Αρθροσκόπηση: Ελάχιστα επεμβατική θεραπεία των παθήσεων των αρθρώσεων

Πρόκειται για μία σύγχρονη τεχνική που επιτρέπει μέσω πολύ μικρών τομών να φανεί το εσωτερικό της άρθρωσης, να εντοπιστούν με ακρίβεια και να επιδιορθωθούν επί τόπου οι όποιες βλάβες, χωρίς να χρειάζεται νοσηλεία του ασθενούς.

Γράφει ο Αναστάσιος Δεληγεώργης
Ορθοπαιδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος, Αναπληρωτής Διευθυντής Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ

Παλαιότερα, η μόνη θεραπευτική επιλογή ήταν το ανοιχτό χειρουργείο, με διάφορα  προβλήματα, όπως μεγάλος τραυματισμός της άρθρωσης, πολυήμερη νοσηλεία και ακινητοποίηση της άρθρωσης με πόνο για πολλές εβδομάδες. Σήμερα, η αρθροσκόπηση έρχεται να λύσει τα παραπάνω προβλήματα.

Τα συμπτώματα που οδηγούν στη λύση της αρθροσκόπησης

Η μη καλή λειτουργία της άρθρωσης μπορεί να οφείλεται σε τραυματικά ή παθολογικά αίτια.  Συχνότερα συμπτώματα είναι ο πόνος, η δυσκαμψία, το οίδημα-πρήξιμο και η αστάθεια. Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν επαρκεί, τότε συνιστάται η αρθροσκόπηση.

Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η τεχνική

Ενδεικτικά, αναφέρονται οι κυριότερες παθήσεις για τις οποίες πραγματοποιείται η αρθροσκόπηση:

• Ρήξη του μηνίσκου στο γόνατο
• Ρήξη του χιαστού συνδέσμου στο γόνατο
• Βλάβες – κακώσεις του αρθρικού χόνδρου σε όλες τις αρθρώσεις
• Ρήξη του τενοντίου πετάλου ώμου
• Ρήξη επιχειλίου χόνδρου και συνδέσμων του ώμου
• Εξαρθρήματα ή οξεία και χρόνια αστάθεια ώμου
• Εμμένουσα ασβεστοποιός τενοντίτιδα ώμου
• Φλεγμονώδεις παθήσεις
• Αρχόμενη αρθρίτιδα
• Δυσκαμψία ώμου (Παγωμένος Ώμος)
• Επιλεγμένα κατάγματα.

Πώς περιγράφεται η Αρθροσκόπηση

Ο oρθοπαιδικός χειρουργός εισάγει στην άρθρωση – μέσω μίας μικρής οπής (περίπου 3-5 χιλιοστών) – μια μικροσκοπική κάμερα με ισχυρό φωτισμό, το αρθροσκόπιο, μέσω του οποίου προβάλλεται σε μια ειδική οθόνη, σε μεγέθυνση, έγχρωμη και εξαιρετικά καθαρή η εικόνα του εσωτερικού της άρθρωσης. Δίνεται έτσι στην χειρουργική ομάδα μια σειρά δυνατοτήτων:

• Να εξετάσει προσεκτικά το εσωτερικό της άρθρωσης και να εντοπίσει με μεγάλη ακρίβεια τις όποιες βλάβες, ακόμα και τις πολύ μικρές, ακόμη και στα πιο δυσπρόσιτα σημεία
• Να επιδιορθώσει τις ενδαρθρικές και περιαρθρικές βλάβες με τη βοήθεια ειδικά σχεδιασμένων, πολύ λεπτών εργαλείων και εμφυτεύσιμων αδρανών και βιοσυμβατών υλικών, όπως ράμματα και άγκυρες.

Μικρές τομές, ελάχιστες επιπλοκές

Οι τομές που γίνονται είναι λίγων χιλιοστών (σε αντίθεση με τις μεγάλες τομές που γίνονται στα ανοιχτά χειρουργεία) και τραυματίζουν ελάχιστα τους μυς και τους γύρω ιστούς, με αποτέλεσμα τη μείωση των πιθανών επιπλοκών και του μετεγχειρητικού πόνου. Τα όποια σημαδάκια δημιουργούνται, εξαφανίζονται σταδιακά μέσα σε μερικούς μήνες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρθροσκόπηση διαρκεί περίπου μία ώρα. Πραγματοποιείται με συνδυασμό περιοχικής και ελαφριάς γενικής αναισθησίας ανάλογα με το ιστορικό του ασθενούς και ο ασθενής επιστρέφει την ίδια ημέρα σπίτι του.

