Κυβερνητικά στελέχη τόνιζαν πως κυβερνητική πρόθεση ήταν να γίνει μία συνάντηση, αλλά επειδή οι αγρότες δεν έχουν συμφωνήσει σε κοινή εκπροσώπηση, τότε μπορούν να γίνουν δύο συναντήσεις.

Αναλυτικά, ανέφεραν:

«Η πρόθεση της κυβέρνησης ήταν να γίνει μια συνάντηση με τον πρωθυπουργό, ωστόσο επειδή οι εκπρόσωποι των διαφόρων μπλόκων δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή εκπροσώπηση, δεχόμαστε καλή τη πίστει να πραγματοποιηθούν δυο συναντήσεις την Τρίτη.

Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης ζήτησε από τους εκπροσώπους των μπλόκων να του δοθούν δύο συνθέσεις μέχρι 20 ατόμα η κάθε μία για συνάντηση με τον Πρωθυπουργό. Για τις λεπτομέρειες και τις ακριβείς ώρες των συναντήσεων θα ενημερωθείτε, όταν οριστικοποιηθούν».

Η πρόθεση της κυβέρνησης ήταν να γίνει μια συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, ωστόσο επειδή οι εκπρόσωποι των διαφόρων μπλόκων δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή εκπροσώπηση, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι δέχονται καλή τη πίστη να πραγματοποιηθούν δυο συναντήσεις την Τρίτη.

Τα αιτήματα των αγροτών και η απάντηση της κυβέρνησης

Τα επιχειρήματά τους για τις θέσεις της κυβέρνησης, αλλά και τις διεκδικήσεις των αγροτών, ανέπτυξαν ο Χρήστος Κέλλας, υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και ο Κώστας Ανεστίδης, μέλος της πανελλήνιας επιτροπής μπλόκων.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο Κώστας Ανεστίδης, μέλος της πανελλήνιας επιτροπής μπλόκων τόνισε: «Τα αιτήματα τα έχουμε βάλει, τα ξέρει ο υπουργός. Αλλά αυτό που δεν μπορώ να καταλάβω, και θα θέσω μερικά ερωτήματα στον κύριο Υφυπουργό όσον αφορά την αναξιοπιστία. Όσον αφορά την Mercosur που ήταν και το κυρίαρχο θέμα και η κόκκινη γραμμή για να πάμε σε διάλογο, γιατί η πλειονότητα των αγροτών ήταν να μην πάμε μετά την υπογραφή της Mercosur. Δεν είχαμε καμία δουλειά να πάμε, αλλά επικράτησε σύνεση στο να πάμε και να τα πούμε και μπροστά σας.

Να σας βάλουμε προ των ευθυνών. Και εξηγούμαι. Κάθεστε και λέτε αυτές τις ημέρες, σας ακούμε στις τηλεοράσεις ότι προϋπήρχε μια υπογραφή από το ΣΥΡΙΖΑ, το 2019, το 2018 όποτε μπήκε, αν τελικά έκανε καλά ο ΣΥΡΙΖΑ ή αν έκανε κακά, αυτό θα το κρίνει ο λαός. Αν έκανε καλά, τότε καλώς τη συνεχίζετε και εσείς.

Αν τελικά έκανε κακώς που την υπέγραψε ο ΣΥΡΙΖΑ, εσείς είχατε όλο το περιθώριο να πάρετε πίσω αυτή την υπογραφή και να θέσετε ένα βέτο. Άρα λοιπόν μην καλύπτεστε πίσω από το θέμα του ότι το έβαλε ο ΣΥΡΙΖΑ το ’19 και σας ακούω να μάχεστε υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ τις τελευταίες ημέρες. Δεν σκεφτήκατε ότι προμετωπίδα της Νέας Δημοκρατίας που σας βγάλαμε στην κυβέρνηση εμείς οι Νεοδημοκράτες το 2019 και σας βγάλαμε και δεύτερη τετραετία, ότι η προμετωπίδα ήταν επανδρώνετε την επαρχία. Κάντε καινούργιες εγκαταστάσεις, πάρτε πριμ πρώτης εγκατάστασης οι αγρότες, πάρτε τρακτέρ καινούργια, πάρτε γη, πάρτε δικαιώματα, πάρτε το ένα, πάρτε το άλλο.

