Μιλώντας στο infokids.gr αναφέρθηκε στην πρόταση απαγόρευσης πρόσβασης στα social media για ανηλίκους κάτω των 15, στο φαινόμενο του ψηφιακού εθισμού, αλλά και στα εργαλεία που μπορούν να αξιοποιήσουν οι γονείς για τον περιορισμό της χρήσης των πλατφορμών από τα παιδιά.
Παράλληλα, έθεσε ως χρονικό ορόσημο την 1η Ιανουαρίου 2027, επισημαίνοντας ότι από τότε οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο σύντομα να υπάρξουν νέες παρεμβάσεις στον χώρο του gaming και του ψηφιακού τζόγου.
Ολόκληρη η συνέντευξη Μητσοτάκη στο infokids.gr και στη δημοσιογράφο Ελένη Δασκαλάκη
Ελένη Δασκαλάκη: Κύριε Πρωθυπουργέ, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ που επιλέξατε το infokids γι΄ αυτή τη συνέντευξη και νομίζω έχουμε να πούμε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα σήμερα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ.
Ελένη Δασκαλάκη: Θα προσπαθήσω από την πρώτη ερώτηση να βγάλω είδηση. Πείτε μας, σας παρακαλώ πάρα πολύ, τι είναι αυτό το «6-7» τελικά;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, όταν σχεδιάζουμε ένα βίντεο το οποίο κυρίως απευθύνεται σε νέα παιδιά, προσπαθούμε -μου τα έχουν μάθει κι εμένα τώρα οι νέοι άνθρωποι που με συμβουλεύουν- να έχουμε ένα hook, να κάνουμε κάτι, να ξεκινήσουμε με κάτι το οποίο θα προκαλέσει το ενδιαφέρον, ώστε να το δουν τα νέα παιδιά.
Για το «6-7» μου είχε πρωτομιλήσει η μικρή μου κόρη, η οποία είναι 22. Η μεγάλη μου κόρη που είναι 29 αγνοούσε τι είναι το «6-7», οπότε όταν μου το είπαν σαν ιδέα να κεντρίσουμε το ενδιαφέρον, είπα «πολύ ωραία, θα το κάνουμε».
Και νομίζω ότι εκ του αποτελέσματος, αν κρίνω τουλάχιστον από την αναπαραγωγή που είχε το χθεσινό βίντεο, μάλλον καλά κάναμε και χρησιμοποιήσαμε αυτή την ιδέα.
Γιατί ο σκοπός μας πάντα, όταν χρησιμοποιούμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι να επικοινωνήσουμε με όσο το δυνατόν περισσότερους ενδιαφερόμενους γι’ αυτό που θα πούμε. Κι εδώ οι ενδιαφερόμενοι είναι οι νέοι που τους αφορά και φυσικά οι γονείς που τους αφορά εξίσου. Νομίζω ότι το μήνυμα πέρασε.
Ελένη Δασκαλάκη: Το μήνυμα πέρασε. Εμένα μου έκανε για άλλη μια φορά εντύπωση ένα hook, όπως λέτε, το οποίο δεν ξέρουμε στην πραγματικότητα τι σημαίνει. Έχει γίνει viral, κάτι που δείχνει πόσο μεγάλη είναι η δύναμη των social media.
Είμαστε λοιπόν σε μία σωστή κατεύθυνση, και εμείς εθνικά και πανευρωπαϊκά και παγκόσμια φαντάζομαι, μιλώντας για την απαγόρευση των νέων, των παιδιών κάτω των 15 ετών στα social media.
Η χθεσινή σας εξαγγελία είχε και πάρα πολλά views, προκάλεσε και πάρα πολλές συζητήσεις, και στα media και στις παρέες και στα σπίτια μας. Νομίζω ότι αυτός ήταν και ο στόχος σας. Πιστεύετε, όμως, ότι θα είναι εύκολη διαδικασία;
Έχετε ζητήσει από τους γονείς «να γίνετε σύμμαχοι σε αυτή την προσπάθεια». Τους δίνετε ένα εργαλείο. Είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο. Είναι όμως εύκολο; Οι γονείς, οι περισσότεροι, είναι και είμαστε αγκιστρωμένοι στα κινητά μας. Πώς εγώ που είμαι όλη τη μέρα έτσι θα πω στα παιδιά μου εσύ να μην το κάνεις αυτό;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, κατ’ αρχάς πρέπει να εξηγήσουμε με απλά λόγια γιατί προχωράμε σε αυτή την πρωτοβουλία.
Νομίζω ότι τα επιστημονικά δεδομένα δεν επιδέχονται αμφισβήτησης και, θα έλεγα, έρχονται και τέμνονται με την εμπειρία των ίδιων των γονέων, αλλά και των παιδιών, τα οποία περνάνε πια πάρα πολύ χρόνο στο κινητό, κυρίως σε εφαρμογές οι οποίες έχουν εθιστικά χαρακτηριστικά ως προς τον σχεδιασμό τους.
Αυτό το οποίο αποκαλούμε, δηλαδή, infinite scrolling. Είναι σχεδιασμένο από τις ίδιες τις πλατφόρμες για να περνάμε όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο μπροστά στο κινητό, γιατί με αυτόν τον τρόπο οι πλατφόρμες βγάζουν λεφτά.
Αυτό είναι το μοντέλο τους, δεν το έχουν κρύψει, εξάλλου. Και μάλιστα υπάρχει και μια πολύ ενδιαφέρουσα απόφαση πια, αμερικανικού δικαστηρίου, το οποίο επιδικάζει χρηματικά πρόστιμα στις πλατφόρμες, ακριβώς επειδή αξιολόγησε το δικαστήριο ότι ο σχεδιασμός τους είναι από τη φύση του εθιστικός, άρα οι εταιρείες αυτές έχουν μια υποχρέωση να μεριμνούν για την ψυχική υγεία ειδικά των πιο ευάλωτων πολιτών που είναι οι νέοι μας.
Το βλέπουμε, εξάλλου. Διάσπαση προσοχής, κακή συγκέντρωση, cyberbullying, για τα κορίτσια αίσθηση κατωτερότητας σε σχέση με εικόνες τέλειας ομορφιάς, που πολλές φορές είναι και προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Άρα, γνωρίζουμε καλά ότι αυτές οι συμπεριφορές έχουν πια επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών. Και δεν μπορούμε να περιμένουμε άλλο, δεν μπορούμε να περιμένουμε 5-10 χρόνια, να χάσουμε ουσιαστικά μια ολόκληρη γενιά, η οποία θα μεγαλώσει με σημαντικά ψυχικά προβλήματα, πριν κάνουμε κάτι γι’ αυτό.
Η Ελλάδα, λοιπόν, είναι από τις πρώτες χώρες ευρωπαϊκά που προχωράει σε αυτή την κατεύθυνση. Υπάρχει μεγάλη δυναμική. Υπάρχει μεγάλη αποδοχή στην κοινωνία, μιλάω με πάρα πολλούς γονείς.
Οι γονείς είναι απελπισμένοι, σου λένε «τι να κάνω; Δεν μπορώ να πάρω το κινητό από παιδί». Τώρα, λοιπόν, τους δίνουμε δύο όπλα, το πρώτο είναι «παιδί μου αυτό είναι πια παράνομο».
Ελένη Δασκαλάκη: Ναι, σωστά. Αυτό θα λειτουργήσει.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Άρα, αν είναι παράνομο για εσένα, είναι παράνομο και για τον φίλο σου ή για τη φίλη σου.
Και το δεύτερο, που είναι η ίδια η εφαρμογή πια, από 1/1/2027, όπου οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να διασταυρώνουν την ηλικία των χρηστών.
Εμείς επειδή έχουμε ψηφιακή πια ταυτότητα, το λέω με πολύ απλά λόγια, είναι πολύ εύκολο αυτό να το κάνουμε. Όπως πια σήμερα ο περιπτεράς είναι υποχρεωμένος να επιβεβαιώνει την ηλικία του παιδιού, αν είναι κάτω ή πάνω από 18, για να του πουλήσει καπνικά προϊόντα ή να του πουλήσει αλκοόλ, το ίδιο πρέπει να κάνουν και οι πλατφόρμες. Και τους δίνουμε και το εργαλείο.
Ελένη Δασκαλάκη: Δίνετε το εργαλείο και στις πλατφόρμες και στους γονείς. Εγώ έχω μια ανησυχία, εάν οι γονείς θα μπορούν να αξιοποιήσουν αυτό το εργαλείο που τους δίνετε ή αν βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο που θα ήταν ίσως πιο εύκολο να γίνουν σύμμαχοί μας σε αυτή την προσπάθεια, εάν έχουν περισσότερη ενημέρωση, αν έχουν εκπαίδευση με κάποιον τρόπο.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήδη πρέπει να πω ότι αν μπουν στην πλατφόρμα parco.gov.gr θα δουν εργαλεία με τα οποία και σήμερα που μιλάμε μπορούν να παρέμβουν και να βάλουν ρυθμίσεις και απαγορεύσεις σε εφαρμογές που αφορούν στο τηλέφωνο του παιδιού τους.
