Στη γνωστή προκλητική ρητορική της επιμένει η Άγκυρα, υπερασπιζόμενη το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Ελλάδα απορρίπτει ως παράνομο και ανυπόστατο .
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί εκ νέου να παρουσιάσει τη συμφωνία με τη Λιβύη ως απολύτως συμβατή με το διεθνές δίκαιο, παρά τις ελληνικές αντιρρήσεις και τις επανειλημμένες ευρωπαϊκές τοποθετήσεις ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Το ελληνικό επιχείρημα στηρίζεται στο Δίκαιο της Θάλασσας, σύμφωνα με το οποίο τα νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η Τουρκία και η Λιβύη επιχείρησαν να χαράξουν μια αυθαίρετη θαλάσσια οριοθέτηση, παρακάμπτοντας την παρουσία ελληνικών νησιών και θίγοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας.
Αφορμή για τη νέα τουρκική παρέμβαση αποτέλεσε η ανακοίνωση της Άγκυρας ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου 2026 το μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που είχε υπογραφεί μεταξύ των δύο χωρών το 2019.
Το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας «χαιρέτισε» την εξέλιξη, απαντώντας ταυτόχρονα στις αντιδράσεις της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τουρκικό ΥΠΑΜ: «Οι μονομερείς αξιολογήσεις τρίτων δεν μπορούν να ακυρώσουν το μνημόνιο»
Κατά την εβδομαδιαία ενημέρωση των δημοσιογράφων, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπερασπίστηκε τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι βασίζεται στο διεθνές δίκαιο.
Milli Savunma Bakanlığının haftalık basın bilgilendirmesinden öne çıkan başlıklar ⤵️
📌 Envantere alınan ve alınması planlanan sistemler
— Kara Kuvvetleri Komutanlığımızca muhtelif miktarda TAYFUN Blok-2 füzesi ile Fırtına-2 obüsü envantere alınmış, Hava Kuvvetleri Komutanlığımızca 2 adet HÜRKUŞ-II uçağının muayene ve kabul faaliyetleri tamamlanarak envantere alınması planlanmaktadır
📌 Libya Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası
— Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, ilgili kıyı devletlerinin egemen hakları kapsamında olup üçüncü tarafların tek taraflı değerlendirmeleriyle söz konusu mutabakat muhtırasının hukuki geçerliliği ortadan kaldırılamaz
https://t.co/wG19AZzmNJ
— Anadolu Ajansı (@anadoluajansi) October 22, 2026
«Το Μνημόνιο Κατανόησης για την Οριοθέτηση των Θαλάσσιων Ζωνών Δικαιοδοσίας, που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης το 2019, συνήφθη με βάση το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της ευθυδικίας, λαμβάνοντας υπόψη τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των δύο χωρών», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Διαβάστε Επίσης
Στη συνέχεια, η Άγκυρα επιχείρησε να απορρίψει τις ελληνικές και ευρωπαϊκές ενστάσεις.
«Η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας εμπίπτει στα κυριαρχικά δικαιώματα των ενδιαφερόμενων παράκτιων κρατών και η νομική εγκυρότητα του εν λόγω Μνημονίου Κατανόησης δεν μπορεί να καταργηθεί μέσω μονομερών αξιολογήσεων τρίτων», υποστήριξε το τουρκικό υπουργείο.
Το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας επανέλαβε ότι η χώρα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται όσα θεωρεί δικαιώματα και συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η χώρα μας θα συνεχίσει να προστατεύει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά μας στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, και να συμβάλλει στην ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Στην αντεπίθεση η Αθήνα για το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η νέα κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου με πρωταγωνίστρια για ακόμα μια φορά την Τουρκία, μετά και την κύρωση του παράνομου τουρκο-λυβικού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης έχει προκαλέσει ένα «τσουνάμι» αντιδράσεων υπέρ της Ελλάδας, αλλά και την οργισμένη αντίδραση Κύπρου και Ισραήλ.
Η Αθήνα απαντά με διπλωματική αντεπίθεση, παρουσιάζοντας νομικά ερείσματα απέναντι στην απόφασή αυτή. Η ελληνική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι η συγκεκριμένη κίνηση στερείται οποιασδήποτε έννομης βάσης, δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί στην πράξη.
Η Άγκυρα πάλι πανηγυρίζει για μια εξέλιξη που θεωρεί ότι δικαιώνει τις επεκτατικές της βλέψεις, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ παρεμβαίνουν δυναμικά καταδικάζοντας απερίφραστα τις ενέργειες που αποσταθεροποιούν την περιοχή και πλήττουν άμεσα τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών και των στενών συμμάχων τους.