Στο όνομα αυτής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής που διανύουμε αυτή τη στιγμή, το κάναμε. Και έρχεστε ξαφνικά με τη συνθήκη Mercosur να μας πείτε ότι μαζέψτε τα και φύγετε. Δεν έχει καμία δουλειά σε αυτό που επενδύσατε. Θέλω να πληροφορήσω τον κόσμο ότι αυτό που επενδύσαμε ήταν, αγοράσαμε καινούρια μηχανήματα, μπήκαμε στα προγράμματα νέας καλλιέργειας, με τεχνολογίες, με το ένα με το άλλο.

Αυτά πήραμε μια επιδότηση 50% και εγκλωβιζόμαστε για εννιά χρόνια. Δεν μπορείς να φύγεις πιο μπροστά από το επάγγελμα γιατί θα επιστρέψεις όλα τα λεφτά πίσω. Αυτά τα χρήματα χρεώθηκαν σπίτια, χρεώθηκαν χωράφια, είναι όλα ενέχυρο. Και ξαφνικά τους λέτε σηκωθείτε και φύγετε.

Πού θα πάνε αυτοί; Τον καιρό της λιτότητας, η μισή Ελλάδα, οι νέοι έφευγαν στο εξωτερικό. Αυτοί πού θα πάνε τώρα; Κι αυτοί στο εξωτερικό; Ας μας απαντήσει πρώτα σε αυτό και μετά θα μπούμε στα επιμέρους θέματα».

Από την πλευρά του ο Χρήστος Κέλλας, υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, δήλωσε πως: «Αυτό το οποίο ήθελα να πω είναι ότι το θέμα της Mercosur ετέθη τις τελευταίες ημέρες. Τα τέσσερα πρώτα βασικά ερωτήματα – αιτήματα τα οποία έθεσαν οι αγρότες και έστειλαν στην κυβέρνηση ήταν αιτήματα που αφορούσαν το κόστος παραγωγής.

Ως πρώτο αίτημα ήταν βεβαίως η μείωση της τιμής της κιλοβατώρας στο αγροτικό ρεύμα που ήταν στα 9.3 λεπτά. Η κυβέρνηση ανταποκρίθηκε σε αυτό και το εξειδίκευσε, αφού δεν προσέρχονταν οι αγρότες για συζήτηση, στα 8,5 λεπτά την κιλοβατώρα για τους μη έχοντες ληξιπρόθεσμες οφειλές και λίγο παραπάνω για τους έχοντες ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Το δεύτερο αίτημα το οποίο προβάλαμε είναι η αύξηση του φόρου στο αγροτικό πετρέλαιο, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Γιατί οι αγρότες μας παίρνουν αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο απλώς.

Δεύτερον, όταν ο ειδικός φόρος κατανάλωσης να επιστρέφεται στην αντλία, την ώρα δηλαδή που το βάζουμε και όχι ανά τρίμηνο, όπως από τη Νέα Δημοκρατία νομοθετήθηκε για πρώτη φορά το 2024, τον Οκτώβριο. Γιατί να υπενθυμίσω ότι τα ξέρει ο κ. Ανεστίδης ότι είχε κοπεί το αγροτικό πετρέλαιο το 2016 επί ΣΥΡΙΖΑ και το επανέφερε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και τώρα νομοθετήθηκε και μάλιστα χωρίς ανώτατο όριο.

Το 2022 το επανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης εν μέσω δύσκολων οικονομικών συνθηκών και το 2024, όπως ακριβώς είχε συμφωνήσει με τους εκπροσώπους των αγροτών, με τις κινητοποιήσεις προ διετίας, το επανέφερε και το νομοθέτησε και μάλιστα χωρίς ανώτατο όριο και πριν τα Χριστούγεννα.

Εξήγγειλε ο ίδιος ο πρωθυπουργός την αύξηση κατά 50% της ποσότητας πετρελαίου που θα δικαιούται ο κάθε αγρότης στις καλλιέργειες. Σε συνδυασμό βεβαίως με αυτό που είπαμε για την επικαιροποίηση των ποσοτήτων πετρελαίου ανά καλλιέργεια και ανά στρέμμα. Θα συσταθεί λοιπόν άμεσα επιτροπή που θα επικαιροποιήσει αυτές οι τιμές, γιατί πραγματικά είναι δεκαετίας και γιατί οι συνθήκες πραγματικές έχουν αλλάξει.

Λοιπόν, το τρίτο θέμα ήταν να αποζημιώνονται οι αγρότες στο 100% της ασφαλιστικής τιμής των προϊόντων, όταν θα έχουμε θεομηνίες, χαλάζι, παγωνιά κλπ. Και η κυβέρνηση και αυτό το αίτημα το έκανε δεκτό, όπως έκανε δεκτό και την αφαίρεση του ειδικού φόρου στην αντλία με μια τεχνική εφαρμογή που θα κάνει η ΑΑΔΕ.

