Διακεκριμένος αρχιτέκτονας, με τη ζωγραφική να τον συνοδεύει από τα παιδικά του χρόνια και να κάνει εμφανή την παρουσία της και στη δουλειά του ο Σπύρος Διβάρης παρουσιάζει την πρώτη ατομική του έκθεση με τίτλο «Ενδιάμεσοι Κόσμοι» στην γκαλερί Αργώ, σε επιμέλεια της Αλεξίας Κ. Σερέζη.
Στην έκθεση παρουσιάζεται μια σειρά έργων ζωγραφικής με ακρυλικά, φιλοτεχνημένα με ποικίλες τεχνικές, μέσα από τις οποίες ο καλλιτέχνης αναπτύσσει τη δική του εικαστική προσέγγιση. Με αφορμή την έκθεση μιλήσαμε μαζί με τον Σπύρο Διβάρη για την ενδιαφέρουσα συνύπαρξη αρχιτεκτονικής και ζωγραφικής στη ζωή του:
Η πρώτη σας ατομική έκθεση στην γκαλερί Αργώ έχει τίτλο «Ενδιάμεσοι Κόσμοι». Ποιοι είναι αυτοί οι «ενδιάμεσοι κόσμοι» για σας;
Για μένα είναι οι χώροι ανάμεσα σε όσα ζούμε και σε όσα κουβαλάμε μέσα μας: ανάμεσα στη μνήμη και στη φαντασία, στην παρουσία και στην απουσία, στη μοναξιά και στην ανάγκη για επικοινωνία. Οι μορφές μου κατοικούν σε αυτούς τους τόπους. Δεν θέλω να τους εξηγήσω πλήρως· θέλω να αφήσω χώρο στον θεατή να τους αναγνωρίσει με τον δικό του τρόπο.
Πρώτη ατομική παρουσίαση του ζωγραφικού σας έργου. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η πρώτη δημόσια κατάθεση;
Είναι μια στιγμή χαράς, συγκίνησης αλλά και έκθεσης. Για χρόνια η ζωγραφική ήταν μια προσωπική συνομιλία, κάτι που γινόταν κυρίως μέσα στο εργαστήριο. Τώρα τα έργα βγαίνουν από αυτόν τον χώρο και συναντούν ανθρώπους που δεν γνωρίζω. Το αισθάνομαι σαν μια κατάθεση ειλικρινή και ευάλωτη, αλλά και σαν ευκαιρία να επικοινωνήσω μέσα από τη δουλειά μου.
Η ζωγραφική σάς συνοδεύει από τα παιδικά σας χρόνια, ενώ η αρχιτεκτονική αποτέλεσε τη βασική επαγγελματική σας διαδρομή. Πότε αισθανθήκατε ότι η ζωγραφική δεν ήταν απλώς μια παράλληλη δημιουργική δραστηριότητα, αλλά ένας αναγκαίος τρόπος έκφρασης για εσάς;
Δεν υπήρξε μία μόνο στιγμή που να το αποφάσισα. Η ζωγραφική ήταν πάντα εκεί, παράλληλα με την αρχιτεκτονική. Με τα χρόνια κατάλαβα ότι δεν μου αρκούσε να σχεδιάζω μόνο για να λύνω ένα πρακτικό ή επαγγελματικό ζήτημα. Χρειαζόμουν έναν χώρο, όπου να μπορώ να σταθώ απέναντι σε όσα αισθάνομαι, χωρίς να χρειάζεται να τα τακτοποιήσω ή να τα εξηγήσω αμέσως.

Πώς η αρχιτεκτονική σας παιδεία επηρεάζει τη ζωγραφική σας; Υπάρχουν στιγμές που ο αρχιτέκτονας μέσα σας συνομιλεί ή ακόμη και συγκρούεται με τον ζωγράφο;
Η αρχιτεκτονική με έχει μάθει να βλέπω τον χώρο, τις αναλογίες, το φως και τη σχέση των στοιχείων μεταξύ τους. Όλα αυτά περνούν και στη ζωγραφική, ακόμη κι όταν δεν τα σκέφτομαι συνειδητά. Ο αρχιτέκτονας μέσα μου αναζητά μια τάξη· ο ζωγράφος, όμως, χρειάζεται να την αφήσει κάποιες φορές να διαταραχθεί. Η συνομιλία τους είναι γόνιμη, ακόμη κι όταν υπάρχει ένταση.
