Η ανεύρεση ανθρώπινου δοντιού από παιδί στην αρχή της εφηβείας, ενός ακέραιου μικρού ειδωλίου ταύρου με διαμπερή οπή στο σώμα του και μίας μικρής πήλινης ανάγλυφης κεφαλής του Ασκληπιού συγκαταλέγονται στα ευρήματα της περσινής ανασκαφής στην Ακρόπολη της Αμφίπολης.
Το ανασκαφικό έργο στην περιοχή παρουσιάστηκε από τον καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Δημήτρη Δαμάσκο, σε αρχαιολογικό συνέδριο στη Θεσσαλονίκη.
Στην εισήγησή του, ο καθηγητής υπογράμμισε ότι, κατά την ανασκαφική περίοδο του 2024, η έρευνα επικεντρώθηκε δυτικά της πρωτοβυζαντινής Βασιλικής Γ’, εκεί όπου έχει αποκαλυφθεί ένα επίμηκες ορθογώνιο κτίριο με ισχυρούς τοίχους, των οποίων σώζονται οι κατώτεροι δόμοι από μεγάλες καλοπελεκημένες πωροπλίνθους. Να σημειωθεί ότι από το κτίσμα σώζεται μόνο το δυτικό τμήμα του, ενώ το υπόλοιπο έχει καταστραφεί από τη Βασιλική. Τα έως τώρα ευρήματα χρονολογούνται στην αρχική φάση ανέγερσης, μέσα στον 4ο αι. π.Χ.
«Η συνολική εικόνα του ανεσκαμμένου χώρου, έτσι όπως διαμορφώνεται έως σήμερα, αφορά λατρευτικό κτίσμα που ανοικοδομήθηκε μέσα στον 4ο αι. π.Χ. και από τα κινητά ευρήματα συνάγεται ότι πιθανότατα ήταν αφιερωμένο σε γυναικεία θεότητα. Η άποψη βασίζεται σε πλήθος γυναικείων ειδωλίων, αλλά και σε ενδείξεις που σχετίζονται με λατρεία σχετική με διαβατήριες τελετές. Πέρυσι είχαμε προτείνει την πιθανή ταύτιση του χώρου με Μητρώο, δηλαδή ενός κτιρίου με διττό χαρακτήρα, που συνδύαζε θρησκευτική και διοικητική σημασία. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, και η περίπτωση της Αρτέμιδος Ταυροπόλου, λαμβάνοντας υπόψη και τα παλαιότερα ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή των πρωτοβυζαντινών εκκλησιών», ανέφερε στην παρουσίασή του.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στις μεταγενέστερες επιχώσεις της Βασιλικής Γ’ βρέθηκε κορμός Αρτέμιδος, η κατάσταση του οποίου δεν επιτρέπει ασφαλή χρονολόγηση. «Τα ευρήματα από τις δύο αποθέσεις στο λατρευτικό κτίσμα που βρέθηκαν το 2019 και το 2022 μπορούν να παραπέμψουν σε λατρεία της θεάς Αρτέμιδος: η προτομή αλόγου και ένα όστρεο συνδέονται με τη λατρεία της Ταυροπόλου ως θεότητας με την ιδιότητα της προστάτιδας των νεαρών κοριτσιών στην είσοδο της εφηβείας. Το πλήθος, άλλωστε, των όστρεων δυτικά του κτίσματος παραπέμπει και σε αυτήν τη χρήση, στην απόθεσή τους, δηλαδή, στον χώρο από μικρές κοπέλες μετά από πιθανά γεύματα, δεδομένου ότι ο τύπος αυτός των όστρεων συμβολίζει και την έναρξη της εμμήνου ρύσεως. Προς την ίδια κατεύθυνση ερμηνεύεται το φετινό σπάνιο εύρημα σε μη ταφικό περιεχόμενο του παιδικού δοντιού, αφιέρωμα στην προστάτιδα θεότητα», δήλωσε στο ΑΜΠΕ.
Σε ό,τι αφορά την εικονογραφία της λατρευόμενης θεότητας και λόγω της έλλειψης, προς το παρόν, επιγραφικών στοιχείων που θα πιστοποιούσαν με πλήρη βεβαιότητα την ταυτότητά της, ο καθηγητής Δημήτρης Δαμάσκος επισημαίνει πως η ανεύρεση της μικρής κεφαλής του Ασκληπιού εξηγείται πλήρως στο λατρευτικό πλαίσιο της Αρτέμιδος.
Διαβάστε Επίσης
«Η θεά Αρτεμις, ούσα αδελφή του πατέρα του Ασκληπιού, Απόλλωνα, εμφανίζεται συχνά μαζί με τον Ασκληπιό. Στην ίδια την Αμφίπολη, μάλιστα, σε ανασκαφή μέσα στο σημερινό χωριό μίας μεγάλης αρχαίας οικίας στους πρόποδες της Ακρόπολης, βρέθηκαν μαζί δύο μαρμάρινοι κορμοί ελληνιστικών γλυπτών της Αρτέμιδος και του Ασκληπιού. Πέραν του Ασκληπιού, στην περσινή ανασκαφή του αποθέτη με τους απανθρακωμένους καρπούς βρέθηκε επίσης και πήλινο αγαλμάτιο Πανός, στοιχείο ενισχυτικό της λατρείας της θεάς. Ολα τα παραπάνω δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι ταυτίζουν με πλήρη βεβαιότητα το Ιερό με το Ταυροπόλιο, δεδομένου ότι έως τώρα δεν έχει αποκαλυφθεί σε κλειστό ανασκαφικό στρώμα επιγραφή ή οποιοδήποτε άλλο εύρημα που θα τεκμηρίωνε με ασφάλεια την όποια ταύτιση», υπογράμμισε ο κ. Δαμάσκος.
ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ
Η ανασκαφή στην Ακρόπολη της Αμφίπολης άρχισε το 2019 και διενεργείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, υπό την καθοδήγηση σήμερα της προϊσταμένης της Εφορείας, δρος Δημητρίας Μαλαμίδου, και του Πανεπιστημίου Πατρών.
