Οι πληρωμές όλων των αναδρομικών που προέρχονται από δικαστικές αποφάσεις αφορούν συνολικά 430.000 συνταξιούχους, εκ των οποίων οι περισσότεροι (370.000) δικαιούνται επιστροφή των αντισυνταγματικών περικοπών στις επικουρικές τους συντάξεις για το 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016.

Αναδρομικά καταβάλλονται και σε συντάξεις χηρείας από τον ΕΦΚΑ, με ποσά που φτάνουν ως και τα 7.000 ευρώ, και προέρχονται από λανθασμένους υπολογισμούς των ποσών που αποδόθηκαν στους δικαιούχους από τον Μάιο του 2016 ως τον Απρίλιο του 2019, δηλαδή για 3 έτη.
Οι πληρωμές αφορούν χήρες του Δημοσίου που προσέφυγαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο και δικαιώθηκαν με αναδρομικές αυξήσεις για το διάστημα 2016-2019.

Τα αναδρομικά αφορούν σε συντάξεις χηρείας που εκδόθηκαν μετά τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), στο διάστημα από 13/5/2016 ως τον Απρίλιο του 2019, και οι θανόντες είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν τον νόμο Κατρούγκαλου. Οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ κατέβαλαν στους δικαιούχους (επιζώντες συζύγους) το 50% της σύνταξης του θανόντος, αφού προηγουμένως αυτή είχε επανυπολογιστεί, ενώ ο νόμος προέβλεπε ότι για το διάστημα αυτό οι καταβαλλόμενες συντάξεις δεν μεταβάλλονται με επανυπολογισμό.

Αυτό που έγινε στην πράξη ήταν να πάρουν το 50% σε μικρότερη σύνταξη από αυτή που ελάμβανε ο θανών. Σημειώνεται ότι με τον νόμο 4611/2019 το ποσοστό των συντάξεων χηρείας από 50% αυξήθηκε στο 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς αναδρομικότητα.

Σύμφωνα με το ντοκουμέντο που δημοσιεύει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις»: χήρα συνταξιούχος του Δημοσίου έπαιρνε σύνταξη χηρείας 769,51 ευρώ τον μήνα από 1/7/2016 ως 30/4/2019, ενώ έπρεπε να λάβει 978 ευρώ. Συνολικά, στα 3 χρόνια (2016-2019), πήρε 26.163 ευρώ, ενώ έπρεπε να πάρει 33.252 ευρώ. Ο ΕΦΚΑ θα της καταβάλει τη διαφορά για το επίμαχο διάστημα, με αναδρομικά 7.089 ευρώ.

Η υπόθεση με τις άδικες περικοπές στις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου κερδήθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ύστερα από προσφυγή του Συλλόγου ΑΞΙΑ, με χιλιάδες μέλη δικαιούχων συντάξεων χηρείας του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα.

Η απόφαση αποτελεί πιλότο για όλες τις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν επίσης στο διάστημα 2016-2019 με το 50% της επανυπολογισμένης σύνταξης θανόντος, ενώ θα έπρεπε να είναι στο 50% της αρχικής σύνταξης, που ήταν υψηλότερη από την επανυπολογισμένη.

Αναδρομικά για επικουρικές, Δώρα και επανυπολογισμούς

Σύμφωνα με τους πίνακες του ενθέτου «Ασφάλιση και Συντάξεις», τα αναδρομικά από επικουρικές και Δώρα επικουρικής σύνταξης, ανάλογα με το Ταμείο στο οποίο ανήκουν οι συνταξιούχοι, διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:

• Για συνταξιούχους ΙΚΑ, αναδρομικά από 410 ευρώ ως 2.372 ευρώ.
• Για συνταξιούχους από ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, αναδρομικά από 1.111 ευρώ ως 4.004 ευρώ.
• Για συνταξιούχους Δημοσίου, αναδρομικά από 727 ευρώ ως 2.820 ευρώ.
• Για συνταξιούχους λοιπών επικουρικών ταμείων (Δικηγόρων, Εμποροϋπαλλήλων, Αρτοποιών κ.ά.), αναδρομικά από 668 ευρώ ως 2.399 ευρώ.
• Για συνταξιούχους ΝΑΤ, αναδρομικά μόνον για τη μείωση επικουρικής από τον νόμο 4093 και τα Δώρα επικουρικής, από 503 ευρώ ως 1.985 ευρώ.

