Σε μια κίνηση που αλλάζει σημαντικά δεδομένα στην παιδιατρική πρόληψη, το υπουργείο Υγείας δημοσιοποίησε χθες το επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων για το 2026. Η πλέον εμβληματική αλλαγή που φέρει η υπογραφή της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών είναι η καθολική προστασία των νεογνών έναντι του Αναπνευστικού Συγκυτιακού Ιού (RSV), ο οποίος αποτελεί την κύρια αιτία νοσηλείας βρεφών λόγω βρογχιολίτιδας, αλλά και θανάτων, που -δυστυχώς- είδαμε και στη χώρα μας εντός του χειμώνα.

Η στρατηγική του 2026 εισάγει για πρώτη φορά στη χώρα μας τη χορήγηση του μονοκλωνικού αντισώματος nirsevimab (μακράς δράσης) σε όλα τα βρέφη. Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες, η παρέμβαση αυτή δεν αποτελεί «εμβόλιο» με την παραδοσιακή έννοια, αλλά μια μορφή παθητικής ανοσοποίησης που παρέχει άμεση προστασία.

«Στόχος είναι η μείωση των εισαγωγών στα νοσοκομεία κατά τουλάχιστον 80%, καθώς ο RSV ευθύνεται για χιλιάδες περιστατικά πνευμονίας και βρογχιολίτιδας κάθε χειμώνα», αναφέρει χαρακτηριστικά η εισήγηση της Επιτροπής.

Να σημειωθεί πώς η κύρια ανοσοποίηση των νεογέννητων βρεφών κατά του RSV γίνεται μέσω του εμβολιασμού της εγκύου γυναίκας, ωστόσο εάν η μητέρα δεν έχει εμβολιαστεί επιβάλλεται ο εμβολιασμός του βρέφους.

Οι βασικές οδηγίες

Το νέο χρονοδιάγραμμα εστιάζει στην έγκαιρη κάλυψη και την ενσωμάτωση εξελιγμένων σκευασμάτων:

Πρόληψη RSV: Τα νεογνά που γεννιούνται μεταξύ 1ης Νοεμβρίου και 31ης Μαρτίου κάθε χρονιάς (εποχή που παρουσιάζει αύξηση η διασπορά του RSV) θα λαμβάνουν μία δόση nirsevimab πριν την έξοδο από το μαιευτήριο (ή εντός των πρώτων 7 ημερών). Για βρέφη και νήπια έως 24 μηνών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, προβλέπεται ενισχυμένο σχήμα προστασίας.

Πνευμονιοκοκκική νόσος: Καθιερώνεται η χρήση του 20-δύναμου συζευγμένου εμβολίου (PCV20), το οποίο προσφέρει την ευρύτερη δυνατή κάλυψη έναντι των στελεχών που κυκλοφορούν στην κοινότητα.

Μηνιγγίτιδα Β: Η σύσταση παραμένει ισχυρή για την έναρξη του εμβολιασμού ήδη από τον 2ο μήνα ζωής, με στόχο την προστασία των βρεφών στην πιο ευάλωτη ηλικιακή τους φάση.

Ιός HPV: Ο εμβολιασμός παραμένει δωρεάν για αγόρια και κορίτσια έως 18 ετών. Οι οδηγίες τονίζουν την ανάγκη ολοκλήρωσης του σχήματος (συνήθως 2 δόσεις) στην προτεινόμενη ηλικία των 11-12 ετών για μέγιστη αποτελεσματικότητα.

COVID-19 και Γρίπη: Οι συστάσεις επικεντρώνονται πλέον σε μία ετήσια δόση με τα εκάστοτε επικαιροποιημένα σκευάσματα, ιδιαίτερα για παιδιά με υποκείμενα νοσήματα.

Η σημασία της έγκαιρης ανοσοποίησης

Η Εθνική Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η καθυστέρηση των δόσεων αφήνει τα παιδιά εκτεθειμένα σε νοσήματα που θα μπορούσαν να προληφθούν. Το πρόγραμμα του 2026 έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι πιο ευέλικτο, επιτρέποντας την ταυτόχρονη χορήγηση πολλών εμβολίων (π.χ. RSV και εμβόλια ρουτίνας), διευκολύνοντας έτσι τους γονείς και το ιατρικό προσωπικό. Το νέο πρόγραμμα είναι ήδη διαθέσιμο στις ψηφιακές πλατφόρμες του υπουργείου Υγείας και αναμένεται να ξεκινήσει η εφαρμογή του άμεσα σε όλα τα δημόσια και ιδιωτικά κέντρα εμβολιασμού.