Η Οδύσσεια της «Οδύσσειας» του Νόλαν

Σαρώνει η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν εντός και εκτός συνόρων. Και μαζί της σαρώνουν οι κριτικές, τα σχόλια, οι διθύραμβοι αλλά και τα άρθρα-κόλαφοι για παραποίηση της αρχικής ιστορίας, έτσι όπως την επινόησε και την αφηγήθηκε ο Ομηρος. Ομως, μια στιγμή. Οταν μιλάμε για ένα λογοτεχνικό έπος, που επιβιώνει εδώ και 28 αιώνες, κάνοντας τους ανθρώπους όλων των εποχών να υποκλίνονται στην τέχνη και την τεχνική του, τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για ένα ανέγγιχτο έργο. Ανίκητο ναι, ανέγγιχτο επ’ ουδενί. Και αυτό είναι η μεγαλύτερη επιτυχία του. Η «Οδύσσεια» δεν ανήκει μόνο στους ομηριστές και τους κλασικούς φιλολόγους, ανήκει και σε όλους τους μεγάλους δημιουργούς που τολμούν να αναμετρηθούν μαζί του και το ανεβάζουν ξανά και ξανά και ξανά. Οπως έκανε ο Νόλαν με τον δικό του τρόπο.

Οταν, λοιπόν, κάποιοι γκρινιάζουν με αγάπη και άλλοι με φθόνο επειδή ο Νόλαν άλλαξε κάποια στοιχεία από την ιστορία του Ομήρου, γιατί παρουσιάζει έτσι την Ωραία Ελένη και γιατί απουσιάζει η Ναυσικά ή γιατί δεν έβαλε Ελληνες ηθοποιούς στο βασικό καστ, παραβλέπουν το σπουδαιότερο ίσως δώρο που μας έκανε ο οσκαρικός σκηνοθέτης: Οτι έδωσε μία νέα διάσταση σε ένα πανάρχαιο μυθικό έπος, αλλά παρέμεινε πιστός στο σημαντικότερο: Αφηγείται την ιστορία ενός στρατιώτη που θέλει, επιτέλους, να γυρίσει σπίτι του. Και κατάφερε να επηρεάσει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που θυμήθηκαν την «Οδύσσεια» ή που την αναζήτησαν για πρώτη φορά στη Wikipedia αλλά και στα βιβλιοπωλεία.

«Το TikTok έχει γεμίσει με βίντεο αναγνωστών που δείχνουν τα αντίτυπα της μετάφρασης της Εμιλι Γουίλσον, κλασικής φιλολόγου στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, την οποία ο Νόλαν έχει αναφέρει ως πηγή του. Το βιβλίο των περίπου 500 σελίδων σημείωσε σημαντική αύξηση στις πωλήσεις του περασμένου έτους», γράφει η «Wall Street Journal». Η εφημερίδα φιλοξενεί και το γλυκό παράπονο ενός καθηγητή ανθρωπιστικών σπουδών, ο οποίος χρόνια τώρα προσπαθεί να ανανεώσει το ενδιαφέρον των φοιτητών του. «Δεν είναι ότι προσπαθούμε να σας πουλήσουμε ένα σαράβαλο. Είναι μία Ρολς Ρόις• απλώς μπείτε μέσα, κάντε μια βόλτα και θα αναρωτιέστε γιατί οδηγήσατε ποτέ οτιδήποτε άλλο», λέει αφοπλιστικά. Και δίπλα του, σαν να συμπληρώνει τη σκέψη του ο Λόρενς Κιμ, καθηγητής στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Τρίνιτι: «Ειλικρινά, οτιδήποτε κάνει τους ανθρώπους να διαβάζουν ή να ακούν τον Ομηρο μου αρκεί». Ποιος μπορεί να διαφωνήσει;