Αναδρομικά πληρώνονται και σε συνταξιούχους που έχουν σε εκκρεμότητα τον επανυπολογισμό της σύνταξής τους ή ο επανυπολογισμός έγινε με λάθη. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στην ουρά του επανυπολογισμού βρίσκονται περίπου 40.000 παλαιοί αλλά και νέοι συνταξιούχοι (πριν και μετά τον Μάιο του 2016, που θεσπίστηκε ο επανυπολογισμός συντάξεων με τον νόμο 4387/2016) και τα ποσά που καταβάλει ο ΕΦΚΑ ξεπερνούν τις 5.000 ευρώ. Οι πληρωμές βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά από τους ελέγχους που γίνονται προκύπτουν και νέες κατηγορίες που χρήζουν διόρθωσης στα ποσά, όπως οι προσαυξήσεις για παράλληλη ασφάλιση ή οι συντάξεις χηρείας με διαδοχική ασφάλιση.

Ο κουμπαράς των 20 δισ. ευρώ και οι πληρωμές

Με προσφυγές για τα αναδρομικά των επικουρικών συντάξεων είναι περίπου 430.000 συνταξιούχοι και χωρίς προσφυγές περίπου 800.000 με 900.000 συνταξιούχοι.

Το κόστος για να επιστραφούν τα αναδρομικά σε όλους τους συνταξιούχους αγγίζει τα 2,4 δισ. ευρώ. Η λύση για να πληρωθούν τα αναδρομικά χωρίς να επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός είναι από τους τόκους που εισπράττει το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Τα αποθεματικά του ΑΚΑΓΕ φτάνουν στα 22 δισ. ευρώ, ενώ οι τόκοι που κερδίζει κάθε χρόνο ξεπερνούν τα 650 εκατ. ευρώ (για το 2026 φτάνουν στα 800 εκατ. ευρώ). Με αυτό το ποσό, η κυβέρνηση θα μπορούσε να πληρώσει τα αναδρομικά σε όλους τους συνταξιούχους σε δόσεις δύο ή τριών ετών, χωρίς να επιβαρυνθεί ούτε ένα ευρώ ο κρατικός προϋπολογισμός. Πέραν αυτών, βασικός πόρος του ΑΚΑΓΕ είναι οι κρατήσεις των συνταξιούχων και η διάθεση μόνο των τόκων για τα αναδρομικά που τους οφείλονται δεν θα έθετε σε καμία διακινδύνευση την ευρωστία αυτού του λογαριασμού.

Από ποιες μειώσεις προέρχονται τα αναδρομικά στις συντάξεις;

Τα αναδρομικά που επιστρέφονται μέσω δικαστικών αποφάσεων αφορούν:
α) τις μειώσεις του νόμου 4051/2012 στις επικουρικές συντάξεις με ποσοστά 10% από τα 200 ευρώ ως τα 250 ευρώ, 15% από τα 250 ευρώ ως τα 300 ευρώ και 20% από τα 300 ευρώ και άνω,
β) τις μειώσεις του νόμου 4093/2012 στο άθροισμα κύριων και επικουρικών συντάξεων κατά 5% από τα 1.000 ευρώ ως τα 1.500 ευρώ, 10% από 1.500 ως 2.000 ευρώ, 15% από 2.000 ως 3.000 ευρώ και 20% πάνω από 3.000 ευρώ,
γ) την κατάργηση των Δώρων σε κύριες και επικουρικές συντάξεις,
δ) τις κρατήσεις ΕΑΣ για τις συντάξεις του Δημοσίου από Φεβρουάριο 2017 ως Δεκέμβριο 2018,
ε) τον λάθος υπολογισμό στις συντάξεις χηρείας για το διάστημα 2016-2019.