Ελένη Δασκαλάκη: Το Kids Wallet εννοείτε…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Με το Kids Wallet, ακριβώς. Mπορούν να το κάνουν αυτό αυτή τη στιγμή, αλλά δεν αρκεί αυτό. Εμείς αυτό το οποίο λέμε, «είσαι 14 ετών, θέλεις να γραφτείς σε μια από τις πλατφόρμες, η πλατφόρμα θα σε “κόβει”, δεν θα μπορεί να σου ανοίξει λογαριασμό. Ή αν έχεις λογαριασμό, θα σου κόψει τον λογαριασμό».
Για να γίνει, όμως, αυτό στην πλήρη του έκταση, χρειαζόμαστε και τη βοήθεια της Ευρώπης. Χρειαζόμαστε αυτό με κάποιον τρόπο να γίνει ευρωπαϊκή νομοθεσία, διότι σήμερα η Ελλάδα δεν έχει τρόπο να επιβάλει κύρωση στην πλατφόρμα, διότι η νομοθεσία αυτή είναι ευρωπαϊκή, είναι το Digital Services Act, η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.
Αλλά μπορώ να σας πω ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία έστειλα επιστολή χθες, ενημερώνοντάς την για την πρωτοβουλία μας αυτή, είναι ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση και πιστεύω ότι πολύ σύντομα θα αποκτήσει και ευρωπαϊκό νομοθετικό περίβλημα αυτή η πρωτοβουλία.
Και πιστεύω τελικά ότι και οι Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί τα ίδια προβλήματα έχουν οι γονείς όχι μόνο στην Ευρώπη, και στις Ηνωμένες Πολιτείες, θα αναγκαστούν να πουν στις πλατφόρμες «στοπ, δεν θα βγάλετε λεφτά από τα παιδιά μας».
Υπάρχουν πολλές χρήσεις της τεχνολογίας οι οποίες είναι εξαιρετικά χρήσιμες, εκπαιδευτικά βίντεο, εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ενδεχομένως, τα οποία μπορούν να είναι πραγματικά χρήσιμα για τα παιδιά μας, αλλά «όχι» στο infinite scrolling και «όχι» σε συμπεριφορές οι οποίες στην κυριολεξία, περίπου μας «καίνε» το μυαλό.
Ελένη Δασκαλάκη: Μας το «καίνε» στην πραγματικότητα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Μα να σας πω κάτι; Αυτό ισχύει και για εμάς τους ίδιους.
Ελένη Δασκαλάκη: Φυσικά.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αν υπάρχει εθισμός, δεν υπάρχει μόνο στα νέα παιδιά, αλλά στο κάτω-κάτω εμείς είμαστε ενήλικοι, υπάρχουν και όρια στο τι μπορεί το κράτος να κάνει για τους ενήλικους. Αλλά για τα παιδιά, και από το Σύνταγμα, έχουμε μία ειδική ευθύνη να τα προστατεύσουμε.
Ελένη Δασκαλάκη: Ισχύει. Είπατε τώρα για τον εθισμό, φυσικά μιλάμε για τον ψηφιακό εθισμό. Γι’ αυτό ακριβώς είναι που συζητάω ότι πρέπει οι γονείς να ενημερωθούν. Γιατί τα τεχνικά σημεία μάς τα έχετε δώσει με πάρα πολύ μεγάλη ευκολία και είναι εύχρηστα πλέον για όλους μας.
Ο ψηφιακός εθισμός είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο κεφάλαιο και νομίζω ότι πάρα πολλοί γονείς δεν είναι ενημερωμένοι. Τι είναι ο ψηφιακός εθισμός; Πώς μπορώ να τον αναγνωρίσω στο παιδί μου; Ποια είναι τα συμπτώματα, δηλαδή. Μήπως έχω και εγώ ψηφιακό εθισμό; Και τι λόγια να πω, με ποιον τρόπο να βοηθήσω το παιδί μου να απεμπλακεί από αυτό το infinite scrolling και το infinitive στη ζωή του.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η συμβουλή που θα έδινα… Kαι υπήρχε λόγος που το κάναμε, που αναλάβαμε αυτή την πρωτοβουλία τώρα. Για να συζητηθεί. Αυτά τα θέματα συζητούνται συνήθως στο πασχαλινό τραπέζι.
Για να ξεκινούν οι γονείς να κάνουν μία κουβέντα. Να πουν στο 13χρονο παιδί τους: «Από του χρόνου αυτό θα απαγορεύεται. Δεν αρχίζουμε από τώρα να σκεφτόμαστε λίγο πώς μπορούμε να περιορίσουμε τη χρήση;».
Να δώσουμε στα παιδιά μας άλλες διεξόδους. Για εμένα η καλύτερη διέξοδος για τα παιδιά είναι ο αθλητισμός, η ενασχόληση με τις τέχνες, με ένα όργανο, οι παρέες, το να βγαίνουμε έξω και να μην είμαστε κλειδωμένοι μέσα στο σπίτι.
Ελένη Δασκαλάκη: Αυτό. Νομίζω το είπε και ο κ. Γεωργιάδης χθες.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, και το βλέπουμε όλοι. Βλέπουμε τα παιδιά τώρα, 12-13 χρονών παιδιά, κολλημένα μπροστά σε μία οθόνη, να επικοινωνούν δίπλα-δίπλα. Αντί να μιλάνε, να στέλνουν μηνύματα.
Να πω και κάτι ακόμα, γιατί το κράτος δεν μπορεί να τα ρυθμίσει όλα. Βλέπουμε παιδιά πολύ μικρότερα. Πάνε οικογένειες και τρώνε σε εστιατόριο και βάζουν το iPad μπροστά στο παιδί για να μην κλαίει ή γιατί αυτή είναι η εύκολη λύση.
Μα, αυτός είναι ο τρόπος να μεγαλώσουμε τα παιδιά; Είναι ευκολία. Το να είσαι γονιός είναι δύσκολο και τη σημερινή εποχή είναι ακόμα πιο δύσκολο.
Οπότε εμείς δίνουμε ένα πρώτο εργαλείο, αλλά θέλουμε τους γονείς συμμάχους και κυρίως τους δίνουμε τη δυνατότητα να πουν στο παιδί: «ισχύει για όλους».
Γιατί ποιο είναι το πρόβλημα; Αυτό που έχουμε πει, η πίεση από τους άλλους. «Εγώ δεν έχω τηλέφωνο, γιατί έχει ο φίλος μου ή η φίλη μου;». «Τώρα, παιδιά, απαγορεύεται για όλους. Αν απαγορεύεται για όλους, θα βρούμε κάτι άλλο να κάνουμε στον χρόνο που περνούσες μπροστά στο κινητό».
Οπότε, νομίζω ότι προσφέρουμε μία υπηρεσία στους γονείς, με αυτόν τον τρόπο. Κάνουμε τη ζωή τους και τις συζητήσεις που θα κάνουν με τα παιδιά και τους εφήβους πολύ πιο εύκολα.
Ελένη Δασκαλάκη: Το κάνετε και δίνετε τώρα και την αφορμή για να συζητηθεί και απαντήσατε στο «γιατί αποφασίσατε να κάνετε τώρα τις εξαγγελίες», ενώ το μέτρο θα ισχύσει σε αρκετούς μήνες και δεν έχει βγει η ρύθμιση ακόμα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Υπάρχει κι ένας λόγος ακόμα.
Το κάνουμε τώρα για να ξεκινήσει η συζήτηση, γιατί χρειαζόμαστε εθνική νομοθεσία, γιατί χρειαζόμαστε έξι μήνες για να συζητήσουμε την ευρωπαϊκή διάσταση, γιατί πρέπει να επικοινωνήσουμε με τις πλατφόρμες, να τους δώσουμε χρόνο, να τους πούμε: «κοιτάξτε, από 1η Ιανουαρίου δεν μπορείτε να έχετε λογαριασμούς σε παιδιά κάτω των 15, απαγορεύεται στην Ελλάδα». Και αυτές πρέπει να προετοιμαστούν.
Όλα αυτά ήταν αποτέλεσμα πολύ συστηματικής δουλειάς. Δεν ρίχνουμε μία μπαλοθιά στον αέρα και λέμε «σκεφτόμαστε να το κάνουμε αυτό». Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το εφαρμόσουμε.
