Το τελευταίο δωδεκάμηνο, γάλα, γιαούρτι και φέτα ακολούθησαν σταθερά ανοδική πορεία, αντανακλώντας όχι μόνο το αυξημένο κόστος παραγωγής, αλλά και τις πιέσεις στην ελληνική κτηνοτροφία από την ευλογιά των αιγοπροβάτων και τον περιορισμένο αριθμό βοοειδών. Αν και οι ανατιμήσεις φαίνεται να «φρενάρουν» μεν στις αρχές του 2026, όμως οι τιμές παραμένουν υψηλές.

Ανακατατάξεις

Παρά την εικόνα σχετικής σταθεροποίησης στις αρχές του έτους, η αγορά των γαλακτοκομικών στην Ελλάδα διανύει μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων, με βασικό χαρακτηριστικό τη σταδιακή αλλά επίμονη άνοδο των τιμών το τελευταίο δωδεκάμηνο. Οι πιέσεις προέρχονται από πιο «δομικούς» παράγοντες της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας, με αιχμή την Πράσινη Συμφωνία. Η σταδιακή εφαρμογή πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών έχει οδηγήσει σε περιορισμό του ζωικού κεφαλαίου και, κατ’ επέκταση, της παραγωγής. Ηδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταγράφεται μείωση της προσφοράς βοοειδών, την ώρα που η ζήτηση παραμένει σταθερή, δημιουργώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Για την Ελλάδα, όπου η αγελαδοτροφία είναι… ασθενής και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές, η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος πρώτης ύλης για γάλα και γιαούρτι.

Ανοδικά

Το φρέσκο αγελαδινό γάλα καταγράφει αύξηση 10% το τελευταίο δωδεκάμηνο. Η τιμή του λίτρου από τα 1,80 ευρώ τον Ιανουάριο του 2025 ανέβηκε στα 1,94 ευρώ τον περασμένο Απρίλιο και πλέον πωλείται στα 1,98 ευρώ, αντανακλώντας κυρίως το αυξημένο κόστος παραγωγής. Οι ζωοτροφές, η ενέργεια και τα μεταφορικά -παράγοντες που επιβαρύνθηκαν σημαντικά λόγω των διεθνών εξελίξεων και του πολέμου στην Ουκρανία- εξακολουθούν να πιέζουν τους κτηνοτρόφους, ενώ και η βιομηχανία μετακύλησε μέρος αυτών των αυξήσεων στη λιανική.

Ωστόσο, η εικόνα των τελευταίων μηνών δείχνει μια τάση σταθεροποίησης, με τις τιμές να διατηρούνται αμετάβλητες από τις αρχές του 2026. Προς το παρόν, πάντως, παρά την αύξηση του κόστους των μεταφορικών λόγω του ράλι των διεθνών τιμών του πετρελαίου και των καυσίμων στην αντλία, οι τιμές στο ράφι έχουν συγκρατηθεί, λόγω και του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Οπως αναφέρει στον «Ε.Τ.» υψηλόβαθμο στέλεχος των σούπερ μάρκετ, λόγω των διεθνών εξελίξεων ορισμένες εταιρίες ανακάλεσαν τις ανατιμήσεις που είχαν προαναγγείλει τον Ιανουάριο με εφαρμογή από τον Μάρτιο, ωστόσο αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση οι αυξήσεις και στα γαλακτοκομικά είναι μονόδρομος.

Γιαούρτι

Ανάλογη είναι η εικόνα και στο αγελαδινό γιαούρτι, το οποίο κινείται ανοδικά αλλά με ηπιότερο ρυθμό. Η τιμή στο κιλό αυξήθηκε από 4,64 ευρώ σε 4,95 ευρώ (+6,7%) μέσα σε έναν χρόνο, με βασικούς μοχλούς το κόστος πρώτης ύλης και ενέργειας, αλλά και τις πιέσεις στη μεταποίηση και διανομή.

Φέτα

Η φέτα, το πλέον εμβληματικό ελληνικό τυρί, επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις στην αιγοπροβατοτροφία. Τον τελευταίο χρόνο, η τιμή της συσκευασμένης φέτας (400 γραμ.) αυξήθηκε από 6,38 ευρώ σε 6,98 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο άνω του 9%, εξέλιξη που συνδέεται ευθέως με τη μείωση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος λόγω της ευλογιάς. Παράλληλα, η ισχυρή ζήτηση -τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στο εξωτερικό- λειτουργεί επιβαρυντικά, οδηγώντας σε ανατιμήσεις που δύσκολα απορροφώνται. Αν και μέχρι τις αρχές του 2026 καταγράφεται μια σχετική σταθεροποίηση, η αγορά παραμένει ευάλωτη. «Οσο η παραγωγή δεν επανέρχεται σε κανονικά επίπεδα, η φέτα θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλές τιμές», επισημαίνει στέλεχος μεγάλης γαλακτοβιομηχανίας στον «Ε.Τ.».

Πίσω από αυτή την πορεία, ο σημαντικότερος παράγοντας είναι η κρίση στην πρωτογενή παραγωγή και ειδικά η ευλογιά των αιγοπροβάτων. Η ασθένεια οδήγησε σε μαζικές θανατώσεις ζώων και δραστική μείωση της παραγωγής γάλακτος, που σε ορισμένες περιοχές φτάνει ακόμη και το 15% ή και υψηλότερα, ενώ συνολικά η αγορά εκτιμά απώλειες έως και 30% στην παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος.

«Πόλεμος» παραγωγών, βιομηχανιών

 Η αγορά βιώνει έναν ιδιότυπο «πόλεμο τιμών» μεταξύ παραγωγών και γαλακτοβιομηχανιών. Οι πρώτοι πιέζουν για υψηλότερες τιμές λόγω αυξημένου κόστους και απωλειών από την ευλογιά, ενώ οι δεύτερες επιχειρούν να συγκρατήσουν τις αυξήσεις ώστε να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων, ιδιαίτερα της φέτας στις διεθνείς αγορές. Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα πιέσεων που τελικά καταλήγει στον καταναλωτή.

Τέλος, η κρατική παρέμβαση μέσω μέτρων, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά, λειτουργεί ως μηχανισμός συγκράτησης των τελικών τιμών. Ωστόσο, πρόκειται κυρίως για «φρένο» και όχι για εργαλείο μείωσης τιμών, καθώς δεν αντιμετωπίζει τη βασική αιτία του προβλήματος, που είναι η περιορισμένη προσφορά.

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