Υπάρχουν πόλεις που τις κατοικούμε και πόλεις που μας κατοικούν. Η Αλεξάνδρεια ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
της Γιούλη Τσακάλου
Για όσους γεννηθήκαμε κάτω από το φως της, η πόλη του Καβάφη και του Τσίρκα δεν είναι ένας γεωγραφικός προορισμός, αλλά μια εσωτερική πατρίδα, ένα διαρκές σημείο αναφοράς που καθορίζει το βλέμμα μας στον κόσμο. Αυτό το «βαθύρριζο χνάρι του Ελληνισμού» έρχεται να ιχνηλατήσει ο συλλογικός τόμος «Αλεξάνδρεια: Της μνήμης και του μύθου», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από την Ελληνοεκδοτική.
Από την εποχή της ίδρυσής της από τον Μέγα Αλέξανδρο και τη λάμψη της περίφημης Βιβλιοθήκης, μέχρι τη μεγάλη ακμή του αιγυπτιώτικου ελληνισμού τον 19ο και 20ό αιώνα, η Αλεξάνδρεια υπήρξε πάντα ένα σταυροδρόμι πολιτισμών. Μια πόλη όπου συνυπήρχαν αρμονικά διαφορετικές γλώσσες, θρησκείες και παραδόσεις, γεννώντας έναν μοναδικό κοσμοπολιτισμό. Αυτή την πολυκύμαντη ιστορική διαδρομή, που σφραγίστηκε από δημιουργία αλλά και από τον πόνο του ξεριζωμού, έρχεται να ανασύρει στο φως ο συλλογικός τόμος.
Σε ανθολόγηση του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη, το έργο αυτό αναδεικνύεται ως κατάθεση μνήμης. Με την αισθητική του αντίληψη, ο Ινζέμπελης συγκέντρωσε μια εξαιρετική ομάδα συγγραφέων, ενώ η φιλολογική φροντίδα της Μαρίας Ντότσικα στις διορθώσεις χάρισε στον τόμο την απαιτούμενη συνοχή και αρτιότητα.
Ένα πνευματικό συμπόσιο 33 δημιουργών
Ο τόμος δεν είναι μια απλή ανθολόγηση· είναι μια ζωντανή τοιχογραφία όπου 33 διαφορετικές φωνές συνομιλούν με το παρελθόν και το παρόν της πόλης. Στην έκδοση αυτή καταθέτουν τις δικές τους πολύτιμες ψηφίδες οι συγγραφείς (με αλφαβητική σειρά):
Διαβάστε Επίσης
Έρικα Αθανασίου, Κώστας Ακρίβος, Δημήτρης Βαρβαρήγος, Μηνάς Βιντιάδης, Έλεν-Έλλη Γκιάλη, Κοραής Δαμάτης, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Κατερίνα Καριζώνη, Ξανθή-Τζένη Θ. Κατσαρή-Βαφειάδη, Γιάννης Κιντάπογλου, Νίκος Θ. Κόλμαν, Θωμάς Κοροβίνης, Πέρσα Κουμούτση, Νίκος Λυμπέρης, Πολύνα Γ. Μπανά, Αλέξανδρος-Ιωάννης Μπάσης, Κωνσταντίνος Μπούρας, Μαρία Ντότσικα, Νίκος Ξυδάκης, Χρίστος Γ. Παπαδόπουλος, Μίνα Π. Πετροπούλου, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Αντώνης Δ. Σκιαθάς, Πολύβιος Στράντζαλης, Λίτσα Τότσκα, Γιούλη Τσακάλου, Χρύσα Φάντη, Φίλιππος Φιλίππου, Ηλίας Φραγκάκης, Γρηγόρης Χαλιακόπουλος και Άγγελος Χαριάτης.