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι από 33 επικουρικά Ταμεία με αγωγές για τα αναδρομικά επικουρικών συντάξεων ως τον Ιούλιο του 2020 και οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που κατέθεσαν προσφυγές για την ΕΑΣ ως το τέλος του 2020 έχουν «κλειδώσει» τις επιστροφές, ό,τι και αν γίνει.

ΧΑΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι που δεν κατέθεσαν προσφυγές, γιατί τους απαγορεύθηκε με νόμο αυτό το δικαίωμα, δεν μπορούν πλέον με κανέναν τρόπο να διεκδικήσουν στα δικαστήρια τις αντισυνταγματικές περικοπές των συντάξεών τους. Οι αξιώσεις τους έχουν παραγραφεί και μόνον με απόφαση της κυβέρνησης μπορεί να τους επιστραφεί μέρος των απωλειών.

Οι πίνακες με τα τελικά αναδρομικά επικουρικών συντάξεων για όλα τα Ταμεία

Τα αναδρομικά 11 μηνών για περικοπές επικουρικών συντάξεων και Δώρων ανά Ταμείο

1. Συνταξιούχοι ΙΚΑ πριν από τον Μάιο του 2016

2. Συνταξιούχοι ταμείων ΔΕΚΟ-ΤΡΑΠΕΖΩΝ πριν από τον Μάιο του 2016

3. Συνταξιούχοι Δημοσίου(ΤΕΑΔΥ) πριν από τον Μάιο του 2016

4. Συνταξιούχοι λοιπών επικουρικών Ταμείων πριν από τον Μάιο του 2016 (*)

(*)Δικηγόρων, Μηχανικών κ.ά.  

5. Συνταξιούχοι ΝΑΤ πριν από τον Μάιο του 2016

Τα αναδρομικά για τις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου

(1) Με 50% επί της επανυπολογισμένης σύνταξης, (2) Με 50% επί της αρχικής σύνταξης

Συντάξεις: Στο ταμείο για αναδρομικά 370.000 συνταξιούχοι και κληρονόμοι [πίνακες]

Αναδρομικά σε συνταξιούχους, αλλά και στους νόμιμους κληρονόμους τους, για τις αντισυνταγματικές περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και στα Δώρα κύριων και επικουρικών συντάξεων, μαζί με τόκους για μια 7ετία, επιδικάζουν οι αποφάσεις των δικαστηρίων, με συνολικά ποσά που ξεπερνούν τις 7.500 ευρώ.

Ενδεικτικά, σε δύο νέες αποφάσεις ομαδικής αγωγής συνταξιούχων της ΑΤΕ και του ΤΑΠ-ΟΤΕ, που εξασφάλισε και αποκαλύπτει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις», με ημερομηνία επίδοσης προς πληρωμή στον ΕΦΚΑ 11 Μαρτίου 2026, οι συνταξιούχοι θα πάρουν αναδρομικά ως 5.914 ευρώ για τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις, μαζί με τα Δώρα επικουρικών, και επιπλέον 800 ευρώ από Δώρα κύριας, μαζί με τόκους από το 2019 ως σήμερα.

Οι τόκοι, ανάλογα, υπολογίζονται μάλιστα όχι μόνον στα αναδρομικά που θα πληρωθούν, αλλά και στα αναδρομικά που ήδη πληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020 στις κύριες συντάξεις. Στο σύνολό τους τα αναδρομικά στις δύο αποφάσεις φτάνουν ως τις 6.700 ευρώ κατ’ ανώτατο όριο και, με τους τόκους, ξεπερνούν τις 7.500 ευρώ. Μετά τις κρατήσεις, όμως, τα καθαρά αναδρομικά περιορίζονται και συνήθως το ανώτατο ποσό δεν ξεπερνά τις 6.000 ευρώ.

Οι τόκοι υπολογίζονται με σταθερό επιτόκιο 6% ετησίως από την επίδοση των αγωγών έως τις 30-04-2019 και με επιτόκιο 3,5% ως 4,5% για το διάστημα από την 01-05-2019 και μέχρι την πλήρη εξόφλησή τους.