Αλλά ο βασικός λόγος που επιλέξαμε αυτόν τον χρόνο, ήταν ακριβώς γιατί θέλω να συζητηθεί το θέμα στο πασχαλινό τραπέζι. Δίνω μια ευκαιρία στους γονείς να κάνουν με τα παιδιά και τους εφήβους αυτή τη συζήτηση.
Ελένη Δασκαλάκη: Ανοίγουμε τη συζήτηση. Συζητάμε ούτως ή άλλως και έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση από χθες, με πάρα πολύ μεγάλη ένταση.
Ένας φόβος που είδαμε εμείς, από τα μηνύματα που μας έστελναν οι γονείς και τον συμμεριζόμαστε ως γονείς οι περισσότεροι, είναι ότι όταν απαγορεύσουμε στα παιδιά να μπαίνουν στις πλατφόρμες, οι οποίες με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ελέγχονται, μπορεί τα παιδιά να βρουν τρόπους να παρακάμψουν αυτή την απαγόρευση, γίνονται πάρα πολύ εφευρετικά όταν είναι να μας παρακούσουν, και να βρεθούν σε πλατφόρμες οι οποίες είναι μη ελέγξιμες.
Ή για να φτάσω σε ένα ακραίο μήνυμα που λάβαμε εμείς στο Infokids, ότι τώρα τα παιδιά θα μπουν στο dark web και θα ψάχνουν εκεί τρόπους να επικοινωνήσουν. Τι θα λέγατε σε αυτό;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό που λέτε είναι ένας εύλογος προβληματισμός. Με απασχολεί και εμένα. Αλλά από την άλλη, όταν βλέπουμε το πρόβλημα, είναι σαν να μου λέτε ότι απαγορεύουμε το κάπνισμα και τα παιδιά θα βρουν να κάνουν ναρκωτικά.
Ναι, αυτό που λέτε είναι ένας κίνδυνος. Κανένας νόμος τέτοιος δεν έχει 100% εφαρμογή. Είναι βέβαιον ότι σε έναν βαθμό θα παρακαμφθεί, η μεγάλη πλειοψηφία όμως θα συμμορφωθεί. Και το ζήτημα εδώ είναι να κοιτάξουμε να αλλάξουμε και λίγο τις συμπεριφορές και να μιλήσουμε στα ίδια τα παιδιά.
Το ερώτημα είναι: τα παιδιά είναι πιο ευτυχισμένα όταν είναι για πέντε ώρες -να μην χρησιμοποιήσω ονόματα- ή τα ίδια τα παιδιά αισθάνονται ότι τελικά αυτή η συμπεριφορά τούς κάνει να μην αισθάνονται τόσο καλά με τον εαυτό τους; Αυτό είναι το ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντήσουμε, αυτές είναι οι κουβέντες που πρέπει να κάνουμε με τα παιδιά μας.
Από εκεί και πέρα, προφανώς, αυτή είναι μια συζήτηση η οποία συνεχίζεται. Δεν νομίζω ότι θα σταματήσουμε στις πλατφόρμες. Να αναφέρω δύο παραδείγματα: υπάρχουν παιχνίδια, online games -δεν θέλω να αναφέρω ονόματα-, τα οποία ενδεχομένως μπορεί να είναι πολύ προβληματικά. Είναι το επόμενο θέμα το οποίο πρέπει να δούμε.
Ο τζόγος, τυπικά απαγορεύεται κάτω των 21, αλλά παραβιάζεται. Αντίστοιχες εφαρμογές θα υπάρχουν και στον διαδικτυακό τζόγο, γιατί πια μπορούμε στον νόμιμο τζόγο. Θα μου πείτε υπάρχει και παράνομος, ναι. Αλλά το μεγαλύτερο κομμάτι είναι νόμιμος. Άρα, πια νομίζω ότι έχουμε τα τεχνολογικά εργαλεία να βάλουμε ένα πλαίσιο προστασίας των παιδιών και των εφήβων.
Και επαναλαμβάνω, εμείς δεν είμαστε ένα πατερναλιστικό κράτος, το οποίο μπορεί να λύσει όλα τα ζητήματα ή τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ γονέων και παιδιών. Αλλά κάνουμε κάτι το οποίο είναι σημαντικό: ανοίγουμε τώρα τη συζήτηση. Έχουμε ένα πλαίσιο το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί, αλλά κυρίως δίνουμε τη δυνατότητα στους γονείς να κάνουν αυτή τη συζήτηση με τα παιδιά, όχι από μια θέση αδυναμίας.
Διότι όταν έρχεται το παιδί και σου λέει «μα όλοι έχουν και εδώ δεν έχω», είναι πάρα πολύ δύσκολο να πεις στο παιδί ότι «εγώ ως γονιός κάνω το σωστό, ξέρω τι είναι καλύτερο για εσένα», όταν όλα τα άλλα παιδιά κάνουν αυτό και το παιδί θα βρεθεί αποκομμένο.
Διότι αν το παιδί δεν είναι σε μια εφαρμογή επικοινωνίας και όλοι οι άλλοι επικοινωνούν, και τονίζω ότι αυτό δεν αφορά τόσο τον τρόπο επικοινωνίας, αυτόν θέλουμε να τον διαφυλάξουμε, αφορά τις εθιστικές συμπεριφορές των πλατφορμών που θέλουν να είμαστε κολλημένοι εκεί και να σκρολάρουμε ατελείωτα μέχρι να σβήσει ο ήλιος. Αυτό πάμε να αντιμετωπίσουμε.
Ελένη Δασκαλάκη: Συμφωνώ, δίνετε ένα πολύ ισχυρό επιχείρημα στους γονείς. Και είναι πάρα πολύ θετικές, δηλαδή είναι πολλές οι αντιδράσεις, η μεγάλη πλειοψηφία, από ό,τι βλέπουμε εμείς και με ένα μικρό ρεπορτάζ που προλάβαμε να κάνουμε, είναι θετικές.
Υπάρχει βέβαια πάντα και ένας αντίλογος, ο οποίος κάποιες φορές είναι πιο έντονος, κάποιες φορές λιγότερο. Ακούσαμε χθες, κάπου διάβασα, να σας το διαβάσω: «δεν προστατεύεις έναν ανήλικο βγάζοντάς τον εκτός ψηφιακού κόσμου. Τον αφήνεις απροετοίμαστο για έναν κόσμο στον οποίο θα μπει έτσι και αλλιώς, απλώς χωρίς δεξιότητες».
Είναι και αυτή μια σκέψη. Εσείς τι απαντάτε σε αυτό;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν συμφωνώ σε αυτό. Καταρχάς, οι ψηφιακές δεξιότητες αποκτώνται, διδάσκονται και πρέπει να διδάσκονται περισσότερο. Και η υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας, η υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Επαναλαμβάνω, δεν είμαστε τεχνοφοβικοί. Η τεχνολογία μπορεί να δώσει τεράστιες ευκαιρίες και να ανοίξει έναν καινούργιο κόσμο για τα παιδιά μας. Αυτή την ισορροπία πρέπει να βρούμε. Πώς θα αξιοποιήσουμε την τεχνολογία με έναν τέτοιο τρόπο που θα ενισχύσει και θα βελτιώσει τις δεξιότητες των παιδιών μας.
Και το αμέσως επόμενο κεφάλαιο το οποίο θα μας προβληματίσει είναι η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη. Θέλουμε η τεχνητή νοημοσύνη και οι εφαρμογές αυτές να γράφουν τις εργασίες των παιδιών μας ή πρέπει τα παιδιά τα ίδια να τις γράφουν; Είναι μια πραγματικότητα, μην κοροϊδευόμαστε, συμβαίνει ήδη σήμερα που μιλάμε.
Ελένη Δασκαλάκη: Είναι μια πραγματικότητα, συμβαίνει ήδη κατά κόρον.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Άρα, πώς θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο; Πώς η τεχνητή νοημοσύνη -και μπορεί να το κάνει- δεν θα προσφέρει την έτοιμη λύση στο παιδί, αλλά μέσα από μία διαλογική σκέψη θα το βοηθάει να επεξεργάζεται και να βρίσκει το ίδιο τη λύση στο πρόβλημα.
Αυτές είναι οι συζητήσεις που πρέπει να κάνουμε και να κάνουμε και με τις εταιρείες. Νομίζω ότι η Ελλάδα είναι πολύ μπροστά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες στο πώς αντιμετωπίζει τα θέματα αυτά και νομίζω ότι οι ρυθμιστικές μας προοπτικές μπορεί να αποτελέσουν και οδηγό.
Ούτε πρόκειται να έρθουμε σε ανοιχτή σύγκρουση με τις εταιρείες τεχνολογιών, τους μεγάλους κολοσσούς, αλλά θα βάλουμε τα όριά μας και θα κοιτάξουμε να δουλέψουμε από κοινού και να ξεκαθαρίσουμε ότι αυτή είναι μία ρυθμιστική μάχη την οποία θέλουμε να τη δώσουμε, γιατί αφορά τα παιδιά μας.
