Εχετε γάτες; Φέρνουν γούρι και χρήμα

Από καφέ γεμάτα γουργουρητά στη γατογειτονιά του Τόκιο και γλυκά σε σχήμα γάτας μέχρι μπεστ σέλερ μυθιστορήματα και ένα ολόκληρο νησί όπου οι γάτες υπερτερούν αριθμητικά των ανθρώπων, η αγάπη της Ιαπωνίας για τα αιλουροειδή έχει εξελιχθεί σε ένα φαινόμενο που οι ειδικοί αποκαλούν πλέον «Catnomics» ή «Γατοοικονομία».

Στο Τόκιο, στην ιστορική συνοικία Γιανάκα Γκίνζα, γνωστή και ως «γατογειτονιά», οι επισκέπτες αγοράζουν αναμνηστικά με θέμα τη γάτα, από μαγνητάκια για το ψυγείο μέχρι παραδοσιακές σφραγίδες χάνκο με ουρές, περιγράφει ο ανταποκριτής της εφημερίδας «Guardian».

Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κανσάι, Κατσουχίρο Μιγιαμότο, εκτιμά ότι η «γατοοικονομία» -που περιλαμβάνει τα γατοκαφέ, τις πωλήσεις προϊόντων, τις τροφές, τις εκδόσεις και τις σχετικές επιχειρηματικές δραστηριότητες- θα συνεισφέρει σχεδόν 3 τρισ. γιεν στην οικονομία το 2026, επίδοση που πλησιάζει τον οικονομικό αντίκτυπο της Expo 2025 της Οσάκα.

Λογοτεχνία 

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη δημοσίευση του κλασικού μυθιστορήματος «Εγώ είμαι μια Γάτα» του Νατσούμε Σόσεκι, τα αιλουροειδή εξακολουθούν να πρωταγωνιστούν στη σύγχρονη ιαπωνική λογοτεχνία.

Εμφανίζονται συχνά στα έργα του Χαρούκι Μουρακάμι, ενώ βιβλία όπως «Το Χρονικό ενός Πολυταξιδεμένου Γάτου» της Χίρο Αρικάουα και το «The Guest Cat» του Τακάσι Χιράιντε είχαν διεθνή απήχηση. Η εμπορική δύναμη των γατών είναι τόσο μεγάλη, ώστε οι εκδότες χρησιμοποιούν συχνά εικόνες τους σε εξώφυλλα ακόμη και βιβλίων που ελάχιστη ή και ουδεμία σχέση έχουν με γάτες.

Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Οι γάτες κατέχουν ξεχωριστή θέση στην ιαπωνική παράδοση. Πιστεύεται ότι εισήχθησαν στη χώρα κατά την περίοδο Νάρα (710-794 μ.Χ ), από απεσταλμένους που επέστρεφαν από την Κίνα της δυναστείας των Τανγκ.

Πολλές φιλοξενήθηκαν σε βουδιστικούς ναούς, όπου προστάτευαν τα θρησκευτικά κείμενα από τα τρωκτικά.

Στη λαϊκή παράδοση θεωρούνται πλάσματα που φέρνουν τύχη και ευημερία, ενώ πολλοί Ιάπωνες τις συνδέουν με την αίσθηση γαλήνης και ισορροπίας. Είναι από τα πιο ζεν πλάσματα της φύσης.

Η αυτοκρατορική οικογένεια έχει υιοθετήσει γάτες, ενώ η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι έχει δηλώσει δημόσια ότι προτιμά τις γάτες από τους σκύλους.

ΤΟ ΝΗΣΙ ΑΟΣΙΜΑ

Και φυσικά, υπάρχει το διάσημο Αοσίμα, το αποκαλούμενο «Νησί της Γάτας», όπου οι γάτες υπερτερούν συντριπτικά των ανθρώπων. Οι κάτοικοι -ψαράδες στην πλειοψηφία τους- τις επιστράτευσαν για την καταπολέμηση των τρωκτικών, και σήμερα η αναλογία φτάνει περίπου τις 36 γάτες για κάθε δημότη, μετατρέποντας το νησί σε έναν από τους πιο διάσημους τουριστικούς προορισμούς της Ιαπωνίας.

Η HELLO KITTY 

Το δημιούργημα της ιαπωνικής εταιρίας Sanrio, η διάσημη Hello Kitty, αποτελεί ίσως το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της παγκόσμιας «γατοκουλτούρας» της Ιαπωνίας. Από την εμφάνισή της τη δεκαετία του 1970, η φιγούρα με το χαρακτηριστικό φιόγκο έχει εξελιχθεί σε ένα εμπορικό φαινόμενο που ξεπερνά τα όρια των παιδικών προϊόντων. Ο φανταστικός χαρακτήρας καρτούν έχει επεκταθεί σε μόδα, design, ταξιδιωτικά προϊόντα και συνεργασίες με διεθνή brands με τζίρο δισεκατομμυρίων.

ΥΠΕΡΤΕΡΟΥΝ

Το 2025 τα ιαπωνικά νοικοκυριά φιλοξενούσαν 8,8 εκατομμύρια γάτες, έναντι 6,8 εκατομμυρίων σκύλων. Ο συνολικός αριθμός κατοικίδιων σκύλων και γατών ξεπερνά τον αριθμό των παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών στη χώρα. Σύμφωνα με την έρευνα ένα νοικοκυριό στην Ιαπωνία δαπανά κατά μέσο όρο περίπου 1,8 εκατομμύρια γιεν (9.700 ευρώ) για τη φροντίδα μιας γάτας κατά τη διάρκεια της ζωής της.