Το νέο στοιχείο στις δύο αποφάσεις που επιδόθηκαν στον ΕΦΚΑ για να προχωρήσει στην πληρωμή των αναδρομικών είναι ότι για πρώτη φορά επιδικάζονται αναδρομικά και σε κληρονόμους αποβιωσάντων συνταξιούχων.

Με τις εν λόγω αποφάσεις, τις οποίες χειρίστηκε για λογαριασμό των συνταξιούχων το δικηγορικό γραφείο του δικηγόρου Λουκά Αποστολίδη, οι κληρονόμοι υποκαθιστούν πλήρως, ως προς το δικαίωμα λήψης αναδρομικών, τους αποβιώσαντες συνταξιούχους και, με βάση τις διαθήκες ή τα πιστοποιητικά αποδοχής κληρονομιάς, το δικαστήριο τους εντάσσει στους δικαιούχους των αναδρομικών για λογαριασμό των θανόντων συνταξιούχων.

Μέσα στο 2026 αναμένεται η μαζική έκδοση δικαστικών αποφάσεων για τα αναδρομικά που περιμένουν περίπου 370.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι έχουν ασκήσει προσφυγές μέσω ομαδικών αγωγών.

Εκτιμάται ότι για 120.000 συνταξιούχους έχουν βγει οι αποφάσεις και δρομολογούνται οι πληρωμές από τον ΕΦΚΑ, ενώ για άλλους 250.000 επίκειται η έκδοση των δικαστικών αποφάσεων στο επόμενο διάστημα.

Ο ΕΦΚΑ, μάλιστα, παραιτείται οριστικά από την άσκηση ένδικων μέσων στις αποφάσεις των δικαστηρίων και δρομολογεί τις πληρωμές εντός τριμήνου από την επίδοση των δικαστικών αποφάσεων.

Χωρίς προσφυγές είναι περίπου 800.000 με 900.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι δικαιούνται τις ίδιες επιστροφές με τους συνταξιούχους που άσκησαν προσφυγές, διότι είχαν τις ίδιες περικοπές και θα πρέπει να αποκατασταθούν για τις μειώσεις που υπέστησαν από τη στιγμή που κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Η κυβέρνηση οφείλει να προβεί σε μια ειδική ρύθμιση, όπως έκανε με τα αναδρομικά των κύριων συντάξεων τον Οκτώβριο του 2020, και να αποκαταστήσει όλους τους συνταξιούχους για τις μειώσεις των επικουρικών συντάξεων που κρίθηκαν αντισυνταγματικές.

Επιστροφές ως 5.914,40 ευρώ, με Δώρα και τόκους σε συνταξιούχους ΑΤΕ και ΤΑΠ-ΟΤΕ

Με την πρώτη απόφαση (υπ’ αριθμόν 948/2026), που εκδόθηκε από το 12ο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθήνας, επιδικάζονται αναδρομικά σε συνταξιούχους και κληρονόμους αποβιωσάντων συνταξιούχων του Ταμείου της ΑΤΕ για μειώσεις επικουρικών συντάξεων και για Δώρα κύριων και επικουρικών συντάξεων, μαζί με τόκους 7 ετών (2019-2026).

Σύμφωνα με την απόφαση:

1. Οι συνταξιούχοι δικαιούνται να πάρουν αναδρομικά με ποσά που κυμαίνονται από 1.100,36 ευρώ ως 5.914,40 ευρώ για τις αντισυνταγματικές περικοπές στις επικουρικές τους συντάξεις, μαζί με τα αντίστοιχα Δώρα επικουρικής σύνταξης, για το διάστημα από 11/6/2015 έως 11/5/2016, ήτοι για διάστημα 11 μηνών. Τα αναδρομικά θα πληρωθούν με τόκο 6% για τον Απρίλιο του 2019, που επιδόθηκε η αγωγή, και με επιτόκιο 3,5%-4,5% για το χρονικό διάστημα από 1.5.2019 έως την εξόφληση, ήτοι για μια 7ετία από το 2019 ως σήμερα.
2. Οι ενάγοντες συνταξιούχοι δικαιούνται να λάβουν το ποσό των 800 ευρώ από καταργηθέντα Δώρα κύριας σύνταξης, με τόκους όπως και στα αναδρομικά για τις επικουρικές συντάξεις.
3. Το δικαστήριο αναγνωρίζει και την πληρωμή τόκων επί των αναδρομικών που ήδη πληρώθηκαν στους εν λόγω συνταξιούχους τον Δεκέμβριο του 2020 από τις περικοπές 11 μηνών στις κύριες συντάξεις.

