Τα μικτά δάση είναι η ασπίδα απέναντι στις πυρκαγιές

Σύμφωνα με τα τελικά συμπεράσματα του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος INFORMA, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δασών περνά μέσα από τη δημιουργία μικτών δασικών οικοσυστημάτων, τη βιώσιμη διαχείριση και τη στήριξη όσων έχουν την ευθύνη της προστασίας τους. Το έργο, που χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Horizon Europe, ολοκληρώθηκε έπειτα από τέσσερα χρόνια έρευνας με τη συμμετοχή 14 οργανισμών από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, εξετάζοντας διαφορετικούς τύπους δασών από τη Μεσόγειο έως τη Βόρεια Ευρώπη.

Τα μικτά δάση αντέχουν περισσότερο

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι τα δάση στα οποία συνυπάρχουν διαφορετικά είδη δέντρων εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η ποικιλία των ειδών λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός προστασίας, καθώς κάθε είδος αντιδρά διαφορετικά στην έλλειψη νερού, στις υψηλές θερμοκρασίες, στις ασθένειες ή στις προσβολές από έντομα. Αντίθετα, οι μονοκαλλιέργειες είναι πολύ πιο ευάλωτες, αφού μια ασθένεια ή μια παρατεταμένη ξηρασία μπορεί να επηρεάσει σχεδόν ολόκληρο το δάσος ταυτόχρονα.

Η πρόληψη προηγείται της κατάσβεσης

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η αντιμετώπιση των μεγάλων πυρκαγιών δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην καταστολή. Η απομάκρυνση της πλεονάζουσας βιομάζας, οι αραιώσεις, η ελεγχόμενη βόσκηση και η δημιουργία μωσαϊκού διαφορετικών χρήσεων γης μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ένταση και την εξάπλωση μιας φωτιάς, καθιστώντας τα δάση πιο ανθεκτικά πριν ακόμη εκδηλωθεί μια πυρκαγιά.

Τα δάση δεν είναι μόνο αποθήκες άνθρακα

Η έρευνα επισημαίνει ακόμη ότι η ευρωπαϊκή δασική πολιτική δεν πρέπει να αντιμετωπίζει τα δάση αποκλειστικά ως μέσα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. Εκτός από τον ρόλο τους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τα δάση συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, στην προστασία των υδάτινων πόρων, στη συγκράτηση των εδαφών από τη διάβρωση και στην οικονομική ανάπτυξη πολλών αγροτικών και ορεινών περιοχών. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές προτείνουν μια πολυλειτουργική προσέγγιση, που θα συνδυάζει όλους αυτούς τους στόχους αντί να δίνει έμφαση μόνο στη δέσμευση άνθρακα.

Δεν υπάρχει μία λύση για όλη την Ευρώπη

Το INFORMA καταλήγει ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί ενιαία στρατηγική για όλα τα ευρωπαϊκά δάση. Οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής, λαμβάνοντας υπόψη το κλίμα, τη διαθεσιμότητα νερού, τα είδη των δέντρων, το ανάγλυφο και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει κάθε δασικό οικοσύστημα. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν επίσης ότι η αποτελεσματική προστασία των δασών προϋποθέτει σταθερή χρηματοδότηση, επιστημονική τεκμηρίωση και συνεχή συνεργασία μεταξύ επιστημόνων, δασικών υπηρεσιών, ιδιοκτητών και υπεύθυνων χάραξης πολιτικής, ώστε η Ευρώπη να αποκτήσει πιο ανθεκτικά δάση απέναντι στις ολοένα εντονότερες συνέπειες της κλιματικής κρίσης.