Η δύναμη της φαντασίας υψώνει ασπίδα απέναντι σε όσα απομακρύνουν τα παιδιά από το βιβλίο, «κυκλώνοντας» από σήμερα την Πάτρα.
Για πέντε ημέρες, η αχαϊκή πρωτεύουσα γίνεται σημείο συνάντησης μικρών και μεγάλων αναγνωστών, φιλοξενώντας στο ιστορικό Σκαγιοπούλειο την 1η Διεθνή Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου(11- 15/11) που διοργανώνει το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού.
Ο αντιπρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ, δρ Παναγιώτης Κάπος, μιλά στον ΕΤ για το νέο θεσμό της χώρας, την αρετή της φιλαναγνωσίας καις τις αναγνωστικές συνήθειες της ψηφιακής γενιάς. «Με λογισμό και μ’ όνειρο», θυμίζει τον στίχο του Διονυσίου Σολωμού, περιγράφοντας το πολυσύνθετο και καινοτόμο εγχείρημα του ΕΛΙΒΙΠ. Η συζήτηση στρέφεται στις νέες τάσεις της παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας και στις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και στους «Phygital Readers», τους αναγνώστες που κινούνται με ευκολία στο φυσικό και ψηφιακό περιβάλλον!
«Στο ΕΛΙΒΙΠ, από την πρώτη μέρα της επίσημης λειτουργίας μας, θέσαμε ως στρατηγικό στόχο την ανάπτυξη της ορατότητας του βιβλίου και της κουλτούρας της ανάγνωσης στη νέα γενιά και στο ευρύτερο κοινό. Πιστεύουμε ότι δεν νοείται βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου του βιβλίου χωρίς συνεκτική στρατηγική «φιλαναγνωσίας» με εστίαση στα παιδιά, στους εφήβους και στους νέους» μας λέει ο κ. Κάπος και επισημαίνει «θέλαμε να δημιουργήσουμε σταθερές υποδομές για ένα εμβληματικό γεγονός αφιερωμένο σε παιδιά, εφήβους και νέους, που θα προωθεί την πολιτιστική αποκέντρωση και θα έχει προοπτική να καταστεί θεσμός που θα μακροημερεύσει».
Ο συνδυασμός του στρατηγικού στόχου, η πρόταση του ΥΠ.ΠΟ. για την πόλη της Πάτρας, η ύπαρξη του Σκαγιοπούλειου στην Πάτρα, ενός ιστορικού κτηρίου συνδεδεμένου με την παιδική μνήμη, η οικονομική υποστήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος σε βάθος τριετίας και η ενθουσιώδης ανταπόκριση του Δήμου Πατρέων «αποτέλεσαν εχέγγυα για την επιλογή της Πάτρας ως πρωτεύουσας του παιδικού και εφηβικού βιβλίου και την ετήσια διεξαγωγή της Διεθνούς Έκθεσης Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου». Στον τριετή σχεδιασμό έχει προβλεφθεί η υλοποίηση τριήμερων δράσεων φιλαναγνωσίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με επίκεντρο την Πάτρα αλλά και πόλεις της Αχαΐας, της Ηλείας και της Αιτωλοακαρνανίας.
Για το σύνθημα της φετινής πρώτης διοργάνωσης του νέου θεσμού «Η φαντασία κυκλώνει τον κόσμο» ο αντιπρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ μας εξηγεί ότι σε μια εποχή όπου η ψηφιακή τεχνολογία και η Τεχνητή Νοημοσύνη διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της προσοχής μας, «τα συναισθήματα, η δημιουργικότητα και η φαντασία, είναι πάντα επίκαιρα», καθώς συνθέτουν τον κόσμο του βιβλίου και καθιστούν την παιδική και εφηβική ηλικία μοναδική, την ανθρώπινη υπόστασή μας εν γένει. Αυτή η αντίληψη αποτυπώνεται στο σύνθημα της διοργάνωσης, ταξιδεύοντάς μας στο μακρινό 1929, όταν ο Αϊνστάιν έλεγε ότι «Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση. Η γνώση είναι περιορισμένη. Η φαντασία κυκλώνει τον κόσμο».
Όσο για τις νέες αναγνωστικές τάσεις; «Το παιδικό και εφηβικό βιβλίο αποτελεί μια εξαιρετικά δυναμική κατηγορία, ποσοτικά και ποιοτικά», επισημαίνει. Η θεματική παλέτα διευρύνεται: διαφορετικότητα, ψυχική ευημερία, συναισθηματική νοημοσύνη. «Οι ελληνικές εικονογραφήσεις ανταγωνίζονται επάξια αυτές των άλλων χωρών», παρατηρεί, ενώ τα εικονοβιβλία χωρίς λόγια κερδίζουν έδαφος. Άνοδο παρουσιάζουν επίσης η οπτική αφήγηση (comics, graphic novels, manga), τα fantasy και romantasy και οι αναγνωστικές κοινότητες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά η συζήτηση όταν στρέφεται στη σχέση της ψηφιακής γενιάς με το έντυπο βιβλίο. «Η νέα ψηφιακή γενιά διαβάζει κείμενα κάθε είδους στην οθόνη του υπολογιστή, του κινητού τηλεφώνου, της ταμπλέτας και του ηλεκτρονικού αναγνώστη», σημειώνει ο κ. Κάπος. Η ανάγνωση εξελίσσεται σε «πολυτροπική δραστηριότητα», με διαρκή εναλλαγή από το χαρτί στην οθόνη.
«Η υλικότητα, η σωματικότητα του βιβλίου κινητοποιούν τις αισθήσεις και τις διαφορετικές λειτουργίες του εγκεφάλου, συμβάλλουν στην επαφή με το βιβλίο από μικρή ηλικία και δημιουργούν υποδομές για τη βαθιά ανάγνωση». Όπως εξηγεί «η σχέση της νέας γενιάς με το βιβλίο και την αναγνωστική δραστηριότητα αλλάζει και πρέπει να τη μελετάμε σε βάθος καθώς αναφερόμαστε πλέον σε Phygital Readers, σε αναγνώστες που κινούνται με ευκολία στο φυσικό και ψηφιακό περιβάλλον, εξακολουθούν όμως να διαβάζουν κυρίως στο χαρτί και να εμπιστεύονται το έντυπο βιβλίο τόσο ως μια πιο επιδραστική αναγνωστική πύλη όσο και ως αντικείμενο που επιθυμούν να συλλέξουν. Την τάση αυτή ενισχύουν είδη, όπως το romantasy, fantasy gothic horror και dark fiction, όπου η αισθητική επιμέλεια και οι ειδικές εκδόσεις αναδεικνύουν τη συλλεκτική και συναισθηματική αξία που έχουν τα υλικά βιβλία».
Info
122 δράσεις για μικρούς και μεγάλους, που εμψυχώνουν 80 Έλληνες και 13 διεθνείς προσκεκλημένοι, συγγραφείς, εικονογράφοι, εκπαιδευτικοί, ακαδημαϊκοί, ψυχολόγοι και εμψυχωτές, 4 εικαστικές εκθέσεις και κινηματογραφικές προβολές και πραγματοποιείται με τη συμμετοχή 44 εκδοτικών οίκων και με ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών. Το αναλυτικό πρόγραμμα https://patraschildrensbookfair.elivip.gr/
