Η ένταση που συνεχίζει να επικρατεί στον Περσικό Κόλπο βάζει το οικονομικό επιτελείο σε… πολεμική ετοιμότητα.
Το επόμενο διάστημα προετοιμάζονται δύο μέτρα στήριξης, με επίκεντρο τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος και δευτερευόντως τα υγρά καύσιμα και τα τρόφιμα.
Το πρόβλημα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, στο οποίο προστέθηκε και το μέτωπο της Ερυθράς Θάλασσας με την παρέμβαση των ανταρτών Χούθι, απομακρύνει ακόμα περισσότερο το ενδεχόμενο σταδιακής εξομάλυνσης της κατάστασης στην αγορά ενέργειας. Ειδικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση -και ειδικότερα για την Ελλάδα- η κρίση που ξεκίνησε τον Μάρτιο παίρνει άλλη μορφή όσο περνάει το καλοκαίρι.
Η Ε.Ε. θα πρέπει οπωσδήποτε να γεμίσει σύντομα τις δεξαμενές φυσικού αερίου, εν όψει του επερχόμενου χειμώνα, καθώς βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα για την εποχή, εδώ και πολλά χρόνια. Μάλιστα για φέτος, το ερώτημα για τον χειμώνα είναι πόσο ακριβότερα από πέρσι θα πληρώσει η Ευρώπη το φυσικό αέριο για τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία της.
Εκτιμήσεις
Οι πρώτες εκτιμήσεις θέλουν την αναπλήρωση των δεξαμενών να γίνεται με καύσιμο ακριβότερο κατά 70%-75% σε σχέση με πέρσι, βάσει των συμβολαίων φυσικού αερίου που βρίσκονται σε διαπραγμάτευση φέτος, με τιμή στα 58,7 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα από 30 ευρώ την ίδια χρονική περίοδο του 2025.
Διαβάστε Επίσης
Η κατακόρυφη αύξηση θα… περάσει και από την Ελλάδα, η οποία έχει από τις υψηλότερες εξαρτήσεις σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Μέρος των αναγκών της χώρας μας καλύπτεται από την εισαγωγή φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν με αγωγό που διέρχεται από την Τουρκία. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών σε φυσικό αέριο (περίπου 65%) καλύπτεται από υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) των ΗΠΑ. Αν όμως η κρίση συνεχιστεί, θα έχουμε αυξήσεις στις τιμές οι οποίες θα είναι «οριζόντιες», αφού οι τιμές στην Ε.Ε. καθορίζονται από το Χρηματιστήριο της Ολλανδίας. Ειδικά αν υπάρξει έλλειψη καυσίμου με ευθύνη των χωρών του Περσικού Κόλπου (οι εγκαταστάσεις του Κατάρ δεν έχουν επισκευαστεί ακόμη), τότε οι αυξήσεις για το… ευρωπαϊκό φυσικό αέριο θα είναι ακόμη υψηλότερες.
Η συνταγή του 2022
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθησυχάζουν ότι αν παραστεί ανάγκη για τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, υπάρχει έτοιμο από το 2022 το μοντέλο των επιδοτήσεων μέσω των εσόδων από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων ρύπων.
Επίσης, υπάρχει και η λύση ενός περισσότερο γενναίου επιδόματος θέρμανσης, το οποίο εδώ και δύο χρόνια επιδοτεί και το ηλεκτρικό ρεύμα ως μέσο θέρμανσης, ώστε να μην επιβαρυνθούν στο σύνολό τους τα νοικοκυριά με τις επερχόμενες αυξήσεις.
Ο πρωθυπουργός πρόσφατα έδειξε και τις Βρυξέλλες, οι οποίες μέχρι τώρα δεν έχουν κινηθεί στην κατεύθυνση της στήριξης επιχειρήσεων και νοικοκυριών και θα πρέπει να αναλάβουν δράση στο κομμάτι της στήριξης της οικονομίας, η οποία αναμένεται να δεχθεί πλήγμα από τις αυξήσεις στο φυσικό αέριο.
Η προηγούμενη κρίση κατέδειξε ότι η Ελλάδα είναι εξαιρετικά ευάλωτη στις μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου, η τιμή του οποίου συνεχίζει να συνδέεται με τη χονδρική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Επιπλέον, παρά την αύξηση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, δεν υπάρχει ακόμη μεγάλη δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας.
Η συνεχιζόμενη κρίση μπορεί να «σβήσει» τη συμφωνία για μειώσεις σε βασικά προϊόντα
Η συνεχιζόμενη κρίση απειλεί και το ανάχωμα που έχει δημιουργήσει ήδη η κυβέρνηση, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, εν όψει Σεπτεμβρίου.
Ως γνωστόν, στις 29 Ιουνίου ο πρωθυπουργός συμφώνησε σε συνάντηση με εκπροσώπους της αγοράς την άρση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους από 1ης Ιουλίου και στη συνέχεια τη μείωση των τιμών από 5% μέχρι και 20% η οποία θα διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι και το τέλος του χρόνου. Οι μειώσεις θα γίνουν σε βασικές κατηγορίες προϊόντων, όπως το νωπό κρέας, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα βρεφικά είδη, τα απορρυπαντικά και τα σχολικά.
Η υλοποίηση της συμφωνίας θα ήταν βαθιά ανακούφιση για τα νοικοκυριά, αν η κατάσταση στο Ιράν είχε σταθεροποιηθεί με κάποιον τρόπο και το πρόβλημα της ναυσιπλοΐας στον Περσικό είχε επιλυθεί. Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε σε σταθερή μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας και -σταδιακά- στην ομαλοποίηση όλων των τιμών. Με την ένταση του προβλήματος, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος οι τιμές να αυξάνονται συνεχώς. Κρίσιμο σημείο θα είναι τα επίπεδα του πληθωρισμού του Ιουλίου και του Αυγούστου τα οποία θα καθορίσουν και τη βάση επί της οποίας θα γίνουν οι μειώσεις τιμών.
Το ίδιο και ίσως περισσότερο κρίσιμη θα είναι η διακύμανση των τιμών ενέργειας, αφού θα καθορίσουν το κόστος παραγωγής κυρίως των νωπών τροφίμων και σε δεύτερο λόγο των τιμών σε σειρά από υπηρεσίες.
Η μεγάλη ανησυχία είναι μήπως η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού δεν έχει αποτέλεσμα. Αν δηλαδή οι τιμές στις οποίες θα γίνουν οι μειώσεις, αυξηθούν υπερβολικά μέχρι και το τέλος Αυγούστου, αυτό δεν θα έχει αποτέλεσμα στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς οι οποίοι πιέζονται από τις υψηλές αυξήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες.
Ίδιο… έργο
Με άλλα λόγια, θα επαναληφθεί αυτό που έγινε με τη μείωση κατά 10 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και 5 λεπτά για τη βενζίνη η οποία ανακοινώθηκε πρόσφατα από την ίδιο τον πρωθυπουργό στην καθιερωμένη ανάρτηση της Κυριακής. Στην περίπτωση αυτή η καθυστέρηση της υποχώρησης των τιμών των υγρών καυσίμων, σε συνδυασμό με τη νέα κορύφωση της έντασης στον Περσικό, ουσιαστικά «εξαφάνισαν» τη μείωση που είχε ανακοινωθεί.
