Η Πελοπόννησος δεν είναι απλώς μία Περιφέρεια με μεγάλες δυνατότητες. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, μια μικρογραφία της Ελλάδας. Έχει πανεπιστήμια, πρωτογενή παραγωγή, μεταποίηση, βιομηχανία, τουρισμό, πολιτισμό, λιμάνια, αεροδρόμιο, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ανθρώπους που θέλουν να δημιουργήσουν και νέους που ζητούν λόγους για να μείνουν στον τόπο τους. Έχει, δηλαδή, όλα τα στοιχεία που χρειάζεται μια περιοχή για να περάσει από την απλή ανάπτυξη στην πραγματική παραγωγική αναγέννηση.
Το πρώτο μεγάλο πλεονέκτημα είναι η γνώση. Το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου έχει παρουσία σε πόλεις όπως η Τρίπολη, η Καλαμάτα και η Κόρινθος, με σχολές και τμήματα που αφορούν την οικονομία, την τεχνολογία, τις ανθρωπιστικές και πολιτικές επιστήμες, τη γεωπονία, τα τρόφιμα και τη διοίκηση. Αυτό σημαίνει ότι η Πελοπόννησος δεν παράγει μόνο προϊόντα. Παράγει και ανθρώπινο κεφάλαιο. Το ζητούμενο είναι να ενώσουμε αυτά τα δύο: τη γνώση με την τοπική οικονομία, το πανεπιστήμιο με την αγορά εργασίας, την έρευνα με την παραγωγή.
Το δεύτερο πλεονέκτημα είναι η παραγωγή. Η Πελοπόννησος έχει ισχυρό πρωτογενή τομέα, από την ελιά και το ελαιόλαδο μέχρι το κρασί, τα αγροδιατροφικά προϊόντα και τις καλλιέργειες που μπορούν να αναβαθμιστούν με νέες τεχνολογίες. Η ίδια η περιφερειακή στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης θέτει ως στόχους την ποιότητα, την πιστοποίηση, την εξωστρέφεια, τη χρήση τεχνολογιών στην αγροδιατροφή και την πλήρη καθετοποίηση από την πρωτογενή παραγωγή μέχρι τη μεταποίηση, την τυποποίηση και την εμπορία. Αυτός είναι ο δρόμος: να μη μένει η αξία στο χωράφι, αλλά να πολλαπλασιάζεται μέσα από την τυποποίηση, το branding, τις εξαγωγές και τη σύνδεση με τον τουρισμό.
Το τρίτο πλεονέκτημα είναι η βιομηχανία και οι επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού σε εγκαταστάσεις ελληνικών φαρμακοβιομηχανιών στην Τρίπολη έδειξε κάτι πολύ σημαντικό: ότι η περιφέρεια μπορεί να φιλοξενήσει παραγωγή αιχμής, να δημιουργήσει εκατοντάδες θέσεις εργασίας και να κρατήσει νέους επιστήμονες στην Ελλάδα. Τα τρία έργα που παρουσιάστηκαν στην Τρίπολη αναφέρεται ότι θα δημιουργήσουν περισσότερες από 1.500 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Αυτό δεν είναι απλώς μια επένδυση. Είναι ένα παράδειγμα του τι μπορεί να σημαίνει νέο παραγωγικό μοντέλο: βιομηχανία, επιστήμη, εξαγωγές, τοπική ανάπτυξη.
Παράλληλα, η Πελοπόννησος έχει ήδη παραδείγματα επιχειρηματικής συνέχειας και εξωστρέφειας. Η Καρέλια, με έδρα την Καλαμάτα, αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση μεγάλης ελληνικής εξαγωγικής βιομηχανίας με ιστορική διαδρομή, ενώ η ίδια η εταιρεία αναφέρει ότι ιδρύθηκε το 1888 και είναι η μεγαλύτερη ελληνική καπνοβιομηχανία και εξαγωγέας του κλάδου. Το μήνυμα είναι ευρύτερο: η ελληνική περιφέρεια δεν είναι καταδικασμένη να ακολουθεί. Μπορεί να παράγει, να εξάγει, να καινοτομεί.