Με τη δεύτερη απόφαση (υπ’ αριθμόν 849/2026), που εκδόθηκε από το 5ο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθήνας, επιδικάζονται σε συνταξιούχους, καθώς και σε κληρονόμους αποβιωσάντων συνταξιούχων του ΤΑΠ-ΟΤΕ:

• Αναδρομικά από μειώσεις 11 μηνών στις επικουρικές συντάξεις και περικοπές Δώρων επικουρικής σύνταξης με ποσά που κυμαίνονται από 537,42 ευρώ ως 3.582,17 ευρώ.
• Αναδρομικοί τόκοι από τον Απρίλιο του 2019 ως σήμερα, ήτοι για 7 χρόνια, οι οποίοι υπολογίζονται στα ποσά των αναδρομικών που πληρώθηκαν στις κύριες συντάξεις των συνταξιούχων τον Δεκέμβριο του 2020.
• Αναδρομικά Δώρα κύριων συντάξεων με ποσά 800 ευρώ για κάθε συνταξιούχο.

Με 5 κρατήσεις οι τελικές πληρωμές

Τα αναδρομικά πληρώνονται μεν με τόκους, αλλά έχουν και 5 διαφορετικές κρατήσεις που είναι οι εξής:

1. Κράτηση 6% για ασθένεια στο ποσό των αναδρομικών, πλην τόκων.
2. Αυτοτελής φορολόγηση 20% στα ποσά των αναδρομικών μετά την αφαίρεση της εισφοράς για ασθένεια, πλην τόκων.
3. Φόρος 15% επί των τόκων.
4. Χαρτόσημο 3% στο σύνολο των τόκων.
5. Χαρτόσημο ΟΓΑ 0,6% στο σύνολο των τόκων.

Για παράδειγμα:

• Συνταξιούχος που δικαιούται αναδρομικά 4.307 ευρώ από περικοπές 11 μηνών σε επικουρική σύνταξη και Δώρα θα πάρει τα χρήματα με τόκο 1.756 ευρώ. Οι κρατήσεις που θα έχει είναι 6% για ασθένεια ή 258 ευρώ μείον από το ποσό των αναδρομικών, 20% φόρος ή μείον 809 ευρώ στα αναδρομικά, 15% φόρος τόκων ή μείον 263 ευρώ από τους τόκους, χαρτόσημο 3% επί των τόκων (μείον άλλα 52 ευρώ) και χαρτόσημο 0,6% υπέρ ΟΓΑ με κράτηση άλλα 10 ευρώ. Όλες μαζί οι κρατήσεις φτάνουν στα 1.392 ευρώ και το τελικό ποσό αναδρομικών που θα πληρωθεί στο χέρι ο συνταξιούχος είναι 4.671 ευρώ.

Ποιοι συνταξιούχοι και ποια αναδρομικά δικαιούνται;

Αναδρομικά από μειώσεις επικουρικών συντάξεων δικαιούνται οι παλαιοί συνταξιούχοι που είχαν βγει στη σύνταξη πριν από την 1/1/2015, καθώς με τον νόμο Κατρούγκαλου στις επικουρικές που απονέμονται από 1/1/2015 και μετά εφαρμόζεται νέος τρόπος υπολογισμού, στον οποίο ενσωματώθηκαν οι μειώσεις των μνημονίων και οι επικουρικές είναι εξαρχής χαμηλότερες από αυτές των παλαιότερων συνταξιούχων. Οι αποφάσεις των δικαστηρίων επιδικάζουν ποσά από μειώσεις των νόμων 4051/2012 και 4093/2012 που έγιναν στο 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016, μαζί με τόκους.

Τα αναδρομικά των δικαστικών αποφάσεων για επικουρικές συντάξεις (μικτά και καθαρά ποσά).

(*) Μικτά ποσά μείον κρατήσεις