Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών ο Στέλιος Ράμφος, συγγραφέαςκαι στοχαστής με μακρά παρουσία στην ελληνική πνευματική ζωή και πλούσιο συγγραφικό έργο.
Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε στην Αθήνα και υπήρξε ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους Έλληνες συγγραφείς και στοχαστές, με μακρά παρουσία στον δημόσιο διάλογο και ένα εκτεταμένο έργο γύρω από τη φιλοσοφία, την ελληνική ταυτότητα, την παράδοση, την πολιτική και την κοινωνία.
Αρχικά φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς ωστόσο να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Το 1965 έφυγε για το Παρίσι, όπου στράφηκε στη Φιλοσοφία και σπούδασε στο Université de Vincennes à Saint-Denis, το σημερινό Université Paris 8. Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε Φιλοσοφία στο ίδιο πανεπιστήμιο.
Κατά την παραμονή του στη γαλλική πρωτεύουσα γνώρισε τον Κορνήλιο Καστοριάδη, η σκέψη του οποίου άσκησε επιρροή στην πνευματική του διαδρομή. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα και αφοσιώθηκε στο συγγραφικό έργο, αναπτύσσοντας παράλληλα έντονη δημόσια παρουσία μέσα από διαλέξεις, συνεντεύξεις, τηλεοπτικές εμφανίσεις και άρθρα.
Στα πρώτα χρόνια της πορείας του είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τον μαρξισμό. Το 1960 συνδέθηκε με τη Νεολαία της ΕΔΑ και την «Πανσπουδαστική», ωστόσο το 1963 απομακρύνθηκε από την Αριστερά. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η σκέψη του στράφηκε σε διαφορετικές κατευθύνσεις, με επίκεντρο την ελληνική πολιτισμική ταυτότητα, τη σχέση Ανατολής και Δύσης, την Ορθοδοξία και τις βαθύτερες αιτίες που, κατά την προσέγγισή του, διαμόρφωσαν τη νεότερη ελληνική κοινωνία.
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, το όνομά του συνδέθηκε με τις συζητήσεις γύρω από την οικουμενικότητα του ελληνικού πολιτισμού και τη νεοορθοδοξία. Συχνά αναφερόταν μαζί με τον φιλόσοφο Χρήστο Γιανναρά, παρότι οι δύο στοχαστές είχαν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον ιστορικό ρόλο της Ορθοδοξίας στην Ελλάδα. Κοινό σημείο στον σχετικό διάλογο αποτέλεσε η εξέταση της νεότερης ελληνικής ιστορίας μέσα από την ένταση και τη διαρκή αλληλεπίδραση ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.
Διαβάστε Επίσης
Από τη δεκαετία του 1990 και μετά, ο Ράμφος μετακίνησε αισθητά τη σκέψη του προς περισσότερο εκσυγχρονιστικές θέσεις, ασκώντας πλέον κριτική σε πλευρές της ορθόδοξης παράδοσης, τις οποίες θεωρούσε ότι λειτουργούσαν ανασταλτικά για την πρόοδο και τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας.
Παράλληλα με τη συγγραφική του δραστηριότητα, δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και αργότερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη. Για δεκαετίες συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο, σχολιάζοντας κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις και επιχειρώντας μέσα από τις παρεμβάσεις του να ερμηνεύσει τη συμπεριφορά και τις αντιφάσεις της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.
Η εργογραφία του είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη και καλύπτει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Ανάμεσα στα βιβλία του βρίσκονται τα «Νόστος», «Τόπος υπερουράνιος», «Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη», «Μελέτη θανάτου», «Η πολιτεία του Νέου Θεολόγου», «Παιδεία Ελληνική», «Μαρτυρία και Γράμμα – Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη», «Φιλοσοφία ποιητική», «Μυθολογία του βλέμματος», «Το αίνιγμα και η μοίρα», «Ο καημός του ενός», «Έλληνες και Ταλιμπάν», «Το μυστικό του Ιησού», «Φθόνος, τρόμος, πόλεμος», «Μεταφυσική του κάλλους», «Νίτσε για καλό γούστο», «Το αδιανόητο τίποτα», «Υπάρχεις σαν μοίρα», «Η λογική της παράνοιας», «Time Out – Η ελληνική αίσθηση του χρόνου», «Ο “άλλος” του καθρέφτη»** και «Πολιτική από στόμα σε στόμα».
Μέρος του έργου του πέρασε και τα ελληνικά σύνορα, καθώς βιβλία του μεταφράστηκαν και κυκλοφόρησαν στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στα αγγλικά και τα ιταλικά. Στις ξενόγλωσσες εκδόσεις περιλαμβάνονται τα Like a Pelican in the Wilderness, Fate and Ambiguity in Oedipus the King, Yearning for the One: Chapters in the Inner Life of the Greeks και La musica di Eraclito.
Με τα βιβλία, τις διαλέξεις και τις δημόσιες παρεμβάσεις του, ο Στέλιος Ράμφος άφησε ένα πολυσχιδές έργο, επιχειρώντας επί δεκαετίες να προσεγγίσει θεμελιώδη ζητήματα της ελληνικής ταυτότητας, της πίστης, της πολιτικής, της ιστορίας και της σχέσης του σύγχρονου Έλληνα με την παράδοση και τη Δύση.