Αρθροσκόπηση σε συνδυασμό με βιολογικές θεραπείες

Σε κάποιες περιπτώσεις, η εφαρμογή βιολογικών θεραπειών (εγχύσεις Βλαστοκυττάρων-Stem Cells ή Αυτόλογων Χονδροκυττάρων, Πλάσματος Πλούσιου σε Αιμοπετάλια-PRP) σε συνδυασμό με την αρθροσκόπηση, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην αποκατάσταση της βλάβης.

Πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης έναντι του ανοιχτού χειρουργείου

• Ελάχιστα επεμβατική κι ελάχιστα τραυματική μέθοδος
• Υψηλή διαγνωστική ακρίβεια
• Αποτελεσματικότερη και ταχύτερη θεραπευτική αποκατάσταση
• Σημαντικά μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών
• Ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
• Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα λόγω των πολύ μικρών τομών (όχι ουλές ή δυσμορφίες στο δέρμα).
• Δεν χρειάζεται νοσηλεία.

Σύγχρονες Αρθροσκοπικές τεχνικές

Η αρθροσκοπική χειρουργική παρουσιάζει αλματώδη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, αναπτύσσοντας διαρκώς νέες τεχνικές και νέα εξειδικευμένα εργαλεία, που την καθιστούν ολοένα και λιγότερο επεμβατική. Διαφορετικές, εξελιγμένες τεχνικές εφαρμόζονται ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα της βλάβης. Στις απλές βλάβες, μπορεί να γίνει άμεση επιδιόρθωσή τους, όπως συρραφή τενόντων, συρραφή μηνίσκου, λύση συμφύσεων, ενώ σε βαρύτερες περιπτώσεις εφαρμόζονται σύνθετες τεχνικές με χρήση μοσχεύματος από τον ίδιο τον ασθενή ή τενοντομεταφορές για την υποκατάσταση της λειτουργίας κάποιου μυός.

Μετεγχειρητική αποκατάσταση

Μετεγχειρητικά, συνήθως δεν υπάρχει ιδιαίτερος πόνος και χορηγούνται προληπτικά για τις πρώτες ημέρες απλά παυσίπονα. Ο ασθενής μετά την επέμβαση θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά από τον ιατρό του για έλεγχο της προόδου επούλωσης των τραυμάτων, αλλά και για να του δοθούν οι απαραίτητες οδηγίες για κινητοποίηση. Τα ράμματα αφαιρούνται συνήθως ύστερα από 8-10 ημέρες.

Απαραίτητο για την πετυχημένη μετεγχειρητική αποκατάσταση, θεωρείται ο ασθενής να ακολουθήσει εξειδικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης που να περιλαμβάνει φυσικοθεραπείες, κινησιοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης και ιδιοδεκτικότητας. Το πρόγραμμα εξατομικεύεται ανάλογα με το είδος και την έκταση της βλάβης που επιδιορθώθηκε.

Οι αρθρώσεις όπου βρίσκει ευρεία εφαρμογή η μέθοδος

• Αρθροσκόπηση γόνατος: Στο γόνατο, οι πιο συνηθισμένες ενδείξεις για πραγματοποίηση αρθροσκόπησης είναι: διάγνωση ενδαρθρικών παθήσεων του γόνατος, ρήξη έσω ή έξω μηνίσκου, ρήξη προσθίου ή οπισθίου χιαστού συνδέσμου, χόνδρινες βλάβες, οστεοχόνδρινες βλάβες και κατάγματα, παθήσεις του αρθρικού υμένα, παθήσεις της επιγονατίδας και των συνδέσμων της καθώς και όταν υπάρχει σηπτική αρθρίτιδα.
• Αρθροσκόπηση ώμου: Το σύνολο σχεδόν των παθήσεων του ώμου μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί αρθροσκοπικά. Έτσι παθήσεις που ταλαιπωρούν μεγάλο τμήμα του πληθυσμού τόσο στην καθημερινή του ζωή όσο και στην εργασία του μπορούν να αποκατασταθούν πλήρως.