Μουντιάλ 2026: Οταν η συνύπαρξη των θρησκειών... παίζει μπάλα

Μέσα στις ίδιες εθνικές αποστολές, παίκτες διαφορετικών καταβολών και θρησκευτικών πεποιθήσεων καλούνται να συνεργαστούν για έναν κοινό στόχο, προσφέροντας ένα σπάνιο παράδειγμα συνύπαρξης στο υψηλότερο ποδοσφαιρικό επίπεδο.

Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στις ομάδες της Δυτικής Ευρώπης, όπου οι εθνικές, που κάποτε αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από χριστιανούς ποδοσφαιριστές, σήμερα έχουν μετατραπεί σε σύνολα πληθώρας θρησκειών. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι παίκτες συνυπάρχουν πλέον με φυσικότητα, εκφράζοντας δημόσια τη θρησκευτική ταυτότητά τους χωρίς αυτό να επηρεάζει τη συνοχή των ομάδων.

Ποικιλομορφία

Η Γαλλία διαθέτει έντονη θρησκευτική και κοινωνική ποικιλομορφία, αφού στους «τρικολόρ» συνυπάρχουν ποδοσφαιριστές χριστιανικής παράδοσης, όπως οι Εμπαπέ, Ολίσε και Μενιάν, μουσουλμανικής πίστης, όπως οι Σαλιμπά και Ντεμπελέ, αλλά και καθολικού υπόβαθρου, όπως ο Τσουαμενί.

Στην Αγγλία, για πρώτη φορά στην ιστορία της εθνικής ομάδας, υπάρχει μουσουλμάνος ποδοσφαιριστής (Ντζεντ Σπενς), ο οποίος συνυπάρχει με παίκτες, όπως ο Μαρκ Γκεΐ, γιος πάστορα από το Λονδίνο, που εκφράζουν ανοιχτά τη χριστιανική πίστη τους, χωρίς αυτό να επηρεάζει τη συνοχή της ομάδας.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εθνική ομάδα συγκεντρώνει παίκτες που εκφράζουν ανοιχτά τη χριστιανική πίστη τους μαζί με ποδοσφαιριστές διαφορετικών ή πιο κοσμικών καταβολών, ενώ στην Ολλανδία, ποδοσφαιριστές μουσουλμανικού υπόβαθρου, συχνά μαροκινής ή τουρκικής καταγωγής, αγωνίζονται δίπλα σε συμπαίκτες χριστιανικής ή μη θρησκευτικής ταυτότητας.

Στην Ισπανία, η νέα γενιά εκπροσωπείται από τον Λαμίν Γιαμάλ, που είναι μουσουλμάνος στο θρήσκευμα, χαρακτηριστικό παράδειγμα της ενσωμάτωσης διαφορετικών ταυτοτήτων στο σύγχρονο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, ενώ στη Σουηδία, ο Γιασίν Αγιάρι, επίσης μουσουλμάνος, μετά το πρώτο γκολ που σημείωσε απέναντι στην Τυνησία έσκυψε στο χορτάρι και προσευχήθηκε ως ένδειξη ευγνωμοσύνης.

Αυτές οι χώρες, όπως και αρκετές ακόμη στην Ευρώπη, έχουν βιώσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις που σχετίζονται με τη μετανάστευση και την ενσωμάτωση των μουσουλμανικών κοινοτήτων.

Συνεργασία

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η εικόνα των εθνικών ομάδων στο γήπεδο μπορεί να λειτουργήσει ως μήνυμα ενότητας πέρα από τα όρια του αθλητισμού. «Απολύτως», υποστηρίζει ο Εμπού Πατέλ, πρόεδρος της οργάνωσης «Interfaith America» κι ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές του θρησκευτικού πλουραλισμού και της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων.

Η οργάνωση, που μετρά 25 χρόνια δράσης, επιχειρεί να γεφυρώσει τα χάσματα προωθώντας την κατανόηση της διαφορετικότητας μεταξύ των ανθρώπων. Για τον Πατέλ, η εικόνα που παρουσιάζουν αρκετές εθνικές ομάδες στο Παγκόσμιο Κύπελλο είναι ταυτόχρονα συμβολική και ουσιαστική. Από τη Γαλλία μέχρι την Αγγλία και την Ισπανία, οι διαφορετικές θρησκευτικές ταυτότητες δεν αποτελούν εμπόδιο αλλά είναι μέρος της συλλογικής ταυτότητας των ομάδων.

Ο Πατέλ αναφέρεται στις εικόνες χριστιανών ποδοσφαιριστών που σταυροκοπιούνται πριν από έναν αγώνα ή μετά από ένα γκολ και μουσουλμάνων που προσεύχονται ή γονατίζουν στο χορτάρι για να ευχαριστήσουν τον Θεό. Το κοινό μήνυμα, όπως σημειώνει, είναι απλό: η πίστη αποτελεί προσωπικό στοιχείο που ενισχύει την ταυτότητα του αθλητή και όχι τη διαίρεση.