Ελένη Δασκαλάκη: Αφορά τα παιδιά μας. Νομίζω, έχετε προσεγγίσει εδώ και πάρα πολλούς μήνες τις πλατφόρμες -ο κ. Παπαστεργίου μας το είχε πει σε μία συζήτηση-, πολύ πριν από την υπόλοιπη Ευρώπη. Είμαστε πολύ μπροστά. Ποια ήταν η αντίδρασή τους;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταλαβαίνουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Από την άλλη, γι’ αυτό υπάρχει το κράτος, γιατί δεν μπορούμε… Δεν πιστεύω στην αυτορρύθμιση της αγοράς. Αν αυτορρυθμιζόταν η αγορά, θα το είχε ήδη αντιμετωπίσει. Μερικές φορές το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει με ρυθμιστικό ρόλο.
Ελένη Δασκαλάκη: Θα το δεχθούν, δηλαδή.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αναγκαστικά.
Ελένη Δασκαλάκη:Ειδικά αν καταφέρουμε και μπει μέσα στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Όπως το δέχθηκαν στην Αυστραλία. Αναγκαστικά. Και θα γίνει ο κανόνας τελικά, να μου το θυμηθείτε.
Ελένη Δασκαλάκη: Μιας και αναφέρατε την Αυστραλία, εκεί το παράδειγμα δεν φαίνεται, οι ρυθμιστικές αυτές αλλαγές δεν φαίνεται να έχουν αποδώσει πάρα πολλούς καρπούς. Αντίθετα, η Ευρώπη μάλλον το χειρίζεται καλύτερα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι νωρίς ακόμα. Εκατομμύρια λογαριασμοί αποσυνδέθηκαν. Οπότε είναι πολύ νωρίς να το δούμε αυτό ακόμα. Δεν θα το ξέρουμε σύντομα. Δεν θα ξέρουμε σύντομα την επίπτωση, αλλά ξέρω μετά βεβαιότητος ότι…
Ελένη Δασκαλάκη: Πότε λέτε θα μπορούμε να έχουμε μια εικόνα;
Κυρ0ιάκος Μητσοτάκης: Ξέρω μετά βεβαιότητος ότι είναι πολύ καλύτερα για ένα παιδί να αθλείται από το να είναι σε μία εφαρμογή στο κινητό και να του βγάζει σαχλαμάρες, συγγνώμη που θα το πω, «ψηφιακά σκουπίδια». Επειδή αυτά εκείνη τη στιγμή προσελκύουν το ενδιαφέρον. Γιατί μην ξεχνάμε ότι μιλάμε σε παιδιά και σε εφήβους, των οποίων ο εγκέφαλος δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένος. Ο προμετωπιαίος λοβός, που είναι κρίσιμο σημείο του εγκεφάλου για την αξιολόγηση και την κρίση, δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως.
Άρα, ερχόμαστε και ουσιαστικά εκμεταλλευόμαστε παιδιά τα οποία δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως.
Το ίδιο συνέβαινε και με το κάπνισμα. Γιατί απαγορεύσαμε κάποια στιγμή το κάπνισμα; Στη δική μας τη γενιά δεν ήταν τόσο θέμα, τώρα είναι. Είναι κοινός τόπος. Γιατί απαγορεύουμε το αλκοόλ από μια ηλικία και κάτω;
Ελένη Δασκαλάκη: Και αυτό το μέτρο, νομίζω, έχει γίνει κοινώς αποδεκτό.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Βεβαίως.
Ελένη Δασκαλάκη: Δηλαδή, με πολύ μεγάλη αποδοχή από την κοινωνία. Και το ίδιο θα γίνει και όταν φτάσετε στο gaming και τον ψηφιακό τζόγο. Αυτό είναι κάτι που έπεται σύντομα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι το επόμενο κεφάλαιο το οποίο θα μας απασχολήσει.
Ελένη Δασκαλάκη: Μπορεί άμεσα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Μπορεί και σύντομα, βεβαίως.
Ελένη Δασκαλάκη: Μάλιστα, πάρα πολύ σημαντικό, γιατί ειδικά το gaming είναι μεγάλη πληγή για τα παιδιά και νομίζω υπάρχει μεγάλη επίδραση στην ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη, μέσα από την επιρροή του.
Να επιστρέψουμε λίγο στις άλλες χώρες που το έχουν εφαρμόσει και θέλω να ρωτήσω, με αφορμή το ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο, είπατε, θα βγει το καλοκαίρι: εμείς παίρνουμε παραδείγματα, διαβάζουμε αυτή τη στιγμή;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, βεβαίως. Ας πούμε, με τη Γαλλία είμαστε σε ανοιχτή συνεννόηση, γιατί αυτά είναι σύνθετα νομικά ζητήματα, γιατί δεν πρέπει να συγκρουστούμε με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχω μιλήσει πολλές φορές και με τον Πρόεδρο Macron, ο οποίος το πιστεύει πολύ, είμαστε από τις πρώτες χώρες που βγαίνουμε μπροστά, οπότε φροντίζουμε και η νομοθεσία μας να ακολουθεί μία παρεμφερή λογική, έτσι ώστε να μην σκοντάψει σε ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Ελένη Δασκαλάκη: Αν, όμως, αυτό το αίτημα που κάνατε στην κα von den Leyen για να υπάρξει ένας κοινός δρόμος στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με αυτό το ζήτημα, δεν ευοδωθεί;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Πάλι θα προχωρήσουμε μόνοι μας, αλλά με λιγότερες δυνατότητες να επιβάλουμε κυρώσεις. Αλλά θα προχωρήσουμε, βεβαίως. Είμαι σίγουρος ότι και η Ευρώπη θα πάει σε αυτή την κατεύθυνση.
Ελένη Δασκαλάκη: Μα, νομίζω ότι και η ίδια η κα von der Leyen είναι πολύ ευαισθητοποιημένη.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Και η ίδια, είναι και μητέρα, έχει επτά παιδιά, είναι γιαγιά, είναι πολύ ευαισθητοποιημένη.
Ελένη Δασκαλάκη: Ναι, είναι ευαισθητοποιημένη, πιστεύω ότι θα πάει καλά. Να κλείσουμε μιλώντας, είπαμε για το Πάσχα, για το πασχαλινό τραπέζι, ήταν η τέλεια αφορμή που κάνατε την εξαγγελία. Αν βρεθείτε σε κάποιο τραπέζι με οικογένειες, με φίλους, με παιδιά σε αυτές τις ηλικίες και σας πουν, «κ. Πρωθυπουργέ, τι μας κάνατε τώρα, πώς θα το κόψουμε αυτό;», τι θα τους απαντήσετε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, δεν είναι εύκολο να πεις σε ένα παιδί 13-14 ετών ότι «είναι για το καλό σου». Δεν θα το ακούσει.
Θα προσπαθήσω να του εξηγήσω με απλά παραδείγματα, θα του ζητήσω να μου δείξει τι βλέπει εκείνη τη στιγμή και θα του πω «πραγματικά τώρα, να σου δείξω άλλα πράγματα που μπορείς να δεις, που είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα».
Αυτό θα έκανα. Αυτό θα επιχειρούσα να κάνω, γιατί, τονίζω, δεν πάμε να κόψουμε την πρόσβαση στην τεχνολογία, ανοίγει έναν ολόκληρο κόσμο, αλλά θέλω να κόψω την πρόσβαση σε ένα υλικό το οποίο είναι αδιάφορο, αλλά μας κρατάει εκεί κολλημένους να κοιτάμε και να σκρολάρουμε.
Ελbένη Δασκαλάκη: Ναι, σήμερα απευθυνόμαστε σε ένα πάρα πολύ μεγάλο κοινό γονέων. Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να τους στείλετε μέσα από αυτή τη συνέντευξη;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ότι σας ακούσαμε και κάνουμε κάτι γι΄ αυτό. Θα πάμε μαζί και θα κάνουμε το καλύτερο για τα παιδιά μας.
Ελένη Δασκαλάκη: Ωραία, σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ και καλή Ανάσταση, καλό Πάσχα.
Ελένη Δασκαλάκη: Καλή Ανάσταση, καλό Πάσχα, κ. Πρωθυπουργέ.
Στην Κομισιόν η επιστολή Μητσοτάκη για ευρωπαϊκό «όριο ενηλικίωσης» στα social media
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε, διά του εκπροσώπου Τύπου Τομά Ρενιέ, ότι έλαβε επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στην οποία η ελληνική κυβέρνηση ζητά την υιοθέτηση ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για την προστασία των ανηλίκων από τον εθισμό στα κοινωνικά δίκτυα.
