Αποταμιεύσεις 5 δισ. € σε λαϊκά ομόλογα μέσα σε 14 μήνες

Μπορεί τα 5 δισ. ευρώ να ακούγονται λίγα σε σχέση με τις καταθέσεις των νοικοκυριών, οι οποίες έχουν φτάσει τα 147 δισ. ευρώ. Θα πρέπει όμως να λάβει κανείς υπ’ όψιν του ότι μόνο ένας μικρός αριθμός από τους μικροκαταθέτες (περίπου το 5%) έχουν ένα χρηματικό απόθεμα μεγαλύτερο από 10.000 ευρώ για τοποθετήσεις σε τίτλους του Δημοσίου. Παρόλα αυτά, από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν ξεκίνησαν οι δημοπρασίες εντόκων γραμματίων με δυνατότητα εγγραφής και ιδιωτών για ποσό έως 15.000 ευρώ ανά ΑΦΜ, το σκηνικό στις καταθέσεις αλλάζει, αργά αλλά σταθερά. Οι καταθέσεις μέχρι 50.000 των ιδιωτών σε εμπορικές τράπεζες, χωρίς επιτόκια για τους λογαριασμούς καταθέσεων, αλλά και οι προθεσμιακές καταθέσεις με επιτόκια έως 2-2,3% βρήκαν ένα πολύ σοβαρό ανταγωνιστή στη διεκδίκηση μικροκαταθέσεων. Τούτο δε, τη στιγμή που οι εκπρόσωποι των τεσσάρων μεγαλύτερων εμπορικών τραπεζών δηλώνουν σε κάθε ευκαιρία ότι η ρευστότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων είναι υψηλή. Συνεπώς, δεν σκοπεύουν να δελεάσουν τους πελάτες τους με ελκυστικά επιτόκια καταθέσεων.

Ο θεσμός των «Λαϊκών ομολόγων» επανήλθε μετά από πολλά χρόνια συνοδευόμενος με την κατάργηση της φορολόγησης της υπεραξίας πώλησης των τίτλων πριν από τη λήξη του με συντελεστή 15%. Την ίδια ώρα, οι καταθέσεις των τραπεζών με τα «ετησιοποιημένα» επιτόκια συνέχισαν να επιβαρύνονται με φορολογία 15% επί των αποδόσεών τους.

Μετά την υποχώρηση του πληθωρισμού στα όρια του 2,4-2,5% από τον περασμένο Οκτώβριο από την ονομαστική μέση απόδοση του 3,5% που είχαν τα έντοκα που διατέθηκαν από τις αρχές του χρόνου οι μικροκαταθέτες, οι οποίοι αγόρασαν τα έντοκα, έχουν πραγματική απόδοση των χρημάτων τους κατά 1%, αν αγόρασαν έντοκα από μόνο μια δημοπρασία.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ

Εκ της φύσης τους, όμως, τα έντοκα τα οποία έχουν ως γνωστό διάρκεια από 12 μέχρι και 52 εβδομάδες, μπορούν να δώσουν συνδυαστικές αποδόσεις, αν κάνει κάποιος απλές σκέψεις. Για παράδειγμα , αν κάποιος διαθέσει 10.000 ευρώ για να αγοράσει σε μια δημοπρασία του Ιανουάριου, έντοκα έξι μηνών θα πάρει τόκο 3,2% με βάση τις σημερινές αποδόσεις. Αν στην συνέχεια βάλει τα 10.320 ευρώ σε ένα τρίμηνο ομόλογο που θα αγοράσει τον Ιούλιο θα έχει στο τέλος Νοεμβρίου, επιπλέον απόδοση 3%. Με άλλα λόγια το αρχικό ποσό των 10.000 ευρώ θα φτάσει πριν το τέλος του χρόνου τα 10.629,6 ευρώ. Μέσα δηλαδή από μια συνδυασμένη κίνηση, είναι δυνατό να έχει σε ένα χρόνο απόδοση των χρημάτων του της τάξης του 6,3%! Τέτοια απόδοση δεν θα δει σε καμία τραπεζική αποταμίευση, ακόμη και αν εγκλωβίσει τα χρήματά του για δύο χρόνια, όπως απαιτούν πολλές προθεσμιακές καταθέσεις.

