Οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέφρασαν απόψε (20/10) με κοινή δήλωση τη βαθιά λύπη τους για την επικύρωση από το λιβυκό Κοινοβούλιο του λεγόμενου Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ της Λιβύης και της Τουρκίας, υπενθυμίζοντας παράλληλα της θέση της ΕΕ ότι η συμφωνία αυτή είναι άκυρη γιατί παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων και το δίκαιο της θάλασσας.
«Εκφράζουμε τη βαθιά μας λύπη για τη σημερινή επικύρωση, από το λιβυκό Κοινοβούλιο, του λεγόμενου Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα», αναφέρουν οι δύο κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ.
Ταυτόχρονα υπενθυμίζουν ότι η θέση της ΕΕ επί του θέματος αυτού διατυπώθηκε σαφώς από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη. «Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη», τονίζουν, επαναβεβαιώνοντας την αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο.
Καταλήγοντας, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επαναλαμβάνουν τη γνωστή θέση της ΕΕ κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη.
ΥΠΕΞ για το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο: Νομικά αβάσιμη κοινοβουλευτική απόφαση
Η Ελλάδα σχολιάζοντας την υπογραφή στη Λιβύη του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου τονίζει ότι «η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής».
Αναλυτικά το ΥΠΕΞ αναφέρει:
Διαβάστε Επίσης
Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο. Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Άγκυρα για παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο: Διασφαλίζει τα συμφέροντα και των δύο χωρών
Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας χαιρετίζει με ανακοίνωσή του την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, τονίζοντας πως διασφαλίζει τα συμφέροντα και των δύο χωρών.
«Χαιρετίζουμε την απόφαση που εγκρίθηκε σήμερα (20 Οκτωβρίου) από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης σχετικά με το Μνημόνιο Συναντίληψης για την Οριοθέτηση Περιοχών Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, το οποίο βρίσκεται σε ισχύ από το 2019», αναφέρει στην σχετική ανακοίνωση το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.
Σύμφωνα με την Άγκυρα «το εν λόγω Μνημόνιο Συναντίληψης διασφαλίζει τα αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα και των δύο χωρών βάσει του διεθνούς δικαίου και της αρχής της ισότητας, και συμβάλλει στην περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης».
Η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ κλείνει με τη δέσμευση ότι η Τουρκία «θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλους τους εταίρους για την προώθηση της εμπιστοσύνης, της σταθερότητας και της ειρήνης στη λεκάνη της Mεσογείου, σύμφωνα με τη δέσμευσή της στο διεθνές δίκαιο».
Regarding the Memorandum of Understanding on the Delimitation of Maritime Jurisdiction Areas between Türkiye and Libya https://t.co/KxVsEkfjsu https://t.co/3juCDwyCWs
— Turkish MFA (@MFATurkiye) October 20, 2026
Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Ο Σαντάμ Χαφτάρ χαιρετίζει την έγκρισή του – «Προστατεύει τα συμφέροντα της Λιβύης»
Την ικανοποίησή του για την ομόφωνη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης εξέφρασε ο Σαντάμ Χαφτάρ, αναπληρωτής γενικός διοικητής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού και γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Σε δήλωσή του, χαρακτήρισε την απόφαση βήμα για την υπέρβαση των πολιτικών διαφορών του παρελθόντος, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία μπορεί να συμβάλει στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Λιβύης στη Μεσόγειο και στην ενίσχυση της συνεργασίας με την Τουρκία. Παράλληλα, τόνισε ότι εθνική προτεραιότητα παραμένει ο τερματισμός του διχασμού της Λιβύης, η ενοποίηση των κρατικών θεσμών και η αποκατάσταση της κρατικής εξουσίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Αναφερόμενος στις σχέσεις με την Άγκυρα, σημείωσε ότι η ενίσχυσή τους εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική συνεργασίας με όλες τις χώρες της περιοχής και της Μεσογείου, στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και των κοινών συμφερόντων. «Η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα της Λιβύης και η ανεξαρτησία στη λήψη των εθνικών αποφάσεων θα παραμένουν πάντοτε οι ύψιστες προτεραιότητές μας», κατέληξε.
Τι προηγήθηκε
Θυμίζουμε ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Λιβύη ενέκρινε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση της. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης αποφάσισε την Τρίτη (20/10) να εγκαταλείψει την απόφαση απόρριψης της συμφωνίας που είχε λάβει το 2020. Όπως μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο δηλώσεις δύο Λίβυων βουλευτών, η Βουλή των Αντιπροσώπων προχώρησε στην έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ανακαλώντας την απόφαση που είχε λάβει πριν από έξι χρόνια.
Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2019 από την Τουρκία και την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Λιβύης. Η συμφωνία αφορούσε την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών και είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, μεταξύ άλλων και από την Ελλάδα.
قال نائبان في البرلمان الليبي لرويترز إن البرلمان أقر يوم الثلاثاء اتفاقية بحرية مع تركيا وألغى قرار مقاطعة يعود لعام 2020.
https://t.co/QY5UYXGnJL— Reuters | رويترز العربية (@araReuters) October 20, 2026
Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στην ανατολική πλευρά της χώρας, δεν είχε επικυρώσει τη συμφωνία. Αντίθετα, το 2020 είχε προχωρήσει στην απόρριψή της, χαρακτηρίζοντάς την άκυρη και αποφασίζοντας να την μποϊκοτάρει. Η νέα απόφαση, εφόσον επιβεβαιωθεί επισήμως στο σύνολο των διαδικαστικών της λεπτομερειών, συνιστά ουσιαστική μεταβολή της στάσης του ανατολικού λιβυκού στρατοπέδου απέναντι στην Άγκυρα.
Οι κινήσεις της Τουρκίας και ο ρόλος του Χαφτάρ
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από πληροφορίες για εντατικές διπλωματικές επαφές και πιέσεις της Τουρκίας προς την ηγεσία της ανατολικής Λιβύης. Στόχος της τουρκικής πλευράς ήταν να ασκηθεί επιρροή στη νέα ηγεσία του λιβυκού κοινοβουλίου, ώστε να προχωρήσει η επίσημη επικύρωση της συμφωνίας του 2019. Οι διεργασίες αυτές συνδέονται χρονικά και με την απομάκρυνση του προηγούμενου προέδρου της λιβυκής Βουλής, Αγκίλα Σάλεχ.
Στην Τρίπολη ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών
Παράλληλα με τις κοινοβουλευτικές εξελίξεις, η Άγκυρα φέρεται να ενισχύει τις επαφές της με αξιωματούχους στη Λιβύη. Ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, αναμενόταν να επισκεφθεί την Τρίπολη το πρωί της Τρίτης, προκειμένου να πραγματοποιήσει συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας. Ήδη από τις 19 Οκτωβρίου, ο ιστότοπος γεωπολιτικών αναλύσεων Geopolitical Desk είχε κάνει λόγο για πιθανή σημαντική πρόοδο στις σχέσεις της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη.