Το τέταρτο πλεονέκτημα είναι η συνδεσιμότητα. Το αεροδρόμιο της Καλαμάτας, διεθνής αερολιμένας που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από την πόλη, και οι λιμενικές υποδομές της περιοχής δίνουν στην Πελοπόννησο δυνατότητες πρόσβασης που πρέπει να αξιοποιηθούν πολύ περισσότερο. Για να γίνει, όμως, η Πελοπόννησος πραγματικός κόμβος, χρειάζεται διαρκής αναβάθμιση υποδομών: οδικές συνδέσεις, μεταφορές, logistics, ψηφιακά δίκτυα, ενεργειακές λύσεις και καλύτερη καθημερινή εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
Το πέμπτο πλεονέκτημα είναι ο τουρισμός. Η Πελοπόννησος έχει ιστορία, φύση, ακτογραμμές, βουνά, γαστρονομία, αρχαιολογικούς χώρους, θρησκευτικά και πολιτιστικά τοπόσημα. Έχει όλα όσα χρειάζεται ένας τόπος για να μη λειτουργεί απλώς ως πέρασμα, αλλά ως ολοκληρωμένος προορισμός. Η περιφερειακή στρατηγική για τον τουρισμό και τον πολιτισμό μιλά για branding, συστήματα διαχείρισης προορισμού, εναλλακτικές μορφές τουρισμού, σύνδεση με την αγροδιατροφή, την Πελοποννησιακή κουζίνα και την πολιτιστική κληρονομιά. Αυτό ακριβώς πρέπει να γίνει πράξη: μια ενιαία, ισχυρή τουριστική ταυτότητα που θα απλώνεται σε όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Η μεγάλη πρόκληση, όμως, δεν είναι μόνο να έρθει κάποιος στην Πελοπόννησο για λίγες ημέρες. Είναι να θελήσει να μείνει. Να σπουδάσει, να εργαστεί, να επενδύσει, να δημιουργήσει οικογένεια, να ανοίξει επιχείρηση, να επιστρέψει μετά από χρόνια στην Αθήνα ή στο εξωτερικό. Για να γίνει αυτό, χρειάζονται καλά σχολεία, πρόσβαση στην υγεία, σύγχρονες δημόσιες υπηρεσίες, στέγη, γρήγορο διαδίκτυο, αξιοπρεπείς δουλειές και ένα περιβάλλον που δεν θα κάνει τον νέο άνθρωπο να αισθάνεται ότι η μόνη επιλογή του είναι να φύγει.
Η Πελοπόννησος μπορεί να γίνει το εργαστήριο μιας νέας περιφερειακής πολιτικής. Όχι με αποσπασματικά έργα, αλλά με σχέδιο. Ένα σχέδιο που θα συνδέει την αγροτική παραγωγή με τη μεταποίηση, το πανεπιστήμιο με τις επιχειρήσεις, τον τουρισμό με τον πολιτισμό, τις υποδομές με την καθημερινότητα, τις επενδύσεις με τις καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Αυτό είναι και το μεγάλο πολιτικό στοίχημα. Να αποδείξουμε ότι η ανάπτυξη δεν είναι προνόμιο των μεγάλων αστικών κέντρων. Ότι η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει παραγωγικό μοντέλο ξεκινώντας από τις Περιφέρειές της. Ότι η νέα γενιά μπορεί να βρει προοπτική όχι μόνο στην πρωτεύουσα, αλλά και στον τόπο της.
Η Πελοπόννησος έχει τις προϋποθέσεις. Έχει ανθρώπους, γη, γνώση, επιχειρήσεις, ιστορία και ταυτότητα. Αυτό που χρειάζεται είναι αυτοπεποίθηση, οργάνωση και πολιτική βούληση.
Για τη δική μου γενιά, η Πελοπόννησος δεν πρέπει να είναι ένας τόπος αναμνήσεων ή επιστροφής στις γιορτές. Πρέπει να γίνει τόπος επιλογής. Τόπος δουλειάς, δημιουργίας, επένδυσης και ζωής. Και αν η Ελλάδα αναζητά το νέο παραγωγικό της παράδειγμα, τότε αξίζει να κοιτάξει προς την Πελοπόννησο. Εκεί όπου η μικρογραφία της χώρας μπορεί να γίνει πρότυπο για το μέλλον της.