«Το φούλι της βεράντας»: Μια ωδή στην αιώνια φιλία
Σε αυτό το ταξίδι της επιστροφής, είχα τη χαρά και τη συγκίνηση να συμμετάσχω με το διήγημά μου «Το φούλι της βεράντας». Για μένα, η συγγραφή του συγκεκριμένου κειμένου ήταν ένα μνημόσυνο αγάπης και μια υπόσχεση πως οι δεσμοί που γεννήθηκαν στην Κορνίς δεν θα σβήσουν όσο ο καιρός κυλάει. Το διήγημα είναι ένας διάλογος με τη Μόνα, τη φίλη μου που δεν υπάρχει πια, αλλά και με την Υβόνη μου, τη συνταξιδιώτισσά μου στα όνειρα και τις σιωπές που έχουν ριζώσει μέσα μου και δεν ξεχνώ. Η παρουσία τους στο κείμενο συμβολίζει όλα εκείνα που μας κράτησαν όρθιους: τη συντροφικότητα και την κοινή μοίρα σε μια πόλη που μας αγκάλιαζε με τη στοργή μιας μάνας που δεν ξεχνά ποτέ τα παιδιά της. Το «φούλι» στη βεράντα αναδύει το άρωμα μιας ολόκληρης εποχής.
Ένας οδηγός πλοήγησης, στην αλεξανδρινή ψυχή, από σημαντικούς συγγραφείς
Ωστόσο, η δική μου κατάθεση είναι μόνο μία από τις πολλές ψηφίδες αυτού του έργου. Όπως το διήγημά μου αναζητά το άρωμα της χαμένης νιότης, έτσι και κάθε κείμενο στον τόμο εισφέρει μια μοναδική οπτική γωνία. Μέσα από τις σελίδες του, ο αναγνώστης συναντά μια πανδαισία υφών, όπου η βαθιά φιλολογική ανάλυση, ο ζωντανός βιωματικός λόγος και η διεισδυτική λογοτεχνική γραφή συνδιαλέγονται αρμονικά. Με τη συμβολή όλων των εκλεκτών συμμετεχόντων, το βιβλίο λειτουργεί και μετουσιώνεται σε έναν ολοκληρωμένο οδηγό πλοήγησης στην αλεξανδρινή ψυχή.
Η λογοτεχνική και εκδοτική αξία
Η επιτυχία του τόμου έγκειται στον πλουραλισμό του. Η Ελληνοεκδοτική επένδυσε σε μια έκδοση υψηλής αισθητικής, η οποία λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στον κοσμοπολιτισμό και τις πνευματικές αναζητήσεις. Είναι εντυπωσιακό πώς το «πνεύμα του τόπου» παραμένει αναλλοίωτο παρά τις ιστορικές ανακατατάξεις.
Οι συγγραφείς του τόμου δεν θρηνούν απλώς για μια χαμένη πατρίδα, αλλά αναδεικνύουν τη δυναμική του Ελληνισμού που παραμένει ζωντανός.
Η ανθολόγηση του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη διασφαλίζει ότι αυτή η πολυφωνία, από καταξιωμένους φιλολόγους, πεζογράφους και ποιητές μέχρι ερμηνευτές και δημοσιογράφους, συνθέτει μια «συμφωνία» μνήμης, όπου το ατομικό βίωμα γίνεται κοινή πατρίδα για όλους τους αναγνώστες.
Μια υπόσχεση συνέχειας
Η ανάγνωση αυτού του βιβλίου είναι μια πράξη αντίστασης στη λήθη. Για εμάς τους Αλεξανδρινούς, είναι ένα καταφύγιο· για τους υπόλοιπους, είναι μια μύηση σε έναν κόσμο όπου το μυστήριο και η ιστορία συμβιώνουν αρμονικά. Το στοίχημα για τον αναγνώστη είναι να μη μείνει μόνο στο ένδοξο χθες, αλλά να αναζητήσει τα ψήγματα αυτού του κοσμοπολιτισμού στην Αλεξάνδρεια του σήμερα.
Η Αλεξάνδρεια δεν είναι μόνο τα κτήρια και οι δρόμοι της. Είναι οι ιστορίες μας που ψιθυρίζουν σε κάθε γωνιά τις μνήμες και τα όνειρα που ζουν και αναπνέουν μέχρι σήμερα. Ο συλλογικός αυτός τόμος είναι μια υπόσχεση ότι η Αλεξάνδρεια θα συνεχίσει να υπάρχει όσο υπάρχουν φωνές για να την υμνούν και να κρατούν «Θερμοπύλες». Είναι, τελικά, η ιστορία που μας κρατά όλες και όλους αιώνια μαζί.
Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, ο συλλογικός τόμος “Αλεξάνδρεια” δεν τελειώνει όταν κλείνει η τελευταία σελίδα του.
Συνεχίζει να ανθίζει, σαν φούλι σε παλιά βεράντα της Ιμπραημίας, μέσα στη μνήμη του αναγνώστη.