Και το τέταρτο αίτημα ήταν η ενίσχυση δύο βασικών προϊόντων, τα οποία πραγματικά στη φετινή χρονιά έχουν χαμηλές τιμές, όπως είναι το σιτάρι και όπως είναι το βαμβάκι.

Και η κυβέρνηση δια του πρωθυπουργού ανήγγειλε ότι τα 160 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία περισσεύουν από τη βασική ενίσχυση μετά τους φετινούς αγροτικούς ελέγχους και με το γεγονός ότι ήταν πολύ λιγότερες οι δηλώσεις ΟΣΔΕ που έκαναν οι αγρότες μας, θα πάνε στους πραγματικούς αγρότες καλλιεργητές, 80.000.000 κτηνοτροφία, 80.000.000 σιτάρι και βαμβάκι.

Αυτά ήταν τα τέσσερα βασικά αιτήματα τα οποία ικανοποιήθηκαν. Η Mercosur ετέθη τις τελευταίες ημέρες. Καταρχήν αιτήματα μαξιμαλιστικά του τύπου να γυρίσει πίσω ο ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ, όπως καταλαβαίνετε δεν μπορεί να συζητηθεί, έχει γίνει.

Αίτημα του τύπου να υπάρχουν ελάχιστες εγγυημένες τιμές, καταλαβαίνετε ότι δεν μπορεί να συζητηθεί. Το απαγορεύει το ευρωπαϊκό πλαίσιο και δεν υπάρχει πουθενά στην Ευρώπη. Συζητάμε τώρα για τη Mercosur που ετέθη τις τελευταίες μέρες και εδώ οφείλω να ομολογήσω ότι ο κ. Ανεστίδης, πρώτος που το έθεσε το θέμα της Mercosur, δεν υπήρχε στα υπόλοιπα μπλόκα, ούτε ακούστηκε ποτέ τις τελευταίες ημέρες ακούγεται ή έχει ήδη ψηφιστεί.

Θα περνούσε ούτως ή άλλως, είτε ψήφιζε η Ελλάδα είτε όχι. Και θα πρέπει να σας πω εδώ πέρα ότι η Mercosur για να περάσει έπρεπε να ψηφίσουν 15 κράτη μέλη από τα 27 και 65 εκατομμύρια πληθυσμός από τα κράτη που ψήφισαν. Δεν θα μπορούσε να περάσει δηλαδή αν αποφάσιζαν μόνο τα μικρά κράτη Ελλάδα, Κύπρος, Μάλτα κλπ. Λοιπόν, έχει ήδη ψηφιστεί».

Πυκνό σκοτάδι πάνω από τα μπλόκα – Το παρασκήνιο

Πίσω από το αρχικό «ναι» των περισσότερων μπλόκων για συμμετοχή στη συνάντηση υπάρχει ένα πέπλο σκότους, το οποίο υπήρχε σχεδόν από την αρχή των κινητοποιήσεων. Ολα τα μπλόκα δεν ήταν το ίδιο. Δεν είχαν τα ίδια αιτήματα ούτε τους ίδιους στόχους. Και σε πολλά απ’ αυτά υπήρχε έντονη η παρουσία οργανωμένων πολιτικών δυνάμεων. Την πιο έντονη και δομημένη παρουσία την είχαν στελέχη του ΚΚΕ. Παρόντες ήταν στελέχη ή υποψήφιοι βουλευτές άλλων κομμάτων. Οπως και αναρχικοί μπαχαλάκηδες ή υποστηρικτές του έγκλειστου Η. Κασιδιάρη, οι οποίοι τον υποδέχθηκαν θερμά σε μπλόκο.

Τίποτα δεν ήταν σαφές και καθαρό, παρόντων και αγροτοσυνδικαλιστών οι οποίοι προέρχονται από τη Ν.Δ. Η κοινή λίστα με τα 27 αιτήματα -μεταξύ των οποίων το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα και η μη ένταξη του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ- συντάχθηκε μετά κόπων και βασάνων και κυρίως αφότου οι συνδικαλιστές που πρόσκεινται στο ΚΚΕ πέτυχαν να δημιουργήσουν την «Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων», ως βασικό εκφραστή των μπλόκων, ενώ είναι γνωστό ότι αυτή η επιτροπή δεν εκφράζει όλα τα μπλόκα. Χαρακτηριστική -αλλά όχι μοναδική- περίπτωση είναι τα «18 μπλόκα» τα οποία είχαν την άποψη ότι οι αγρότες έπρεπε να ανταποκριθούν στην πρώτη πρόσκληση του Κ. Μητσοτάκη για διάλογο. 