Στο προσωπικό σας σημείωμα αναφέρετε ότι, ζωγραφίζοντας, συνομιλείτε με τον εαυτό σας. Τι είναι αυτό που αναζητάτε μέσα από αυτή τη συνομιλία;
Δεν αναζητώ πάντα μια συγκεκριμένη απάντηση. Συχνά προσπαθώ να ακούσω τι με απασχολεί, τι με βαραίνει ή τι επιμένει να επιστρέφει. Καθώς ζωγραφίζω, σκέψεις και αισθήματα που δεν είχαν ακόμη καθαρή μορφή αρχίζουν να γίνονται εικόνα. Κάποιες φορές αυτή η συνομιλία είναι ήσυχη, άλλες φορές δύσκολη. Αλλά είναι ένας τρόπος να βρίσκομαι πιο κοντά στον εαυτό μου.

Ποια είναι η σχέση σας με τις ανθρώπινες φιγούρες στα έργα σας; Προέρχονται από πραγματικά πρόσωπα, από προσωπικές μνήμες ή από έναν εντελώς φαντασιακό κόσμο;
Οι μορφές μου δεν είναι συνήθως πορτρέτα συγκεκριμένων ανθρώπων. Μπορεί να ξεκινούν από ένα πρόσωπο, μια μνήμη ή μια στάση του σώματος, αλλά στην πορεία απομακρύνονται από την αφορμή τους. Τις αισθάνομαι περισσότερο σαν ψυχές: παρουσίες που κουβαλούν μοναξιά, ευαισθησία, προσμονή ή μια σιωπηλή δύναμη. Θα ήθελα ο θεατής να μπορεί να συναντήσει μέσα τους κάτι δικό του.
Πότε αισθάνεστε ότι ένας πίνακας έχει ολοκληρωθεί μια και όπως γράφετε επιστρέφετε συχνά σε αυτόν για να τον τροποποιήσετε;
Δεν υπάρχει πάντα ένα καθαρό σημείο όπου λέω «τελείωσε». Μπορεί να επιστρέφω σε έναν πίνακα ύστερα από καιρό, ακόμη και μετά από μήνες, επειδή κάτι μέσα του εξακολουθεί να με καλεί. Κάποια στιγμή, όμως, καταλαβαίνω ότι πρέπει να τον αφήσω να σταθεί μόνος του. Δεν σημαίνει πως δεν θα μπορούσα να αλλάξω κάτι ακόμη· σημαίνει πως η εικόνα έχει πια τη δική της ισορροπία.
Τι αντιπροσωπεύει για εσάς η φύση, που ενυπάρχει στο έργο σας;
Η φύση δεν είναι απλώς ένα φόντο. Είναι μια ζωντανή παρουσία, ένας κόσμος που συνυπάρχει με τις ανθρώπινες μορφές και συχνά τις καθρεφτίζει. Μπορεί να εκφράζει γαλήνη, απειλή, επιμονή ή αναγέννηση. Με ενδιαφέρει αυτή η συνάντηση ανθρώπου και φύσης, γιατί μέσα της αισθάνομαι πως αποκαλύπτεται κάτι βαθύτερο για την ευθραυστότητα αλλά και την αντοχή της ζωής.
Πώς βιώσατε την περίοδο της πανδημίας προσωπικά και με ποιον τρόπο η αναγκαστική παύση της καθημερινότητας άλλαξε τη σχέση σας με την τέχνη;
Η πανδημία έφερε μια αναγκαστική παύση και μια έντονη αίσθηση αβεβαιότητας. Όπως πολλοί, βρέθηκα περισσότερο με τον εαυτό μου και με τις σκέψεις μου. Η ζωγραφική έγινε ένας τρόπος να παραμείνω σε επαφή με όσα συνέβαιναν μέσα μου, χωρίς να χρειάζεται να τα περιγράψω με λόγια. Η απομόνωση δεν ήταν εύκολη, αλλά έκανε ακόμη πιο αναγκαία αυτή την εσωτερική συνομιλία.

