Μητρώο AI στο Δημόσιο και καταγγελίες πολιτών για θέματα τεχνητής νοημοσύνης

Παρότι το μεγαλύτερο μέρος του νομοσχεδίου έχει έντονα τεχνικό και θεσμικό χαρακτήρα, περιλαμβάνει ορισμένες διατάξεις που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία του Δημοσίου αλλά και τα δικαιώματα των πολιτών.

Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις είναι η δημιουργία ενιαίου συστήματος καταγγελιών για ζητήματα που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη. Οι πολίτες θα μπορούν να καταγγέλλουν παραβιάσεις του ευρωπαϊκού κανονισμού, ενώ η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα θα αναλαμβάνει τον συντονισμό της διαδικασίας ή την ίδια την εξέταση της υπόθεσης, εφόσον αυτό απαιτείται. Οι αρμόδιες αρχές υποχρεώνονται μάλιστα να απαντούν εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, από 30 έως 60 ημέρες, για την πορεία της καταγγελίας.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά Μητρώο Συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για το Δημόσιο. Αυτό σημαίνει ότι κάθε δημόσιος φορέας που επιθυμεί να χρησιμοποιήσει σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να το δηλώνει πριν από τη λειτουργία του. Στο μητρώο θα καταγράφονται ο σκοπός του συστήματος, το δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετεί και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του.

Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο αναλαμβάνει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία ορίζεται ως βασική αρχή εποπτείας για απαγορευμένες πρακτικές τεχνητής νοημοσύνης, για συστήματα υψηλού κινδύνου αλλά και για εφαρμογές που υπάγονται σε υποχρεώσεις διαφάνειας.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη την επιβολή διοικητικών κυρώσεων και προστίμων σε περιπτώσεις παραβάσεων, ενώ οι κυρώσεις μπορούν να επιβάλλονται όχι μόνο σε επιχειρήσεις αλλά και σε φορείς του δημόσιου τομέα. Οι σχετικές αποφάσεις θα δημοσιοποιούνται, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Αν και δεν θεσπίζει νέες υποχρεώσεις για τους απλούς χρήστες εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, το σχέδιο νόμου επιχειρεί να θέσει κανόνες στη χρήση αλγοριθμικών συστημάτων από το κράτος και τους φορείς που επηρεάζουν κρίσιμους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.