Στην επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο κ. Μητσοτάκης προτείνει τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, που θα συνοδεύεται από πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης σε social media για χρήστες κάτω από αυτή την ηλικία.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ζητά, παράλληλα, την επέκταση και υποχρεωτική εφαρμογή ενός εναρμονισμένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας σε όλες τις πλατφόρμες που απευθύνονται σε ανηλίκους, καθώς και επαναληπτικούς ελέγχους ανά έξι μήνες, προκειμένου να διασφαλίζεται η συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών. Η κίνηση αυτή ακολουθεί την εξαγγελία της κυβέρνησης ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 η Ελλάδα θα απαγορεύσει την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, με στόχο την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού, του άγχους και των προβλημάτων ύπνου που, σύμφωνα με την Αθήνα, συνδέονται με τη χρήση των πλατφορμών.
Σε ερωτήσεις που δέχθηκε κατά την ενημέρωση Τύπου, η Κομισιόν ενέταξε την ελληνική πρωτοβουλία στον ευρύτερο ευρωπαϊκό διάλογο για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο και την «ψηφιακή ενηλικίωση», παραπέμποντας στις ήδη υφιστάμενες πολιτικές της ΕΕ, όπως η Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK+) και ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA). Η Επιτροπή αποφεύγει προς το παρόν να προκαταλάβει αν θα καταθέσει συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση για κοινό όριο ηλικίας στα κοινωνικά δίκτυα, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική εργασία και διαβούλευση με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Κομισιόν και κράτη μέλη εξετάζουν τρόπους αποφυγής κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς, καθώς αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν ήδη ανακοινώσει ή μελετούν εθνικά μέτρα για την πρόσβαση ανηλίκων στα social media. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη κοινού, αξιόπιστου και συμβατού με την προστασία δεδομένων μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας, που θα μπορεί να υποστηρίξει διαφορετικές εθνικές πολιτικές, αλλά θα εφαρμόζεται με ενιαίο τεχνικό τρόπο από τις μεγάλες πλατφόρμες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ολόκληρη η επιστολή Μητσοτάκη:
Αγαπητή Ursula,
Σας απευθύνω την παρούσα επιστολή σχετικά με ένα ζήτημα διαγενεακής ευθύνης που απαιτεί συλλογική δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο· ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι σας αγγίζει βαθιά, όχι μόνο υπό την ιδιότητά σας ως Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και ως μητέρα: την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.
Σήμερα η Ελλάδα ανακοίνωσε την πρόθεσή για την εισαγωγή εθνικής νομοθεσίας για τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου 2027. Ωστόσο, η εθνική δράση από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτείται ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο έως το τέλος του 2026, το οποίο θα συμπληρώνει και θα ενισχύει τις αναγκαίες εθνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων.
Συμφωνούμε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με προσοχή τις ρυθμιστικές της μάχες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία από αυτές. Αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια συντονισμένη και ταχεία ανταπόκριση.
Υπό την ηγεσία σου, έχουμε προωθήσει την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά (BIK+), με έμφαση σε ασφαλέστερες ψηφιακές εμπειρίες και ενδυνάμωση των χρηστών, ενώ η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) — η εμβληματική μας νομοθεσία — έχει εισαγάγει ισχυρότερες απαιτήσεις λογοδοσίας και διαφάνειας για τις Πολύ Μεγάλες Επιγραμμικές Πλατφόρμες.
Παρότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν παγκόσμιο σημείο αναφοράς, περαιτέρω δράση είναι αναγκαία. Γνωρίζω ότι συμμεριζόμαστε την άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέγει με σύνεση τις ρυθμιστικές της προτεραιότητες. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή είναι μία μάχη που αξίζει να δοθεί με αποφασιστικότητα.
Δεδομένου ότι η εθνική δράση από μόνη της δεν επαρκεί, θα ήθελα να προτείνω:
- Την επέκταση της ευρωπαϊκής πιλοτικής δράσης επαλήθευσης ηλικίας σε ένα πλήρως εναρμονισμένο, πανευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη έως το τέλος του έτους.
- Την υποχρεωτική χρήση αυτού του τυποποιημένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας για όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών, εξαλείφοντας τον κανονιστικό κατακερματισμό.
- Τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, εισάγοντας πανευρωπαϊκή απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω από αυτό το όριο.
- Την υποχρέωση επαναληπτικής επαλήθευσης ηλικίας ανά εξάμηνο από τις πλατφόρμες, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών.
- Τη δημιουργία ενός απλοποιημένου μηχανισμού συντονισμού και επιβολής σε επίπεδο ΕΕ, που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογούν από κοινού περιστατικά και να επιταχύνουν την επιβολή κυρώσεων σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
Η εθνική μας πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για αυτή τη ευρύτερη ευρωπαϊκή λύση. Το “KidsWallet” είναι μια καινοτόμος εφαρμογή, εκδιδόμενη από το κράτος, η οποία επιτρέπει στους γονείς να θέτουν σαφή όρια στη χρήση εφαρμογών, ενώ παράλληλα καθιερώνει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας, διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά εκτίθενται μόνο σε περιεχόμενο κατάλληλο για την ηλικία τους. Ήδη είναι διαλειτουργική με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας.
Οι ενδεικτικές αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν μόνο μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής, καθώς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό όχι απλώς ως θέμα πολιτικής, αλλά ως ηθική ευθύνη απέναντι στην επόμενη γενιά.
Ελπίζω ότι θα βρεις αξία στις παραπάνω προτάσεις και παραμένω στη διάθεσή σου για μια πιο αναλυτική ανταλλαγή απόψεων.
Με εκτίμηση,
Κυριάκος Μητσοτάκης
Απαγόρευση χρήσης social media σε παιδιά: Υψηλά πρόστιμα στις πλατφόρμες που δεν θα συμμορφωθούν – Πώς θα εφαρμοστεί το νέο μέτρο
Την απόφαση της κυβέρνησης να απαγορεύσει τη χρήση των social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών, σχολίασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου στην ΕΡΤ, σημειώνοντας τα επόμενα βήματα για την προστασία των παιδιών από τον ψηφιακό εθισμό. Ξεκαθάρισε ότι οι απαγορεύσεις ισχύουν για το Facebook, το Instagram, το Snapchat και το TikTok. «Οι πλατφόρμες θα πρέπει να προετοιμαστούν. Με όση βεβαιότητα μπορεί να έχουν από τα στοιχεία που συλλέγουν, πρέπει να αναγνωρίσουν ότι αυτός ο λογαριασμός ανήκει σε ένα παιδί κάτω των 15 ετών. Θα πρέπει, από την 1η Ιανουαρίου του 2027, όπου θα εφαρμοστεί το μέτρο, να ζητήσουν επιβεβαίωση του λογαριασμού του χρήστη με όποιο μηχανισμό εκείνες κρίνουν».
Την ίδια ώρα, προανήγγειλε «υψηλά πρόστιμα για όσες πλατφόρμες δεν συμμορφωθούν», ενώ γνωστοποίησε ότι «η κύρωση θα επιβάλλεται στις έδρες τους».
Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι η κυβέρνηση προτρέπει τις πλατφόρμες να χρησιμοποιήσουν το Kids Wallet για την επιβεβαίωση της ηλικίας. Σχολίασε, ωστόσο, ότι λόγω της κοινής ευρωπαϊκής αγοράς «κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να υποχρεώσει την πλατφόρμα να χρησιμοποιήσει έναν τέτοιον μηχανισμό, αλλά μπορούμε να πούμε ότι εμείς έχουμε ήδη φτιάξει έναν ασφαλή μηχανισμό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιβεβαίωση της ηλικίας».
Έμφαση στη σημασία της ενημέρωσης των γονέων
Σχετικά με τις πλατφόρμες που δεν συμμορφώνονται με την ελληνική νομοθεσία, ανέφερε ότι «πρακτικά μπορεί να γίνει μια καταγγελία στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), τον υπεύθυνο εθνικό φορέα για τη λειτουργία της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Έπειτα, η ΕΕΤΤ ειδοποιεί τον αντίστοιχο φορέα της Ιρλανδίας, όπου οι περισσότερες πλατφόρμες έχουν έδρα, και παράλληλα ειδοποιείται και η Ευρωπαϊκή Ένωση».
Στη συνέχεια, ο κ. Παπαστεργίου απέδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της ενημέρωσης των γονέων. «Εάν την ώρα που ζητηθεί από την πλατφόρμα η επιβεβαίωση της ηλικίας, το παιδί πάρει το κινητό του γονιού του και δώσει τα στοιχεία του, τότε προφανώς το παιδί θα συνεχίσει να έχει λογαριασμούς. Για αυτόν τον λόγο θέλουμε να ενημερώσουμε γονείς και μαθητές από Σεπτέμβριο».
