Περιορισμένη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο τη χρηματοδότηση μέτρων για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης ενεργειακής κρίσης. Η απόφαση προβλέπει ότι, στο πλαίσιο της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες (έως 1,5% του ΑΕΠ), τα κράτη-μέλη θα μπορούν να διαθέτουν έως και 0,3% του ΑΕΠ ετησίως για συγκεκριμένα ενεργειακά μέτρα την περίοδο 2026-2028, με συνολικό ανώτατο όριο 0,6% του ΑΕΠ.
Στοχευμένα μέτρα και όχι γενικευμένες εξαιρέσεις
Η ανακοίνωση έγινε από τον Επίτροπο Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, στο πλαίσιο της παρουσίασης του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Επιτροπή απέρριψε το αίτημα για ευρύτερη εξαίρεση όλων των ενεργειακών δαπανών από τους δημοσιονομικούς κανόνες, επιμένοντας ότι τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και να μην οδηγούν σε αύξηση της συνολικής ζήτησης ορυκτών καυσίμων.
Ποιες δαπάνες θα καλύπτονται
Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται παρεμβάσεις που ενισχύουν την ενεργειακή μετάβαση, όπως:
αντικατάσταση λεβήτων
εγκατάσταση αντλιών θερμότητας
τοποθέτηση φωτοβολταϊκών
κίνητρα για ηλεκτρικά οχήματα
Διαφοροποιήσεις ανά χώρα
Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αιτηθούν την επέκταση της ρήτρας διαφυγής και στον ενεργειακό τομέα. Για τις περισσότερες χώρες η διαδικασία αναμένεται να είναι απλή, καθώς δεν έχει εξαντληθεί το διαθέσιμο περιθώριο ευελιξίας. Αντίθετα, για κράτη που έχουν ήδη αξιοποιήσει πλήρως το όριο, θα απαιτηθεί πρόσθετη αξιολόγηση δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Συστάσεις για δημοσιονομική σταθερότητα
Η Κομισιόν καλεί τα κράτη-μέλη να παραμείνουν συνεπή στους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους τους, τονίζοντας ότι αυτό συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων δαπανών. Παράλληλα, προτρέπει στην αξιοποίηση διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων, όπως ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η Πολιτική Συνοχής, για τη στήριξη μέτρων ενεργειακής πολιτικής. Σύμφωνα με την Επιτροπή, αρκετά κράτη-μέλη βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, ενώ γίνονται συστάσεις για διόρθωση αποκλίσεων και δημοσιονομική προσαρμογή όπου απαιτείται.