Η αιφνιδιαστική απόφαση του Κοινοβουλίου της Ανατολικής Λιβύης να κυρώσει το μνημόνιο που υπεγράφη το 2019 αποκάλυψε ξεκάθαρα στα μάτια όσων ήταν ακόμα δύσπιστοι ότι η Τουρκία και οι ευκαιριακοί σύμμαχοί της στην Ανατολική Μεσόγειο λειτουργούν ως χώρες που δεν υπολογίζουν ούτε τις διεθνείς συνθήκες ούτε και το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ήταν ξεκάθαρος για το ζήτημα, υπογραμμίζοντας στο mega radio ότι η κίνηση αυτή της Λιβύης αποτελεί μια ενέργεια εκτός του διεθνούς νομικού πλαισίου. «Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα και δεν θα εφαρμοστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας ότι η απόφαση της λιβυκής πλευράς δεν εισφέρει καμία απολύτως πρόσθετη νομική αξία σε ένα κείμενο που εξ υπαρχής θεωρείται άκυρο και ανυπόστατο.
Προανήγγειλε ότι η χώρα μας θα προχωρήσει άμεσα σε επίσημη καταγγελία του τουρκολυβικού μνημονίου σε όλα τα διεθνή φόρα, αλλά και ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο διπλωματικό και πολιτικό μέσο για να διασφαλίσει τη μη εφαρμογή του. Στέλνοντας μάλιστα ένα σαφές μήνυμα προς τη Λιβύη, ο κ. Γεραπετρίτης άφησε να εννοηθεί ότι η Αθήνα διατηρεί κρίσιμο λόγο στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά πρωτόκολλα και τα κονδύλια που αφορούν τη χώρα της Βόρειας Αφρικής.
Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε και στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης περί «εθνικής ήττας». Κάλεσε άπαντες να δείξουν αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία και υπογραμμίζοντας σε όσους κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν: «Δεν ήταν στο χέρι της Ελλάδας να αποτρέψει την απόφαση ενός ξένου Κοινοβουλίου».
Με το δικαίωμα της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης να είναι στο τραπέζι ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας τόνισε ότι η ελληνική Πολιτεία ενεργεί βάσει συγκροτημένου σχεδίου και θα πράξει ό,τι επιβάλλει το εθνικό συμφέρον στον χρόνο που η ίδια θα επιλέξει.
Για την Αθήνα η κίνηση αυτή εκ μέρους της Τουρκίας και της Λιβύης είναι στο κλασικό πλαίσιο των κινήσεων εντυπωσιασμού του Ερντογάν για εσωτερική κατανάλωση, αλλά και ως αντίβαρο απέναντι στην απομόνωσή του από τις ΗΠΑ.
Κι αυτό γιατί εκτός της ακυρότητας αυτού του μνημονίου είναι ξεκάθαρο και στον πιο αδαή ότι η Τουρκία και η Λιβύη στερούνται αντικείμενων ή παρακείμενων ακτών που θα μπορούσαν να προσφέρουν οποιαδήποτε νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΣΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
«Το μνημόνιο στερείται οποιασδήποτε νομικής ισχύος»
Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι οι θέσεις μας δικαιώνονται πλήρως τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Σημειώνουν ότι η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπήρξε ακαριαία, θεσμική και απόλυτα ευθυγραμμισμένη με τις ελληνικές αλλά και τις κυπριακές θέσεις. Με μια κοινή, βαρύνουσας σημασίας δήλωση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, εξέφρασαν τη βαθιά τους λύπη για την απόφαση της λιβυκής Βουλής.
Οι δύο κορυφαίοι αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι η θέση της Ε.Ε. παραμένει αμετάβλητη και σταθερή από το 2019, τονίζοντας ότι η συγκεκριμένη συμφωνία «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και στερείται οποιασδήποτε νομικής ισχύος».
Η ευρωπαϊκή ηγεσία επαναβεβαίωσε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την πλήρη αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο, στέλνοντας σαφές μήνυμα στην Άγκυρα ότι οι μονομερείς ενέργειες δεν γίνονται αποδεκτές. Παράλληλα, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, διαβεβαίωσε ότι η Αθήνα και η Λευκωσία μπορούν να βασίζονται ακλόνητα στην ευρωπαϊκή στήριξη.
Στις Βρυξέλλες έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση, κατόπιν πιέσεων και σχετικών ερωτήσεων ευρωβουλευτών, για την αυστηρή επανεξέταση της συνεργασίας με τις λιβυκές αρχές και τη σύνδεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που λαμβάνει η Λιβύη για το Μεταναστευτικό με τον σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας.
ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΚΑΙ ΦΙΝΤΑΝ
Διεκδικήσεις με φόντο τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Όπως ήταν φυσικό, η πολιτική ηγεσία της Τουρκίας υποδέχθηκε την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου με εμφανή ικανοποίηση. Μιλώντας στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στην Άγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαιρέτισε την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων, χαρακτηρίζοντάς την ως μια «εξαιρετικά ευχάριστη είδηση».
Στο ίδιο πνεύμα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, αλλά και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο Ομέρ Τσελίκ, που έσπευσαν να δηλώσουν ότι η κύρωση της συμφωνίας αποδεικνύει πως η Τουρκία έχει ιστορικό και νομικό δίκαιο. Η τουρκική πλευρά ξεκαθάρισε ότι θα συνεχίσει την πολιτική και στρατιωτική της παρουσία στη Λιβύη, θεωρώντας ότι το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποκτά πλέον ισχυρότερα ερείσματα.