Τα πρόστιμα και τα 10 SOS
Σε μία ιστορική παρέμβαση για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα, η κυβέρνηση παρουσίασε τη Μεγάλη Τετάρτη (8/4) το ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.Οι υπουργοί Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, εξειδίκευσαν τα μέτρα που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού και την προάσπιση της ψυχικής ισορροπίας των νέων.
Πώς θα εφαρμοστεί η απαγόρευση των social media
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την απαγόρευση της πρόσβασης στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, που θα ισχύσει από 1η Ιανουαρίου 2027. Η απαγόρευση, η οποία με επιστολή του στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζήτησε ο πρωθυπουργός να γίνει πανευρωπαϊκή, θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Όπως έγινε γνωστό κατά τη συνέντευξη Τύπου για το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανήλικων στα Social Media, η απαγόρευση θα αφορά τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από 1/1/2012. Σύμφωνα με την εξειδίκευση των μέτρων, η απαγόρευση αφορά τις πλατφόρμες Instagram, Tiktok, Facebook και Snapchat, ενώ το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων.
«Λίγες φορές στην Ευρώπη εφαρμόζεται μια τέτοια παρέμβαση. Είναι αναγκαία και κρίσιμη. Πρόκειται για ένα κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Συνεργαστήκαμε με όλα τα υπουργεία, προκειμένου να προσεγγίσουμε το ζήτημα απ’ όλες τις πλευρές. Μιλάμε για θέματα ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών μας. Απαιτούνται λύσεις. Πρέπει να δούμε το ζήτημα των αποτελεσματικών ελέγχων και κυρώσεων, ώστε το πλαίσιο που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση να είναι αποτελεσματικό», είπε ο υπουργός Επικρατείας, κ. Σκέρτσος.
Υπογράμμισε ότι το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων, «για ένα κράτος που φροντίζει την ανηλικότητα και την οικογένεια από νέες προκλήσεις και απειλές».
Άδωνις Γεωργιάδης: «Δεν πλήττεται η ελευθερία του λόγου»
Το λόγο πήρε στη συνέχεια ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης που ανέφερε ότι «και οι δυο γιοί μου είναι φανατικά υπέρ, κάτι που με εξέπληξε. Δεν πλήττεται η ελευθερία του λόγου, αλλά προσαρμοζόμαστε στις τεχνολογικές εξελίξεις» και πρόσθεσε: «Εδώ μιλάμε για εθισμό. Στους ανηλίκους ο εθισμός μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία, οπτική κόπωση, ενώ στην ψυχική υγεία μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε τάσεις αυτοκτονίας. Ταυτόχρονα ενισχύει και τη ρητορική μίσους».
Ο κ. Γεωργιάδης αναφέρθηκε στα συμπτώματα και τις συνέπειες της χρήσης των social media σε μικρές ηλικίες, τόσο στη σωματική και ψυχική υγεία όσο και στο επίπεδο της κοινωνικής συμπεριφοράς, παρουσιάζοντας συγκεκριμένα στοιχεία για την έκταση του φαινομένου.
Παπαστεργίου: «Έχουμε υποχρέωση να βοηθήσουμε τα παιδιά να μεγαλώσουν σε ένα φυσιολογικό κόσμο»
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου, από την πλευρά του, ξεκαθάρισε πως «σκοπός μας δεν είναι να κόψουμε το ίντερνετ στα παιδιά, δεν θα σκεφτόμασταν κάτι τέτοιο. Αλλά έχουμε υποχρέωση να βοηθήσουμε τα παιδιά να μεγαλώσουν ως φυσιολογικά σε ένα φυσιολογικό κόσμο».
«Το νομοσχέδιο που έρχεται είναι πολύ απλό που βασίζεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο νομοθέτησης και λέει πως η απαγόρευεται η πρόσβαση ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους στα social media».
Για το πώς θα απαγορεύεται η πρόσβαση στις δημοφιλής πλατφόρμες, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξήγησε πως «οι πλατφόρμες είναι υποχρεωμένες πλέον να γνωρίζουν, να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών. Οι πλατφόρμες έχουν αλγορίθμους που θα μπορούν να το κάνουν αυτό, αλλά σε περίπτωση που δεν είναι εφικτό, προτείνουμε να χρησιμοποιούν εργαλεία σαν το Kids Wallet».
Ο κ. Παπαστεργίου εξήγησε πως οι ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok, το Facebook, το Snapchat και πως στην απαγόρευση «δεν περιλαμβάνονται οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται απλώς για την ανταλλαγή μηνυμάτων».
Σε σχετική ερώτηση ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε πως: «Δεν μπορούμε σήμερα να υποχρεώσουμε τις πλατφόρμες να χρησιμοποιήσουν το Kids Wallet, η Ευρώπη όμως μπορεί και αυτό ακριβώς ζητάει ο πρωθυπουργός. Να υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία».
Ο υπουργός διευκρίνισε πως η πρόσβαση στο YouTube θα ισχύει κανονικά.
Πώς θα λειτουργεί η επαλήθευση ηλικίας μέσω πλατφορμών
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ξεκαθάρισε πως η πρόσβαση στα social media (Instagram, TikTok, Facebook, Snapchat) θα απαγορεύεται για ανηλίκους έως το έτος που φοιτούν στην Γ’ Γυμνασίου.
Για την τεχνική υλοποίηση θα ενεργοποιηθεί ο ευρωπαϊκός μηχανισμός επαλήθευσης ηλικίας όπως έχει ενσωματωθεί στο gov.gr και το kids wallet.
Απαντώντας στο ερώτημα για το αν τα παιδιά θα μπορούν να παρακάμπτουν τα μέτρα μέσω VPN, ο Υπουργός τόνισε πως οι πλατφόρμες έχουν πλέον τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν σύνθετα τεχνικά μέσα για την επαλήθευση. Συγκεκριμένα, μπορούν να εντοπίζουν την πραγματική χώρα του κινητού αλλά και την τοποθεσία των φίλων του χρήστη, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την ψηφιακή «απάτη».
Κύριες ρυθμίσεις του Νομοσχεδίου
- Θέσπιση ηλικιακού ορίου (15 έτη)
- Απαγορεύεται η πρόσβαση των ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους την σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες.
- Υποχρέωση επαλήθευσης ηλικίας
- Οι πλατφόρμες εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας.
- Συμβατότητα με το ευρωπαϊκό δίκαιο (DSA και Κατ. Γραμμές του άρθρου 28 της DSA)
- Το νομοσχέδιο εναρμονίζεται πλήρως με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο
- Ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού εποπτείας της DSA
- Έλεγχος και επιβολή από Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και Συντονιστή της χώρας εγκατάστασης της πλατφόρμας (πχ Ιρλανδία για Instagram, TikTok) σε συνεργασία με ΕΕΤΤ.
- Έναρξη εφαρμογής από την 1η Ιανουαρίου 2027
Στοχευμένα μέτρα και πολιτικές για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο
- Λειτουργία ιστοσελίδας parco.gov.gr
- KidsWallet
- Απαγόρευση χρήσης κινητών στα σχολεία
Οι δέκα ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο μέτρο απαγόρευσης χρήσης των social media
- Γιατί τώρα; Γιατί είναι αναγκαία η παρέμβαση;
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός επισήμανε πρώτος την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο στη ΓΣ του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2024. Από τότε, η Ελλάδα έχει προωθήσει μια σειρά από μέτρα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο μέσω μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την προστασία των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο. Το KidsWallet αποτέλεσε τον πρώτο λειτουργικό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας που υιοθετήθηκε από κράτος-μέλος της ΕΕ, ενώ η πρόταση της Ελλάδας για τη θέσπιση μιας πανευρωπαϊκής ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης υιοθετήθηκε πολιτικά από 13 κράτη-μέλη.
Η παρούσα πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές momentum: όλο και περισσότερες χώρες αναγνωρίζουν ότι η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην ατομική ευθύνη των οικογενειών ή στην αυτορρύθμιση των πλατφορμών. Η Αυστραλία, η Γαλλία και η Ισπανία προχωρούν σταδιακά σε μέτρα όπως όρια ηλικίας, υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και γονική συναίνεση, ενώ και η ευρωπαϊκή νομοθεσία κινείται προς αυστηρότερες υποχρεώσεις για τις εταιρείες τεχνολογίας.
