Εκλογές στην Πολωνία: Ακραία πόλωση με αντιγερμανική ρητορική

Η Ευρώπη έχει σήμερα τα μάτια στραμμένα στη Βαρσοβία, όπου διασταυρώνουν τα ξίφη τους το λαϊκιστικό, ευρωσκεπτικιστικό στρατόπεδο με κυρίαρχη δύναμη το «Κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS) του 74χρονου αναπληρωτή πρωθυπουργού και ισχυρού άνδρα της χώρας, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, και το φιλοευρωπαϊκό μπλοκ, με ηγέτη τον 66χρονο πρώην πρωθυπουργό, Ντόναλντ Τουσκ, αρχηγό της «Πλατφόρμας Πολιτών».

Στην προεκλογική εκστρατεία κυριάρχησαν η πόλωση, η εκατέρωθεν δαιμονοποίηση και η αντιγερμανική υστερία από την πλευρά των λαϊκιστών, που έφεραν σε δύσκολη θέση το Βερολίνο. Ο Ολαφ Σολτς απέφυγε να αντιδράσει στις κατηγορίες που του εκτοξεύτηκαν για ανάμιξη στις πολωνικές εκλογές, ενώ ψύχραιμοι παρατηρητές επισήμαναν ότι παρόλο που η παράταξη Κατσίνσκι υποβιβάζει τον Τουσκ σε «μαριονέτα των Γερμανών» και καταγγέλλει τη «γερμανική ηγεμονία στην Ε.Ε.», οι δύο χώρες έχουν ανάγκη η μία την άλλη και συνεργάζονται στο πλαίσιο του «Τριγώνου της Βαϊμάρης» (Γερμανία, Γαλλία, Πολωνία) για την αναζήτηση εξωτερικής ευρωπαϊκής πολιτικής. Ωστόσο, δεν παύει να παραμένει «αγκάθι» η στάση της πολωνικής κυβέρνησης στο μεταναστευτικό (όπου μαζί με την Ουγγαρία μπλόκαρε το κοινό ανακοινωθέν στη Σύνοδο της Γρανάδας), στην κόντρα με την Ουκρανία για τα αγροτικά προϊόντα και τη στρατιωτική βοήθεια και στη διεκδίκηση από τη Γερμανία πολεμικών αποζημιώσεων 1,6 τρισ. ευρώ!

Σύμφωνα με τα τελευταία γκάλοπ, το PiS θα επικρατήσει της «Πλατφόρμας» με 36%-30%, αλλά το παιχνίδι θα κριθεί στις συμμαχίες με τα μικρότερα κόμματα, με τον «ενδιάμεσο» Τρίτο Δρόμο του Σίμον Χολόβνια να αποτελεί «μήλον της Εριδος».

Ας δούμε τους βασικούς πρωταγωνιστές του πολωνικού δράματος.

Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, 74 – Ο άνθρωπος που κινεί τα νήματα

Ο πραγματικός κυβερνήτης της Πολωνίας. Ιδρυσε το PiS το 2001 μαζί με τον δίδυμο αδελφό του, Λεχ, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος και σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα στο Σμολένσκ της Ρωσίας το 2010. Ο Κατσίνσκι διοικεί το κόμμα του και τη χώρα με σιδηρά πυγμή από ένα κτίριο στην Κεντρική Βαρσοβία, όπου υποβάλλουν τακτικά τα σέβη τους ο εκάστοτε πρωθυπουργός, ο πρόεδρος Αντρέι Ντούντα και όλοι οι υπουργοί. Εργένης εκ πεποιθήσεως και λάτρης των γατών, ο αντιπρόεδρος της πολωνικής κυβέρνησης αξιοποιεί το φιλολαϊκό, αντιγκλομπαλιστικό και αντιμεταναστευτικό του προφίλ (διανθισμένο με υπερσυντηρητικές θέσεις για τις αμβλώσεις και άλλα κοινωνικά ζητήματα) προκειμένου να ελέγξει ΜΜΕ-Δικαιοσύνη και να εγκαταστήσει στη χώρα μια φιλική ελίτ.

