Πατάτες: Μπορούσατε ποτέ να φανταστείτε την καλλιέργεια τροφίμων στη Σελήνη;
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «npj Microgravity», οι πατάτες που αναπτύσσονται σε προσομοιωμένο σεληνιακό έδαφος εμπλουτισμένο με οργανική ύλη είναι απολύτως ασφαλείς για κατανάλωση και εξίσου νόστιμες με εκείνες που καλλιεργούνται στη Γη.
Διαχρονικά, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη μακροχρόνια ανθρώπινη παρουσία στο Διάστημα ήταν η δυνατότητα καλλιέργειας τροφίμων στη Σελήνη και στον σεληνιακό ρηγόλιθο. Το άγονο στρώμα σκόνης και πετρωμάτων που καλύπτει τη Σελήνη και στερείται οργανικών συστατικών. Για να δώσουν απάντηση, ερευνητές του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Όρεγκον (Oregon State University), με τη χρηματοδότηση της NASA, πειραματίστηκαν με πέντε διαφορετικούς τύπους προσομοιωμένου σεληνιακού εδάφους.
Το «μυστικό» συστατικό
Οι επιστήμονες επέλεξαν την πατάτα επειδή προσφέρει υψηλή θρεπτική αξία και περισσότερες θερμίδες ανά τετραγωνικό μέτρο καλλιέργειας σε σχέση με άλλα φυτά, καθιστώντας την ιδανική βασική τροφή για πολύμηνες διαστημικές αποστολές.
Για να καταστήσουν το «σεληνιακό» έδαφος γόνιμο, το ανέμειξαν με διαφορετικές αναλογίες βερμικομπόστ, ενός πλούσιου σε θρεπτικά συστατικά οργανικού λιπάσματος που παράγεται από γεωσκώληκες. Τα αποτελέσματα, τα οποία συγκρίθηκαν με καλλιέργειες σε εύφορο γήινο έδαφος από το Χέρμιστον του Όρεγκον, ήταν εντυπωσιακά:
• Χωρίς οργανική ύλη: Τα φυτά παρέμειναν καχεκτικά, με υπανάπτυκτο ριζικό σύστημα.
• Με 5% έως 15% βερμικομπόστ: Παρατηρήθηκε μερική βελτίωση στην ανάπτυξή τους.
• Με 30% βερμικομπόστ: Οι πατάτες αναπτύχθηκαν και απέδωσαν ακριβώς όπως εκείνες που καλλιεργούνται στη Γη.
Προστασία από τα βαρέα μέταλλα και ασφάλεια
Πέρα από την έλλειψη θρεπτικών συστατικών, ο σεληνιακός ρηγόλιθος περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η προσθήκη οργανικής ύλης λειτουργεί ως φυσική «ασπίδα», δεσμεύοντας τα μέταλλα αυτά ώστε να μην καταστρέφουν τις ρίζες.
Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι «σεληνιακές» πατάτες διατήρησαν στο ακέραιο τη διατροφική τους αξία, ενώ δεν παρουσίασαν αύξηση στα γλυκοαλκαλοειδή – τις φυσικές τοξίνες της πατάτας που εμφανίζονται συνήθως όταν πρασινίζει κάτω από τη φλούδα.
Βιώσιμη γεωργία στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis
Τα ευρήματα ανοίγουν νέους δρόμους για το πρόγραμμα Artemis της NASA. Αντί να μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες εδάφους από τη Γη, οι μελλοντικοί αστροναύτες θα μπορούσαν να κουβαλούν μαζί τους μόνο μια μικρή «μαγιά» βερμικομπόστ. Στη συνέχεια, θα ανακυκλώνουν τα υπολείμματα τροφών και τα φυτικά απόβλητα της βάσης για να παράγουν διαρκώς νέο λίπασμα.
«Πρόκειται για ένα καθοριστικό βήμα προς τη δημιουργία αξιόπιστων συστημάτων παραγωγής τροφίμων, ικανών να στηρίξουν τη μακροχρόνια εξερεύνηση της Σελήνης», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, Αϊμερίκ Γκογιέρ. Η ομάδα του συνεχίζει ήδη τα πειράματα δοκιμάζοντας δέκα διαφορετικές ποικιλίες πατάτας, προκειμένου να εντοπίσει εκείνες που προσαρμόζονται καλύτερα στις εξωγήινες συνθήκες.























