Το φως και το χώμα. Δύο στοιχεία της ζωής και τα συστατικά της ζωγραφικής των δύο εκ των κορυφαίων καλλιτεχνών της σύγχρονης ελληνικής ζωγραφικής συναντιούνται στο πανέμορφο Μέτσοβο.
Ο Παναγιώτης Τέτσης (925-2016) και ο Γιώργος Ρόρρης (1963) με διαφορετικές καλλιτεχνικές διαδρομές αλλά βαθιά πνευματική συγγένεια συνομιλούν για την δημιουργία τους που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, στις αίθουσες της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, ως σχέση δασκάλου και μαθητή, και εξελίχθηκε σε μια βαθιά φιλία, με κοινό σημείο αναφοράς την αφοσίωση στην τέχνη της ζωγραφικής.
Η έκθεση «Παναγιώτης Τέτσης – Γιώργος Ρόρρης. Από Φως κι από Χώμα» που παρουσιάζεται στην Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ στο Μέτσοβο, δημιουργεί ένα ξεχωριστό πεδίο εικαστικού διαλόγου ανάμεσα στους δύο δημιουργούς, αναδεικνύοντας τις συγγένειες, τις διαφορές και τις κοινές αναζητήσεις τους. Την επιμέλειά της έκθεσης υπογράφει η ιστορικός τέχνης Έφη Αγαθονίκου, διευθύντρια Συλλογών, Μουσειολογικού και Καλλιτεχνικού Προγραμματισμού της Εθνικής Πινακοθήκης Μουσείου Αλέξανδρου Σούτσου. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν αύριο, Σάββατο 17 Οκτωβρίου, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα.
Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 80 έργα και δεν ακολουθεί χρονολογική αφήγηση. Αντίθετα, αναπτύσσεται σε θεματικές ενότητες, επιτρέποντας στον επισκέπτη να ανακαλύψει τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις των δύο ζωγράφων μέσα από την κοινή τους γλώσσα, τη ζωγραφική. Ο τίτλος της έκθεσης, «Από Φως κι από Χώμα», συμπυκνώνει, όπως εξηγεί η διευθύντρια της Πινακοθήκης Ε. Αβέρωφ, Τατιάνα Αβέρωφ, τη βαθύτερη ουσία αυτής της εικαστικής συνάντησης. «Το φως, θεμελιώδες στοιχείο της ελληνικής ζωγραφικής παράδοσης και κυρίαρχη δύναμη στο έργο του Τέτση, συναντά το χώμα, την ύλη, το σώμα και την ανθρώπινη παρουσία που διαπερνούν το έργο του Ρόρρη. Ανάμεσα στους δύο αυτούς πόλους αναπτύσσεται ένας γόνιμος διάλογος για τη φύση της ζωγραφικής, για τη μνήμη, τον τόπο και την ανθρώπινη εμπειρία».
Ο Τέτσης, σε όλη τη διαδρομή του, μελέτησε το φως και επιχείρησε να το αποδώσει μέσα από το χρώμα, αναδεικνύοντας τη δομή, τη γεωμετρία και τη σταθερότητα του κόσμου που ζωγράφιζε. Ο Ρόρρης, πιο κοντά στην πρώτη ύλη και στις γήινες αποχρώσεις, χρησιμοποιεί το φως για να αναδείξει τη σωματικότητα, τον εσωτερικό κόσμο και την υπαρξιακή διάσταση των μορφών του. Με διαφορά περίπου σαράντα χρόνων, οι δύο ζωγράφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με κοινούς θεματικούς και εικαστικούς προβληματισμούς, τους οποίους προσέγγισαν με διαφορετικό ή μήπως, κατά βάθος, κοινό τρόπο; «Αυτό που ζωγραφίζω, είτε λουλούδι είναι είτε θάλασσα, είμαι εγώ», έλεγε ο Παναγιώτης Τέτσης. «Έχω την πεποίθηση ότι, ζωγραφίζοντας κάποιον, εν μέρει απεικονίζεις εκείνον, εν μέρει εσένα. Όλοι οι πίνακες είναι κατά βάθος αυτοπροσωπογραφίες, είτε είναι νεκρή φύση είτε τοπιογραφίες», υποστηρίζει ο Γιώργος Ρόρρης. Δύο σκέψεις που συμπυκνώνουν μια κοινή καλλιτεχνική πεποίθηση: κάθε ζωγραφικό έργο, ανεξάρτητα από το θέμα του, αποκαλύπτει κάτι από τον ίδιο τον δημιουργό.
Διαβάστε Επίσης
«Λιτός, δωρικός και περιεκτικός ο πρώτος· ποιητικός, επεξηγηματικός με τρόπο που οδηγεί σε μια εσωτερική αναζήτηση ο δεύτερος», παρατηρεί στο επιμελητικό της σημείωμα η Έφη Αγαθονίκου, αναδεικνύοντας τόσο τις διαφορές όσο και τη βαθιά σχέση των δύο καλλιτεχνών. Μια σχέση που ξεκίνησε ως μαθητεία και εξελίχθηκε σε ισχυρή φιλία, η οποία κράτησε έως το τέλος της ζωής του Τέτση. Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος κατάλογος, στα ελληνικά και τα αγγλικά, με έγχρωμες αναπαραγωγές έργων των δύο καλλιτεχνών και κείμενο της επιμελήτριας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο κείμενα που φωτίζουν τον μεταξύ τους δεσμό: η προσωπική μαρτυρία του Γιώργου Ρόρρη για τον Παναγιώτη Τέτση και το εισαγωγικό κείμενο που είχε γράψει ο Τέτσης για την πρώτη ατομική έκθεση του μαθητή του, το 1988.
Ο Γ. Ρόρρης για τον Π. Τέτση
«Μέσα στον περιορισμένο χώρο ενός μικρού κειμένου, για ποια ιδιότητα από τις πολλές που είχε ο Τέτσης να διαλέξω να γράψω;» αναρωτιέται ο Γιώργος Ρόρρης στο κείμενό του για τον δάσκαλό του, που περιλαμβάνεται στον κατάλογο της έκθεσης. «Ως ζωγράφος νιώθω ότι είμαι εν πολλοίς δημιούργημά του», εξομολογείται, εξηγώντας ότι η σχέση τους συνεχίστηκε και μετά τα χρόνια της μαθητείας του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, με επισκέψεις του Τέτση στο ατελιέ του και συζητήσεις για τα έργα του. «Το βλέμμα μου εξοπλίστηκε, μάλιστα, με τον ρηξικέλευθο τρόπο που ο Τέτσης αντιμετώπιζε τον κάθε πίνακα που είχε μπροστά του», σημειώνει και ξεκινά να μας τον συστήνει… «Ήταν τέτοιος ζωγράφος και ήταν αυτός ο Δάσκαλος, επειδή ήταν αυτός ο άνθρωπος».
INFO
Έκθεση στην Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ στο Μέτσοβο
Π. Τέτσης – Γ. Ρόρρης. Από Φως κι από Χώμα
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ: 18 Οκτωβρίου 2026 – 18 Ιανουαρίου 2027
ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ: 10.00 – 16.00, καθημερινά εκτός Τρίτης.
Με την οικονομική υποστήριξη και την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
