Δύο εκπληκτικά βίντεο με φάλαινες όρκα να «εμβολίζουν» γιγάντια ψάρια και να τα διαλύουν, κάνοντάς τα μιροσκοπικά κομμάτια, δημοσίευσαν επιστήμονες, οι οποίοι ερευνούν την πιθανότητα αυτή η συμπεριφορά να είναι απλώς... παιχνίδι.
Τα δύο βίντεο γυρίστηκαν το 2025 στα ανοικτά των ακτών του Μεξικού στον Μεξικανικό Ειρηνικό Ωκεανό και στον Κόλπο της Καλιφόρνια, αλλά δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη (22/07) στο επιστημονικό περιοδικό «Frontiers in Ethology», συνοδεύοντας τη μελέτη των ειδικών για τη συμπεριφορά που έχουν οι φάλαινες όρκα.
Και στις δύο περιπτώσεις, που καταγράφηκαν από δύτες σε απόσταση μόλις μερικών μέτρων, μια όρκα φαίνεται να κρατά στο στόμα της ένα νεκρό ψάρι, ενώ μια άλλη κολυμπά προς το μέρος της με μεγάλη ταχύτητα, και χτυπά το ψάρι με τέτοια δύναμη που αυτό διαλύεται, δημιουργώντας μια εικόνα που το κάνει να μοιάζει σαν να εκρήγνυται. Η σύγκρουση είναι τόσο βίαιη που σχεδόν ακούγεται ο ανατριχιαστικός ήχος της μέσα στο νερό.
Στο ένα από τα βίντεο μάλιστα ακούγεται μια κραυγή «Θεέ μου, Θεέ μου, Θεέ μου!». Είναι η θαλάσσια βιολόγος Κάθριν Άιρς η οποία βιντεοσκοπεί, αλλά δεν μπορεί να συγκρατήσει την αντίδρασή της γι’ αυτό που μόλις έχει εκτυλιχθεί μπροστά της.
«Βιντεοσκόπησα το πρώτο συμβάν πριν από αρκετά χρόνια και δεν μπορούσα να πιστέψω τι έβλεπα», είπε στο CNN η Κάθριν Άιρς, η οποία είναι επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Διαβάστε Επίσης
Και στα δύο βίντεο αναδεικνύεται η ομαδικότητα που διέπει τις φάλαινες όρκα. Μία όρκα κρατά το ψάρι από την ουρά του, ενά μία άλλη κολυμπά προς αυτό με μεγάλη ταχύτητα. Λίγα δευτερόλεπτα πριν τη σύγκρουση, η όρκα που κρατά το ψάρι φαίνεται να το αφήνει, αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο στην άλλη φάλαινα να πέσει πάνω του με τέτοια φόρα που οι ειδικοί την παρομοιάζουν με φορτηγό τρένο που χτυπά ένα καρπούζι. Στη συνέχεια, νεαρές φάλαινες όρκα καταβροχθίζουν τα κομμάτια του ψαριού που επιπλέουν στο νερό, ενώ οι μεγαλύτερες σκίζουν ό,τι είχε απομείνει από το πτώμα του ψαριού.
Σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειώσουμε ότι τα ψάρια για τα οποία μιλάμε είναι τα «sharptail sunfish» ή φεγγαρόψαρα, και συγκαταλέγονται στα βαρύτερα ψάρια του κόσμου, ζυγίζοντας πάνω από 1.800 κιλά ενώ το μήκος τους φτάνει τα 3 μέτρα.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι οι φάλαινες δολοφόνοι ενδέχεται να το κάνουν αυτό για διάφορους λόγους. Ίσως για να διαμελίσουν το ψάρι, ώστε να διευκολύνουν την κατανομή του μεταξύ των μελών της ομάδας. Έτσι, θα μπορούσαν να συνεργάζονται για να «επεξεργαστούν» την τροφή τους με κάποιο τρόπο.
Ωστόσο, οι επιστήμονες από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «Beneath The Waves» και το Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογίας «King Abdullah» επισημαίνουν επίσης ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελεί «συμπεριφορά παιχνιδιού». Οι φάλαινες όρκα ενδέχεται να συνθλίβουν το νεκρό ψάρι απλώς για να διασκεδάσουν.
Οι σύνθετες τακτικές κυνηγιού των ορκών
Οι φάλαινες όρκα είναι γνωστές για την ευφυΐα και τις ευρηματικές στρατηγικές κυνηγιού τους. «Σύνθετες συμπεριφορές των ορκών έχουν παρατηρηθεί και περιγραφεί σε πολλές μελέτες στο παρελθόν, που κυμαίνονται από τη διατροφή με λευκούς καρχαρίες έως το στρατηγικό κοινό κυνήγι φωκών», είπε στο National Geographic ο Όλαφ Μεϊνέκε, θαλάσσιος οικολογικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Γκρίφιθ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Ανάμεσα στα ποικίλα θηράματά τους, έχει παρατηρηθεί ότι αγέλες ορκών βάζουν στο στόχαστρο τα φεγγαρόψαρα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Υπάρχουν πέντε γνωστά είδη φεγγαρόψαρου, αλλά οι ειδικοί έχουν καταγράψει τις φάλαινες δολοφόνους να εμβολίζουν μόνο ένα: το φεγγαρόψαρο με μυτερή ουρά (Masturus lanceolatus).
Αλλά γιατί το κάνουν αυτό οι φάλαινες όρκα; Αφού το φεγγαρόψαρο έγινε χίλια κομμάτια, «μια νεαρή όρκα άρχισε αμέσως να τρώει τα μικρότερα κομμάτια», παρατήρησε η Άιρς γεγονός που την έκανε να αναρωτηθεί μήπως «οι ενήλικες έσπαγαν το φεγγαρόψαρο σε πιο διαχειρίσιμα κομμάτια» για τα νεαρά άτομα.
Ωστόσο, ο Μεϊνέκε δεν πιστεύει ότι οι φάλαινες δολοφόνοι χρειάζεται να τορπιλίζουν το φεγγαρόψαρο για να μπορέσουν να καταναλώσουν τη σάρκα του. «Μπορεί εύκολα να το σκοτώσει μία μόνο όρκα και στη συνέχεια να το μοιαστεί με τις υπόλοιπες χωρίς να το διαλύσει όπως φαίνεται στο βίντεο», αναφέρει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ωστόσο, οι ερευνητές έχουν μια άλλη θεωρία για το γιατί οι όρκες μπορεί να εμβολίζουν τα φεγγαρόψαρα μέχρι να διαλυθούν σε μικρά θραύσματα: Οι όρκες μπορεί απλά να παίζουν. «Οι όρκες είναι εξαιρετικά ευφυείς και είναι γνωστό ότι παίζουν με τα θηράματά τους», λέει η Άιρς. Αυτά τα παιχνίδια «θεωρείται ότι ενισχύουν τους κοινωνικούς δεσμούς και βοηθούν τα νεότερα άτομα να αναπτύξουν κυνηγετικές δεξιότητες».
Παρατηρώντας τους ενήλικες, τα νεαρά άτομα θα μπορούσαν να μάθουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για το κυνήγι. «Η συμπεριφορά απαιτεί λεπτομερή συντονισμό, συμπεριλαμβανομένης της επικοινωνίας, του προσανατολισμού και του χρονισμού», λέει ο Μεϊνέκε. Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο οι αγέλες μεταβιβάζουν τακτικές επιβίωσης από γενιά σε γενιά.