Η παρέμβαση γίνεται τώρα γιατί η καθημερινότητα των παιδιών έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο ψηφιακό περιβάλλον και οι κίνδυνοι δεν είναι πλέον θεωρητικοί αλλά πραγματικοί και μετρήσιμοι. Στόχος είναι πρώτον η προστασία των ανηλίκων από επιπτώσεις που συνδέονται με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων – ιδίως στην ψυχική υγεία, την ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, αλλά και στην ιδιωτικότητα και τα προσωπικά τους δεδομένα. Ταυτόχρονα, η πολιτεία ενισχύει τον ρόλο των γονέων και κηδεμόνων, δίνοντάς τους πραγματικά εργαλεία εποπτείας και συναίνεσης ώστε να μπορούν να προστατεύουν αποτελεσματικά τα παιδιά τους στο ψηφιακό περιβάλλον και να μην μένουν μόνοι απέναντι σε τεχνολογίες που εξελίσσονται πολύ πιο γρήγορα από τις δυνατότητες ελέγχου τους.
- Ποιες πλατφόρμες αφορά η παρέμβαση;
Το μέτρο αφορά υπηρεσίες που λειτουργούν ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δηλαδή, κάθε εφαρμογή ή ιστοσελίδα όπου οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και μπορούν να δημοσιεύουν περιεχόμενο που το βλέπουν άλλοι (π.χ. αναρτήσεις, stories, βίντεο, σχόλια, likes, followers).
Θα ακολουθηθούν οι ορισμοί που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Ενδεικτικά μιλάμε για πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το Tik Tok.
- Πώς θα εφαρμοστεί;
Η νομοθεσία αυτού του τύπου δεν είναι πανάκεια. Πρόκειται για ένα σύνθετο τεχνικό και ρυθμιστικό ζήτημα που απαιτεί χρόνο για να εφαρμοστεί και συνεργασία με τις ίδιες τις πλατφόρμες. Σε όλες τις χώρες όπου θεσπίζονται αντίστοιχα μέτρα, η εφαρμογή γίνεται σταδιακά και δεν σημαίνει ότι την επόμενη μέρα θα «κλείσουν» αυτόματα λογαριασμοί ανηλίκων — χρειάζεται πρώτα να εγκατασταθούν αξιόπιστα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας.
Στη Γαλλία έχει θεσπιστεί όριο ηλικίας (15 έτη) για τη δημιουργία λογαριασμού χωρίς γονική συναίνεση και προχωρά η υποχρέωση των πλατφορμών να ελέγχουν την ηλικία μέσω ανεξάρτητων παρόχων, ώστε να προστατεύονται και τα προσωπικά δεδομένα. Η πλήρης εφαρμογή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και θα ολοκληρωθεί σταδιακά έως το τέλος του 2026.
Η εμπειρία δείχνει ότι τα μέτρα δεν λειτουργούν ως «διακόπτης» που λύνει άμεσα το πρόβλημα· λειτουργούν όμως ως ισχυρό εργαλείο προστασίας που μειώνει την έκθεση των ανηλίκων και υποχρεώνει τις πλατφόρμες να αναλάβουν ευθύνη για το περιβάλλον που δημιουργούν.
- Στην πράξη, την κύρια ευθύνη εφαρμογής την έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και να μπλοκάρουν την πρόσβαση σε ανηλίκους κάτω του ορίου.
- Το κράτος δεν ελέγχει απευθείας τους χρήστες, αλλά εποπτεύει αν οι πλατφόρμες συμμορφώνονται: η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, μαζί με το ΕΣΡ και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, παρακολουθούν την εφαρμογή και κινούν διαδικασίες σε περίπτωση παραβάσεων – καταγγελίες για πιθανές παραβιάσεις.
- Η υπόθεση διαβιβάζεται στην αρμόδια αρχή του ΚΜ όπου είναι εγκατεστημένη η πλατφόρμα ή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο του Digital Services Act.
- Αν εντοπιστεί παραβίαση, επιβάλλονται κυρώσεις.
- Εφαρμογή από 1/1/2027.
Κατά την εφαρμογή του νόμου, οι πλατφόρμες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε ένα σενάριο “επανεπαλήθευσης” ηλικίας (re-verification) όλων των λογαριασμών στην Ελλάδα, έτσι ώστε λογαριασμοί με δηλωμένη ηλικία διαφορετική της πραγματικής και κάτω των ορίων που έχουν τεθεί, να αποκλειστούν από τη χρήση Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.
- Ποιες οι κυρώσεις μη συμμόρφωσης;
Όταν υπάρχει παραβίαση της νομοθεσίας, η Ε.Ε.Τ.Τ. διαβιβάζει την υπόθεση στον Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών του κράτους μέλους εγκατάστασης της πλατφόρμας ή, κατά περίπτωση, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν τις περιπτώσεις και επιβάλλουν τα αντίστοιχα πρόστιμα και κυρώσεις.
Με βάση τον νόμο εφαρμογής για τις ψηφιακές υπηρεσίες προβλέπονται:
- Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου
- Ημερήσια πρόστιμα μέχρι συμμόρφωσης
- Περιορισμοί λειτουργίας
- Παράλληλα πρόστιμα GDPR αν υπάρχουν προσωπικά δεδομένα
Τι λένε οι ειδικοί για τους κινδύνους του ψηφιακού εθισμού; Κατά πόσο μπορεί να αντιμετωπιστεί ως κίνδυνος για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών αντίστοιχος του αλκοόλ, του καπνίσματος και των ναρκωτικών ουσιών;
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η υπερβολική χρήση κινητού, social media και online παιχνιδιών δεν είναι απλώς μια «κακή συνήθεια», αλλά μπορεί να επηρεάσει πραγματικά την ανάπτυξη του παιδιού. Όταν ένα παιδί περνά πολλές ώρες στην οθόνη, αυξάνονται τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης, μειώνεται ο ύπνος, αυξάνεται η μοναξιά και η κοινωνική σύγκριση, ενώ εμφανίζονται και φαινόμενα όπως cyberbullying ή απομόνωση από τον πραγματικό κόσμο.
Πρόσφατη μελέτη από το Νοσοκομείο Παίδων της Φιλαδέλφειας, που ανέλυσε πάνω από 10.000 εφήβους, διαπίστωσε ότι η κατοχή ενός smartphone έως την ηλικία των 12 ετών συσχετίζεται με αυξημένους κινδύνους κατάθλιψης, ενώ η νωρίτερη απόκτησή του εντείνει αυτά τα προβλήματα μαζί με τον ανεπαρκή ύπνο και την παχυσαρκία.
Πρόσφατη έρευνα του ΟΟΣΑ έδειξε ότι:
- 1 στους 4 εφήβους ένιωσε δυσφορία όταν προσωπικές πληροφορίες του κοινοποιήθηκαν online χωρίς συναίνεση.
- 17% των παιδιών 11-15 ετών υπήρξαν θύματα διαδικτυακής παρενόχλησης (cyberbullying) την περίοδο 2021-2022.
- 23% των 15χρονων δηλώνουν ότι αισθάνονται νευρικοί ή ανασφαλείς χωρίς πρόσβαση στο κινητό τους.
- 20% των 15χρονων παραμελούν άλλες σημαντικές δραστηριότητες (αθλητισμό, χόμπι κ.λπ.) λόγω social media.
Τι θα συμβεί — και τι δεν θα συμβεί — μετά την 1η Ιανουαρίου 2027;
ενεργοποιούν τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ελέγχου, ο οποίος αναλαμβάνει την αξιολόγηση και την επιβολή μέτρων.
Γι’ αυτό ο ρόλος των γονέων είναι κομβικός. Η εγκατάσταση του KidsWallet και ο έλεγχος ότι το παιδί δεν παρακάμπτει τον μηχανισμό προστασίας αποτελούν βασικό μέρος της εφαρμογής του μέτρου — εξίσου σημαντικό με τις υποχρεώσεις και τις κυρώσεις που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Η ρύθμιση δεν λειτουργεί ως «ψηφιακή αστυνομία» που αντικαθιστά την οικογένεια· λειτουργεί ως εργαλείο που ενισχύει την ευθύνη της. Οι γονείς καλούνται να εγκαταστήσουν το KidsWallet, να επιβεβαιώνουν ότι το παιδί δεν παρακάμπτει τις δικλίδες προστασίας και — κυρίως — να συζητούν μαζί του για τα όρια και τη σωστή χρήση της τεχνολογίας. Όπως συμβαίνει με το αλκοόλ ή την οδήγηση, ο νόμος θέτει το πλαίσιο, αλλά η καθημερινή εφαρμογή του εξαρτάται από τη γονική εποπτεία και καθοδήγηση. Χωρίς τη συνεργασία της οικογένειας, καμία ψηφιακή ρύθμιση δεν μπορεί να είναι πραγματικά αποτελεσματική.