Μειοψηφία

Ούτως ή άλλως, παρά τη μαζικότητα των κινητοποιήσεων, στα μπλόκα βρέθηκε μια μικρή μειοψηφία των αγροτών. Τα τρακτέρ π.χ. δεν ξεπέρασαν ποτέ τα 5.000, όταν είναι γνωστό ότι στη χώρα υπάρχουν πάνω από 300.000 τρακτέρ. Η κυβέρνηση επέλεξε μια στάση η οποία είχε διαλλακτικές προθέσεις και τη βούληση να μην υπάρξει σύγκρουση. Οπως και δεν υπήρξε, εκτός 3-4 ακραίων περιπτώσεων, όπως οι αθλιότητες που έγιναν έξω από το αεροδρόμιο στο Ηράκλειο Κρήτης. Η γραμμή αυτή, προϊόντος του χρόνου, προκάλεσε ενδοκυβερνητικές ενστάσεις κατά πόσον ήταν αποτελεσματική και κατά πόσον έθιγε το κύρος μιας κυβέρνησης, που αντιμετώπιζε την εφαρμογή του νόμου ως plan B.

Παράλληλα υπήρξαν αντιδράσεις από άλλες επαγγελματικές ομάδες ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίες δεν απολαμβάνουν ούτε το 1/10 των όσων δόθηκαν στους αγρότες. Ενώ η υπέρμετρα φιλοαγροτική στάση της μεγάλης πλειοψηφίας των ΜΜΕ βοηθούσε στη δημιουργία μιας παραπλανητικής εικόνας της πραγματικότητας. Κατέστη μέγιστο «αμάρτημα» και «δημοσιογραφικό ατόπημα» π.χ. να ερωτηθεί ένας αγροτοσυνδικαλιστής-πρωταγωνιστής αν είναι μέλος κόμματος ή αν υπήρξε υποψήφιος βουλευτής κόμματος. 

Κριτική

Η κριτική που ασκείται και εντός της κυβέρνησης είναι ότι αφότου δόθηκαν όλα τα χρήματα (και 13% περισσότερα από το 2024) που έπρεπε να πάρουν οι αγρότες (και τα χρωστούμενα από το 2024 και τα οφειλόμενα από το 2025), όπως και το φθηνό πετρέλαιο από την αντλία και το φθηνότερο ρεύμα των 8,5 λεπτών, η στάση της κυβέρνησης θα έπρεπε να αλλάξει. Ιδιαίτερα μετά και τη μεγάλη ταλαιπωρία που υπέστησαν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες από το αιφνίδιο και απροειδοποίητο κλείσιμο των δρόμων κατά την επιστροφή τους από τις διακοπές των Χριστουγέννων.

Από την άλλη, η κυβέρνηση, που πήρε το πράσινο φως από την Ε.Ε. με τα χίλια ζόρια και στο παρά πέντε, ήταν εμφανές ότι δεν ήθελε να χαλάσει την επιτυχία της. Ενώ δεν έκρυψε ότι έπαιζε συνειδητά άμυνα υπό την πίεση της ενοχικότητας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ουσιαστικά, με αυτήν τη συμπεριφορά της αποδυνάμωσε και τη σωστή επιλογή της να σπάσει το απόστημα του διαχρονικού σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ που έσκασε στα χέρια της.

Σύμμαχος της κυβέρνησης, η κοινωνία

Εφόσον η μεθαυριανή συνάντηση γίνει και πάει καλά, εκτονώνοντας πλήρως την κατάσταση, υπάρχουν το έδαφος και ο χρόνος ώστε η κυβέρνηση να ανακτήσει πλήρως την αξιοπιστία της και το κύρος της. Σύμμαχός της σε αυτήν την εκ των ων ουκ άνευ προσπάθειά της βρίσκεται μεγάλο μέρος της κοινωνίας (δεν μετρήθηκε ποτέ ξανά πόσοι συμφωνούν με τη συνολική στάση των αγροτών που ήταν στα μπλόκα, εκτός από την αρχή των κινητοποιήσεων, που καταγράφηκε ένα 80% που συμφωνούσε) και η πλήρης «αναρχία» που επικρατεί στην αντιπολίτευση, ιδιαίτερα μετά την ανακοίνωση της δημιουργίας του «κόμματος Καρυστιανού».