Ντόναλντ Τουσκ, 66 – Ο επίδοξος σωτήρας

Ιδρυσε την «Πλατφόρμα Πολιτών» το 2001 και έγινε πρωθυπουργός το 2007. Οταν μεταπήδησε στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το 2014, το κόμμα του έγινε βορά του Κατσίνσκι στις εκλογές του 2015. Το 2021 ο Τουσκ επέστρεψε στην κεντρική πολιτική σκηνή για να σώσει την Πολωνία από τους «ανεύθυνους λαϊκιστές». Ο Κατσίνσκι τον θεωρεί ως τον πιο επικίνδυνο αντίπαλο, καθώς είναι ο μόνος πολιτικός της αντιπολίτευσης με ικανότητα να κινητοποιεί τα πλήθη. Γι’ αυτό λοιδορήθηκε συστηματικά από τα κρατικά ΜΜΕ ως «πράκτορας των Γερμανών και ενδοτικός προς τους Ρώσους, που είναι έτοιμος να πουλήσει τη χώρα».

Ματέους Μοραβιέτσκι, 55 – Ο πρωθυπουργός-τραπεζίτης

Πρώην οικονομικός σύμβουλος του Κατσίνσκι και μεγαλοτραπεζίτης με περιουσία πολλών εκατομμυρίων ζλότι (ή δολαρίων, αν προτιμάτε, καθώς η Πολωνία επέλεξε να μείνει εκτός ευρωζώνης), ο Μοραβιέτσκι επιλέχθηκε ως πρωθυπουργός από τον μέντορά του το 2017, λόγω της άριστης γνώσης των αγγλικών και του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Αυτό, βέβαια, δεν τον εμπόδισε να προωθήσει την αντιδημοκρατική και αντιευρωπαϊκή ατζέντα του PiS, ρισκάροντας παρακράτηση των οικονομικών μεταβιβάσεων από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ακόμη και το 2024. Οι φήμες λένε ότι ο Κατσίνσκι σκοπεύει να τον αντικαταστήσει με κάποιον πιστότερο.

Ραφάλ Τρασκόβσκι, 51 – Ο «πρίγκιπας» της αντιπολίτευσης

Ο δημοφιλής δήμαρχος της Βαρσοβίας είναι ο βασικός δελφίνος του Τουσκ στο φιλοευρωπαϊκό στρατόπεδο και θεωρείται φυσικός του διάδοχος. Προς το παρόν, δεν τον υπονομεύει και θα τον στηρίξει στην προσπάθεια να γίνει πρωθυπουργός. Το μέτρο της φιλοδοξίας του φάνηκε το 2020, όταν πέρασε στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών χωρίς να τα καταφέρει απέναντι στον Αντρέι Ντούντα.

Σίμον Χολόβνια, 47 – Το «μήλον της Εριδος»

Ο δημοφιλής τηλεπαρουσιαστής δοκίμασε την τύχη του στις προεδρικές εκλογές του 2020, όπου τερμάτισε τρίτος πίσω από τους Ντούντα και Τρασκόβσκι. Χωρίς ίχνος μετριοφροσύνης ίδρυσε το κεντρώο κόμμα «Σίμον Χολόβνια-Πολωνία 2050» και απέρριψε την πρόσκληση Τουσκ για εκλογική συμπόρευση. Αντιθέτως, συγκρότησε το μέτωπο του «Τρίτου Δρόμου» με το αγροτικό «Κόμμα του Πολωνικού Λαού» και φιλοδοξεί να πιάσει το όριο του 8% για να παζαρέψει μετεκλογικά και με τα δύο στρατόπεδα.

Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο, 53 & Σλάβομιρ Μέντσεν, 36 – Οι ακροδεξιοί μπαλαντέρ

Ο πρώτος χρημάτισε υπουργός Δικαιοσύνης και γενικός εισαγγελέας, που υλοποίησε την ατζέντα Κατσίνσκι για τη χειραγώγηση των δικαστών. Οταν είδε ότι χάνει το παιχνίδι διαδοχής στο PiS, ίδρυσε δικό του ακροδεξιό κόμμα, την «Ενωμένη Πολωνία». Ο δεύτερος είναι εργοστασιάρχης που παράγει μπίρα με το όνομά του (Mentzen). Θα θέσει τις έδρες της «Συνομοσπονδίας» του στη διάθεση του Κατσίνσκι, με αντάλλαγμα κάποια υπουργεία. Στις ευρωεκλογές του 2019 κατέβηκε με ένα «απλό» πρόγραμμα πέντε σημείων: «Δεν θέλουμε Εβραίους, ομοφυλόφιλους, αμβλώσεις, φόρους και την Ευρωπαϊκή Ενωση».

Ειδήσεις σήμερα