- Τι έχει κάνει η ΕΕ έως σήμερα;
Το πρώτο καθοριστικό ορόσημο είναι η υιοθέτηση και έναρξη εφαρμογής του Digital Services Act (DSA). Ο DSA εισάγει για πρώτη φορά σε ενωσιακό επίπεδο ρητή υποχρέωση για τις πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες σε ανηλίκους να λαμβάνουν κατάλληλα, αναλογικά και αποτελεσματικά μέτρα ώστε να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας. Παράλληλα, προβλέπει ότι όταν μια πλατφόρμα γνωρίζει ή μπορεί ευλόγως να γνωρίζει ότι ο χρήστης είναι ανήλικος, απαγορεύεται η στοχευμένη διαφήμιση βάσει κατάρτισης προφίλ και ότι τα μέτρα προστασίας δεν πρέπει να οδηγούν σε συλλογή πρόσθετων προσωπικών δεδομένων αποκλειστικά για σκοπούς προσδιορισμού ηλικίας.
Συμπληρωματικά, θεσπίζει ένα αυξημένο καθεστώς υποχρεώσεων για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (VLOPs) και μηχανές αναζήτησης (VLOSEs). Οι πλατφόρμες αυτές υποχρεούνται να εντοπίζουν, να αναλύουν και να αξιολογούν συστημικούς κινδύνους και να λαμβάνουν εύλογα και αναλογικά μέτρα περιορισμού τους.
Το επόμενο ορόσημο ήρθε τον Ιούλιο του 2025, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε επίσημα κατεύθυνση για τα συστήματα “age verification / age assurance”. Η Επιτροπή υιοθετεί μια προσέγγιση που συνδυάζει την προστασία της ιδιωτικότητας με τη διαλειτουργικότητα, εγκαινιάζοντας ένα πιλοτικό εργαλείο με τη συμμετοχή έξι κρατών-μελών. Το εργαλείο αυτό λειτουργεί ως ενδιάμεση λύση (bridge solution), έως ότου τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το EU Digital Identity Wallet (EUDI Wallet), το οποίο προβλέπεται να είναι επιχειρησιακά έτοιμο έως το τέλος του 2026.
Σε πολιτικό επίπεδο, κομβικό ρόλο διαδραματίζει η πρωτοβουλία της Προέδρου της Επιτροπής Ursula von der Leyen, με τη σύσταση ειδικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τέλος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ψήφισμα τον Νοέμβριο του 2025, ενισχύει την πολιτική πίεση προς μια πιο ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση. Το ψήφισμα καλεί ρητά σε γονική ή
κηδεμονική συναίνεση για χρήστες κάτω των 16 ετών και σε ισχυρότερους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας.
- Γιατί η απαγόρευση δεν μπορεί να ισχύσει από αύριο;
Σε αντίθεση με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Αυστραλία, η Ελλάδα λειτουργεί εντός ενός κοινά συμφωνημένου ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θέτει συγκεκριμένους κανόνες και διαδικασίες. Αν και ένα κράτος-μέλος μπορεί να θεσπίσει νομοθεσία που περιορίζει την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάτω από ένα ορισμένο ηλικιακό όριο, η εφαρμογή, η εποπτεία και η επιβολή των κανόνων αυτών δεν είναι αποκλειστικά εθνική αρμοδιότητα.
Στην πράξη, οι μεγάλες πλατφόρμες εποπτεύονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και κάθε εθνική ρύθμιση αξιολογείται ως προς τη συμβατότητά της με το ενωσιακό δίκαιο. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται χρόνος για να εξεταστεί εάν το προτεινόμενο μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργεί νομικές ή λειτουργικές συγκρούσεις με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Παράλληλα, πρόκειται για παρεμβάσεις με έντονο τεχνικό χαρακτήρα, οι οποίες ενεργοποιούν ειδικές διαδικασίες ελέγχου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ενδεικτικά, προβλέπεται περίοδος εξέτασης διάρκειας περίπου τριών μηνών από την κοινοποίηση του μέτρου, κατά την οποία αξιολογούνται οι τεχνικές και νομικές του παράμετροι πριν από την εφαρμογή του.
- Ποιες είναι οι παρεμβάσεις που εισηγείται ο Έλληνας Πρωθυπουργός στην ευρωπαϊκή νομοθεσία μέσω της επιστολής του προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής;
Αναγνωρίζοντας ότι το πλέγμα των ευρωπαϊκών ρυθμίσεων δεν είναι επαρκές για την προστασία των ανηλίκων από τον διαδικτυακό εθισμό, ο Έλληνας Πρωθυπουργός προχώρησε παράλληλα σε μια ανοικτή επιστολή προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen. Στην επιστολή αυτή ζητά άμεσα την υιοθέτηση μέτρων για την ουσιαστική προστασία των παιδιών μας.
Συγκεκριμένα:
- Την επέκταση του ευρωπαϊκού πιλοτικού προγράμματος επαλήθευσης ηλικίας πανευρωπαϊκά, πέραν της αρχικής ομάδας κρατών-μελών, ώστε να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή σε ολόκληρη την Ένωση.
- Την υποχρεωτική χρήση του ενιαίου αυτού μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας από όλες τις πλατφόρμες που εξυπηρετούν χρήστες κάτω των 15 ετών.
- Την Καθιέρωση ενός ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη, με εισαγωγή ενιαίας απαγόρευσης πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για χρήστες κάτω από το όριο αυτό.
- Την υποχρέωση επανεπαλήθευσης της ηλικίας ανά εξάμηνο από τις πλατφόρμες, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση και να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των περιορισμών πρόσβασης.
- Τη δημιουργία ενός απλοποιημένου μηχανισμού που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογούν από κοινού περιστατικά και να επιταχύνουν την επιβολή κυρώσεων.10. Χρονοδιάγραμμα
• Τρίμηνη διαδικασία ευρωπαϊκής διαβούλευσης (μηχανισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τεχνικά νομοσχέδια) (TRIS) — Β’ τρίμηνο του 2026• Ψήφιση νόμου — Γ’ εξάμηνο 2026• Εντατική εθνική διπλωματική προσπάθεια σε επίπεδο ΕΕ — Β’ έως Δ’ τρίμηνο 2026• Στόχος η θέσπιση αποτελεσματικού ευρωπαϊκού μηχανισμού επιβολής κυρώσεων.• Περίοδος συμμόρφωσης των εταιρειών — Γ’ έως Δ’ τρίμηνο 2026• Προσαρμογή πλατφορμών και τεχνικών συστημάτων στις νέες υποχρεώσεις.• Έναρξη εφαρμογής απαγόρευσης — Α’ τρίμηνο 202
Μητσοτάκης: «Κόφτης» στα social media για τους ανήλικους κάτω των 15 ετών
Απαγόρευση της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών ανακοίνωσε λίγο νωρίτερα σήμερα, Μεγάλη Τετάρτη (8/4), μέσω ανάρτησης ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Όπως ανέφερε στο βίντεο που ανήρτησε στα social media, η ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και «η Ελλάδα θα ανήκει στις πρώτες χώρες που θα λάβει αυτή την πρωτοβουλία». Η ρύθμιση τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2027.
Το μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη
«Παιδιά γεια σας. Αυτό το βίντεο δε θα είναι ουτε top, ούτε viral. Υπάρχει όμως σοβαρός λόγος που θέλω να σας πω κάτι από εδώ. Θέλω να σας μιλήσω ειλικρινά. Τα τελευταία χρόνια μιλάω με πολλούς γονείς και όλοι μου λένε περίπου το ίδιο πράγμα: Ότι το παιδί τους δεν κοιμάται καλά, αγχώνεται εύκολα, είναι συνεχώς στο κινητό», είπε αρχικά στο μήνυμά του ο πρωθυπουργός και συνέχισε:
«Μιλάω όμως με πολλές και με πολλούς από εσάς! Πολλά παιδιά μου λένε ότι κουράζονται από τη σύγκριση, από τα σχόλια, από την πίεση να είναι συνέχεια εκεί. Η επιστήμη είναι σαφής: Όταν ένα παιδί περνάει ώρες μπροστά στην οθόνη το μυαλό δεν ξεκουράζεται. Γι αυτό και αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο. Να απαγορεύσουμε την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Η ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027. Η Ελλάδα θα ανήκει στις πρώτες χώρες που θα πάρει μια τέτοια πρωτοβουλία και είμαι σίγουρος όμως, ότι δεν θα είναι και η τελευταία. Στόχος μας είναι να πιέσουμε και την Ευρωπαϊκή Ένωση προς αυτή την κατεύθυνση».
Το βίντεο με την ανακοίνωση του μέτρου
Υπενθυμίζεται ότι στις 13:00, θα πραγματοποιηθεί κοινή συνέντευξη Τύπου για το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανήλικων στα social media από τους Υπουργούς Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου και Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Ροή Ειδήσεων 
