Μέσα σε λίγα 24ωρα η Μέση Ανατολή αλλά και η ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου βρίσκονται σε κόκκινο συναγερμό. Πόσο τις επηρεάζει γεωπολιτικά και οικονομικά;

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα την Ανατολική Μεσόγειο. Βλέπετε, άλλωστε, τι συνέβη με την Κύπρο και άλλες χώρες της περιοχής. Οι εξελίξεις θα φέρουν μια νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική στη Μέση Ανατολή και θα διαμορφώσουν νέες ισορροπίες δυνάμεων. Στο οικονομικό πεδίο, η κρίση στα στενά του Ορμούζ μοιραία πιέζει τις τιμές ενέργειας προς τα πάνω, καθώς από τον Περσικό Κόλπο διέρχεται το 30% της ποσότητας πετρελαίου που διακινείται παγκοσμίως. Ταυτόχρονα, υπάρχει κίνδυνος για τις τουριστικές επιδόσεις πολλών χωρών σε εκείνη τη διακεκαυμένη ζώνη, ενώ επιπλέον πάντα είναι πιθανές νέες ροές μεταναστών και προσφύγων προς τη Δύση. Είναι νωρίς ακόμα για οποιαδήποτε εκτίμηση. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα, από την πρώτη στιγμή, κινητοποιήθηκε πλήρως και διατηρεί ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με όλους τους εταίρους και συμμάχους της.

Πόσο μεγάλο ρόλο παίζουν η πολιτική και η οικονομική σταθερότητα για μια χώρα σε τέτοιου είδους κρίσεις; Είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις του πολέμου;

Η πολιτική και η οικονομική σταθερότητα είναι προϋποθέσεις ασφαλείας. Η στρατηγική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη το επιβεβαίωσε σε όλες τις κρίσεις που αντιμετωπίσαμε τα προηγούμενα χρόνια, είτε αυτές ήταν γεωπολιτικές είτε οικονομικές, ακόμη και υγειονομικές. Η ελληνική οικονομία είναι ανθεκτική, διαθέτοντας διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με «μαξιλάρια» ασφαλείας για την αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων. Σίγουρα θα μας απασχολήσει η αύξηση των τιμών στην ενέργεια, όμως η οικονομία μας είναι περισσότερο θωρακισμένη από ποτέ. Παράλληλα, η αμυντική μας ικανότητα είναι εξαιρετικά αναβαθμισμένη, ικανή να στέλνει ισχυρό μήνυμα αποτροπής προς όλους. Τέλος, οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την αναβάθμιση της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, σε συνδυασμό με το διαφοροποιημένο ενεργειακό μίγμα, ενισχύουν την αντοχή μας. Αντιστοίχως, στο Μεταναστευτικό, έχουμε εφαρμόσει αποτελεσματική πολιτική, σε σταθερό συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους μας για την αντιμετώπιση κάθε δύσκολης κατάστασης.

Η Ελλάδα έσπευσε στο πλευρό της Κύπρου, η οποία βρέθηκε να απειλείται από το Ιράν. Τι απαντάτε στους αρχηγούς της αντιπολίτευσης που αντιδρούν σε αυτήν την απόφαση;

Η απόφαση της Αθήνας να υποστηρίξει την άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι απόφαση εθνικής ευθύνης. Η Κύπρος δεν κείται μακράν. Είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε. και αδελφική χώρα. Εφόσον αντιμετωπίζει άμεσο κίνδυνο, ορθώς η Ελλάδα δημιουργεί αμυντική ασπίδα προστασίας. Η αποστολή των δύο φρεγατών και των τεσσάρων F-16 είναι μία προληπτική και προδραστική κίνηση που στέλνει ισχυρό μήνυμα αποτροπής και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση εμπλοκή στις πολεμικές επιχειρήσεις. Οποιος επιχειρεί να το παρουσιάσει διαφορετικά, είτε δεν αντιλαμβάνεται την κρισιμότητα της κατάστασης είτε συνειδητά επιλέγει τον λαϊκισμό. Οταν πέφτουν πύραυλοι στην Κύπρο, η στήριξη δεν παρέχεται με ευχολόγια και θεωρίες ούτε με τις πολιτικές εμμονές και τις κομματικές ιδεοληψίες ορισμένων δυνάμεων. Δεν καταλαβαίνω τη λογική εκείνων που αντιδρούν στην αμυντική θωράκιση της Κύπρου. Δεν βλέπουν τον κίνδυνο; Γιατί αρνούνται τον ρόλο της Ελλάδας ως προστάτιδας του οικουμενικού Ελληνισμού; Από την άλλη, έχουμε τους επαγγελματίες «υπερπατριώτες» που επί μήνες κατηγορούσαν την κυβέρνηση ότι δήθεν η Ελλάδα είχε αφήσει την Κύπρο στην τύχη της. Τι έχουν να πουν σήμερα; Οι ίδιες φωνές, προερχόμενες από τον χώρο δεξιότερα της Ν.Δ., ήταν εκείνες που επέδειξαν σιωπηλή αμηχανία με την ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. 

Μετά την επίθεση με drones σε βρετανικές βάσεις επί κυπριακού εδάφους έχει ανοίξει η συζήτηση για ενεργοποίηση της παραγράφου 7 του άρθρου 42 της Ε.Ε. Ποια είναι η θέση σας;

Το άρθρο τυπικά δεν ενεργοποιήθηκε, καθώς η επίθεση αφορούσε κυρίαρχο βρετανικό έδαφος στην Κύπρο. Ωστόσο, από τις εξελίξεις, είναι σαφές ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη άρχισε να λειτουργεί. Το παράδειγμα της Ελλάδας να στείλει δυνάμεις στην Κύπρο «υποχρέωσε» μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις να ακολουθήσουν. Χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, αλλά και το Ηνωμένο Βασίλειο, στηρίζουν την Κύπρο στο πεδίο, στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης.

Η Τουρκία μέχρι στιγμής κρατά μετριοπαθή στάση και για κάποιους είναι «αόρατη» σε αυτήν την κρίση. Πώς το σχολιάζετε;

Ξεκινώ με την πρόσφατη ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ με τις ανυπόστατες θέσεις για τα ελληνικά νησιά. Το καθεστώς των νησιών έχει καθοριστεί τελεσίδικα και αμετάκλητα από τις διεθνείς συνθήκες. Η διάταξη της ελληνικής άμυνας είναι καθαρά δική μας υπόθεση, που δεν τίθεται σε συζήτηση με κανέναν. Η Τουρκία βρίσκεται σε στρατηγική αμηχανία. Βλέπει την Ελλάδα να κινείται στην Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο να έχει την υποστήριξη πρωτίστως της Ελλάδας, όπως και άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων, ενώ η ίδια διεκδικεί έναν ρόλο μεσολαβητή μεταξύ Ιράν και Δύσης, χωρίς να το έχει καταφέρει έως τώρα. Η Αγκυρα επιθυμεί να γίνει κομμάτι της λύσης, όμως βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο να υποχωρήσει το φιλικό προς την ίδια καθεστώς της Τεχεράνης σε περίπτωση ανακατατάξεων στο Ιράν. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει τον ρόλο της ως γέφυρας προς τον ισλαμικό κόσμο. Επιπλέον, την Τουρκία την απασχολεί και το ενδεχόμενο μιας μεταναστευτικής κρίσης. Στην επικράτειά της φιλοξενούνται ήδη εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία, γεγονός που προκαλεί κοινωνικές αντιδράσεις.