Μάλιστα σε επίπεδο διετίας με αγοραπωλησίες εντόκων γραμματίων και αρχικό ποσό 10.000 ευρώ μπορεί κάποιος να έχει απόδοση 11% ή 12%, ανάλογα με τις συνθήκες. Να φτάσει δηλαδή τα 10.000 ευρώ στα 11.100 -11.200 ευρώ χωρίς κίνδυνο για το κεφάλαιό του και χωρίς φορολογικές επιβαρύνσεις.

ΕΥΝΟΪΚΗ Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ

Από την άλλη, στην εξίσωση των αποδόσεων θα πρέπει να βάλει κανείς και την επικείμενη μείωση των επιτοκίων του ευρώ, η οποία έχει ξεκινήσει από τον περασμένο Ιούνιο. Με την τελευταία μείωση την περασμένη Πέμπτη τα επιτόκια του ευρώ μειώθηκαν στο 3%, από 4% που ήταν στα μέσα του χρόνου μετά από 4 διαδοχικές μειώσεις. Αυτό αναστέλλει ακόμη περισσότερο τις τράπεζες από το να αυξήσουν τα επιτόκια καταθέσεων. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τα έντοκα γραμμάτια, τα οποία επηρεάζονται περισσότερο από τη συγκυρία των ομολόγων, η οποία δεν είναι ευνοϊκή για το επόμενο διάστημα. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερες αποδόσεις για τα ομόλογα και για τα έντοκα, στα οποία έχει πρόσβαση το ευρύ κοινό.

Σε μεσομακροπρόθεσμη βάση, η μείωση των επιτοκίων δεν θα πάει πέρα από το 2% από το 4% που είναι σήμερα. Τούτο διότι η εποχή των χαμηλών επιτοκίων έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Συνεπώς και οι αποδόσεις των ομολόγων στο τέλος της πορείας μείωσης των επιτοκίων δεν θα υποχωρήσουν κάτω από 2,5-2,7% για τουλάχιστον άλλο ένα χρόνο ακόμη.

ΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Οι όροι για το 2025 θα είναι ίδιοι με αυτούς που ίσχυσαν και φέτος, δηλαδή τοποθετήσεις μέχρι και 15.000 ανά ΑΦΜ και μια -τουλάχιστον- έκδοση κάθε μήνα. Η συμμετοχή στη διαδικασία της δημοπρασίας για να αποκτήσει κανείς τίτλους του Δημοσίου μπορεί να γίνει μέσω της τράπεζας που χρησιμοποιεί ο καταθέτης. Θα πρέπει, δηλαδή, ο ενδιαφερόμενος να υπογράψει μια συμφωνία MIFID, ενός κειμένου που θα αναβαθμίζει τον καταθέτη σε επενδυτή, καθώς και τα έντοκα του Δημοσίου όπως και τα ομόλογα παρότι στη λήξη τους έχουν εγγυημένο κεφάλαιο και απόδοση θεωρούνται επενδυτικά προϊόντα.

Λόγω της εικόνας που θέλει να υπάρχει για την Ελλάδα στις αγορές και του περιορισμένου δανειακού προγράμματος που δεν θα ξεπερνά τα 190 δισ. ευρώ για το 2025, η κυβέρνηση θα διατηρήσει τις εκδόσεις «λαϊκών ομολόγων» στα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου χωρίς να έχει προς το παρόν την πρόθεση να εκδώσει ομόλογα τα οποία θα διατεθούν στο ευρύ κοινό. Αν κάποιος έχει διαθέσιμα μεγαλύτερα των 15.000 μπορεί να αγοράσει ομόλογα απευθείας από τις τράπεζες μέσω της λεγόμενης δευτερογενούς αγοράς. Αντί, δηλαδή, να αγοράσει ομόλογα απευθείας από το κράτος μέσω κάποιας δημοπρασίας, θα μπορεί να πάει στην τράπεζα που συνεργάζεται και να ζητήσει να αγοράσει κάποιο συγκριμένο ομόλογο ή γενικά ομόλογα του ελληνικού δημοσίου. Από εκεί και πέρα εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα της τράπεζας, αν θα πουλήσει ή όχι. Σε αυτή την περίπτωση ο καταθέτης -υποψήφιος επενδυτής- θα πρέπει να υπολογίσει στην απόδοση του πρώτου χρόνου και την προμήθεια πώλησης που θα τον χρεώσει η τράπεζα, από την οποία θα αγοράσει τους τίτλους.