο το στρες, αλλά σίγουρα, αν κάποιος δεν μπορεί να διαχειριστεί το στρες, είναι δυσβάσταχτο. Για την πρόσληψη, υπάρχουν διάφορα τεστ που τσεκάρουν αντίληψη, ικανότητα προσανατολισμού, μνήμη.
Εχουμε, πλέον, πετύχει -και για πρώτη φορά στην Ελλάδα- το τεστ του Eurocontrol, το οποίο χρησιμοποιείται σε 55 χώρες και είναι ακόμα πιο εξειδικευμένο για την επιλογή των υποψηφίων. Σκεφτείτε πως, στον προηγούμενο διαγωνισμό, από τους σχεδόν 2.000 υποψηφίους, νομίζω πέρασαν τη βάση μόλις 250! Και ναι μεν τα αεροπλάνα, ως μηχανές, είναι πάρα πολύ ασφαλή, υπάρχουν πρωτόκολλα, αλλά, από ένα σημείο και μετά, είναι η ικανότητα πλέον του ελεγκτή να προσαρμόζεται σε καταστάσεις, όπως στην Αμερική, χωρίς προηγούμενο, όπου, όμως, το σύστημα άντεξε. Γιατί έχουμε μάθει να ανταποκρινόμαστε σε πράγματα αναπάντεχα χάρις στον ανθρώπινο παράγοντα. Την ψυχραιμία του, την εφευρετικότητά του, στο να βρίσκει τρόπους να προσαρμόζεται στα διαθέσιμα εργαλεία που έχει»!
Είναι αυτό που λένε… όσο υπάρχει ο άνθρωπος.






