Μάλιστα, ο Πατέλ συμπληρώνει: «Σκόραραν, προσευχήθηκαν ο καθένας με τον δικό του τρόπο και αμέσως μετά αγκαλιάστηκαν. Ετσι χτίζεις μια κοινότητα, έτσι δημιουργείς μια πραγματική ομάδα. Δεν πρόκειται για επιτηδευμένη εικόνα ή για ένα θεωρητικό μήνυμα συνύπαρξης. Είναι ο τρόπος με τον οποίο χτίζεται μια μεγάλη ποδοσφαιρική ομάδα».

ΒΑΘΙΑ ΠΙΣΤΟΙ

Πέντε μουσουλμάνοι και χριστιανοί που κλέβουν την παράσταση

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο αγωνίζονται πέντε ποδοσφαιριστές, η δημόσια έκφραση της πίστης των οποίων έχει τραβήξει την προσοχή, αφού αναδεικνύουν τις θρησκευτικές αναφορές τους.

• Μοχάμεντ Σαλάχ (Αίγυπτος): Είναι μακράν ο πιο γνωστός ποδοσφαιριστής της Αιγύπτου. Μουσουλμάνος σουνίτης, εκφράζει ανοιχτά τη θρησκευτική πίστη του τόσο εντός όσο και εκτός γηπέδου. Μετά από κάθε γκολ συνηθίζει να γονατίζει στο χορτάρι σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τον Θεό. Η επιρροή του δεν περιορίζεται μόνο στο ποδόσφαιρο, καθώς η παρουσία του στην Πρέμιερ Λιγκ με τη Λίβερπουλ είχε και κοινωνικό αποτύπωμα: έρευνες κατέγραψαν μείωση κατά περίπου 50% των αντιμουσουλμανικών μηνυμάτων στα οπαδικά social media. 

• Λαμίν Γιαμάλ (Ισπανία): Μουσουλμάνος, με πατέρα μαροκινής καταγωγής, ο 19χρονος σταρ βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς δημοσιότητας όταν ύψωσε την παλαιστινιακή σημαία κατά τη διάρκεια των πανηγυρισμών της Μπαρτσελόνα για την κατάκτηση του ισπανικού πρωταθλήματος τον περασμένο Μάιο. Ο Γερμανός προπονητής των «μπλαουγκράνα», Χάνζι Φλικ, είχε εκφράσει τότε επιφυλάξεις για την επιλογή αυτή, ενώ αργότερα ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Ισραέλ Κατζ, τον κατηγόρησε ότι υποκινεί «μίσος». 

• Λούκα Μόντριτς (Κροατία): Με την πέμπτη εμφάνισή του σε Μουντιάλ, ο 40χρονος μέσος έφτασε τις 200 διεθνείς συμμετοχές. Καθολικός στο θρήσκευμα, συχνά έχει φορέσει επικαλαμίδες με απεικονίσεις του Ιησού και της Παναγίας. Λίγες ημέρες προτού η αποστολή της Κροατίας αναχωρήσει για τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι διεθνείς συγκεντρώθηκαν στην πόλη Ιτσίτσι, όπου παρακολούθησαν λειτουργία σε παρεκκλήσι, σε μια στιγμή προετοιμασίας με έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα. 

• Κρίστιαν Πούλισικ (ΗΠΑ): Ο 27χρονος επιθετικός έχει μιλήσει ανοιχτά για τη χριστιανική πίστη του και συχνά φοράει έναν σταυρό που του έχει χαρίσει η μητέρα του. Εχει οργανώσει μελέτες της Βίβλου με τους συμπαίκτες του, ενώ σε αναρτήσεις του στα social media έχει συμπεριλάβει φωτογραφίες της Αγίας Γραφής με υπογραμμισμένα αποσπάσματα. Αρκετοί από τους συμπαίκτες του είναι επίσης ανοιχτοί στη χριστιανική πίστη τους, όπως ο Γουέστον ΜακΚένι και ο τερματοφύλακας Ματ Φριζ. Ο ΜακΚένι έχει στο προφίλ του στο Instagram τη φράση: «Ολη η δόξα στον Θεό». 

• Αϊμάρ Σερ (Ιράκ): Επί δεκαετίες, οι θρησκευτικές μειονότητες στο Ιράκ έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με διώξεις και πιέσεις. Παρ’ όλα αυτά, η εθνική ομάδα που συμμετέχει στο Παγκόσμιο Κύπελλο περιλαμβάνει Κούρδους, σουνίτες και σιίτες μουσουλμάνους, καθώς και αρκετούς χριστιανούς – γεγονός ιδιαίτερα αξιοσημείωτο. Ο χριστιανικός πληθυσμός της χώρας εκτιμάται ότι έχει μειωθεί από περίπου 1,5 εκατομμύριο το 2003 σε περίπου 150.000 σήμερα. Ενας από αυτούς είναι και ο 23χρονος αμυντικός χαφ Αϊμάρ Σερ, ο οποίος έχει εκφράσει ανοιχτά την πίστη του, αναρτώντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφίες με μπλουζάκι που γράφει «Ανήκω στον Ιησού».