Στο σημείωμά σας εκφράζετε την επιθυμία ο θεατής να ανακαλύψει στις μορφές σας κάτι δικό του, μια αίσθηση, μια ανάμνηση ή μια σιωπηλή παρουσία. Πόσο σημαντική είναι για εσάς η προσωπική ερμηνεία του θεατή; Θα λέγατε ότι, από τη στιγμή που ένα έργο φεύγει από το εργαστήριό σας, αποκτά μια νέα, ανεξάρτητη ζωή;
Είναι πολύ σημαντική για μένα η προσωπική ερμηνεία του θεατή. Δεν πιστεύω ότι ένα έργο χρειάζεται να έχει μία μόνο ανάγνωση ή ότι ο δημιουργός πρέπει να δώσει όλες τις απαντήσεις. Όταν ο πίνακας φύγει από το εργαστήριό μου, αρχίζει πράγματι μια νέα ζωή: συναντά τις μνήμες και την ευαισθησία κάποιου άλλου. Εκεί ολοκληρώνεται, με έναν τρόπο, η επικοινωνία που ξεκίνησε όταν τον ζωγράφιζα.
Τι θα θέλατε να κρατήσει ο θεατής από αυτή την έκθεση;
Θα ήθελα να φύγει με μια αίσθηση οικειότητας και ευαισθησίας, ίσως με μια σιωπηλή εικόνα που θα τον ακολουθεί. Δεν χρειάζεται να συμφωνήσει μαζί μου ή να καταλάβει τα πάντα. Αρκεί να έχει συναντήσει, έστω για λίγο, κάτι αληθινό και δικό του μέσα στους πίνακες.
Αν κοιτάξετε τη μέχρι σήμερα διαδρομή σας, τι αισθάνεστε ότι έχει αλλάξει περισσότερο μέσα σας; Τι είναι εκείνο που εξακολουθεί να σας συγκινεί, να σας κινητοποιεί και να σας κάνει να επιστρέφετε ξανά και ξανά στον καμβά;
Έχει αλλάξει κυρίως ο τρόπος που εμπιστεύομαι τη ζωγραφική και τον εαυτό μου μέσα σε αυτήν. Έχω μάθει να μην απαιτώ από κάθε εικόνα να εξηγείται αμέσως και να δέχομαι τις επιστροφές, τις διορθώσεις και τις αμφιβολίες ως μέρος της δουλειάς. Αυτό που εξακολουθεί να με συγκινεί είναι ο άνθρωπος: η σιωπή του, η ευαισθησία του, η παρουσία του. Κάθε φορά επιστρέφω στον καμβά για να πλησιάσω λίγο περισσότερο αυτή την αλήθεια.
Αλεξία Κ. Σερέζη: «Πολυεπίπεδος κόσμος»
Η Αλεξία Κ. Σερέζη που έχει την επιμέλεια της έκθεσης, σημειώνει σχετικά με τη δουλειά του Σπύρου Διβάρη: «Η ζωγραφική του Σπύρου Διβάρη αναπτύσσεται ως ένα συνεχές παιχνίδι ανάμεσα στον άνθρωπο, τον χώρο και τη φύση», σημειώνει η Αλεξία Κ. Σερέζη για την έκθεση.

«Αρχιτεκτονικά θραύσματα, διαφανή επίπεδα, κήποι, λουλούδια, θάλασσες και ανθρώπινες μορφές συνθέτουν έναν κόσμο πολυεπίπεδο, όπου το πραγματικό συναντά το ονειρικό.
Οι μορφές μοιάζουν να κατοικούν σε μικρές σκηνές μνήμης, ενώ η γεωμετρία και το χρώμα οργανώνουν έναν χώρο που άλλοτε θυμίζει πόλη και άλλοτε εσωτερικό τοπίο.
Μέσα από αυτή τη συνύπαρξη, ο καλλιτέχνης δημιουργεί «ενδιάμεσους κόσμους», όπου φύση, άνθρωπος και αρχιτεκτονική βρίσκουν μια νέα, ποιητική ισορροπία.»
Info: Σπύρος Διβάρης: «Ενδιάμεσοι Κόσμοι» γκαλερί Αργώ. Διάρκεια έκθεσης ως τις 21 Νοεμβρίου. Νεοφύτου Δούκα 5, Κολωνάκι, Αθήνα, τηλ.: 210 7249333.






















