Το ερώτημα επανέρχεται. Υπερτουρισμός, κορεσμένες ειδυλλιακές τοποθεσίες, ακραία ζέστη και πυρκαγιές είναι το σκηνικό που διαμορφώνεται πέρα από τα γαλαζοπράσινα νερά και τα ινσταγκραμικά ηλιοβασιλέματα. Η κλιματική κρίση φέρνει ανακατατάξεις στο τουριστικό προφίλ της Ευρώπης, «μετατρέπει τη Νότια Ευρώπη σε έναν χαμένο καλοκαιρινό παράδεισο», σημείωσε εμφατικά δημοσιογράφος των «New York Times» πρόσφατα.

Η καταγραφή θερμοκρασιών φέτος κοντά στους 40 βαθμούς Κελσίου σε χώρες του ευρωπαϊκού Νότου υπογραμμίζει την ανάγκη λήψης πιο δραστικών μέτρων για την αντιμετώπιση των αλλαγών που φέρνει η κλιματική απορρύθμιση. Η Ισπανία είναι χαρακτηριστική περίπτωση, καθώς η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει την απειλή που θέτει η κλιματική αλλαγή στον τουριστικό κλάδο, που αντιπροσωπεύει περίπου το 12% του ΑΕΠ της.
Λαμβάνουν μέτρα
Η μετάβαση στον «πράσινο» τουρισμό και οι βιώσιμες πρακτικές βρίσκονται στο επίκεντρο, με την πόλη της Βαρκελώνης να επενδύει 1,8 δισ. ευρώ για την επέκταση χώρων πρασίνου και την ανάπτυξη κλιματικών καταφυγίων. Σε αντίστοιχη τροχιά βρίσκεται και η Ελλάδα με το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση» στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ μέτρα υιοθετούν πολλές πόλεις σε Ιταλία, Γαλλία, Πορτογαλία και άλλες χώρες.
Ακόμα και οι ακτιβιστές ή οι αγανακτισμένοι πολίτες κατά του υπερτουρισμού, που θέλουν να δουν τους τόπους τους απαλλαγμένους από τις ορδές των επισκεπτών, φαίνεται να βλέπουν την κλιματική αλλαγή ως τον κοινό εχθρό που μπορεί να πλήξει τους πάντες – τους ίδιους και τους τουρίστες.
«Αν κάνει τόση ζέστη, τουλάχιστον θα μπορώ να περπατάω κοντά στη Σαγράδα Φαμίλια», λέει η 67χρονη Μερσέντες Λόπεζ, κάτοικος Βαρκελώνης. Παραδέχεται πάντως πως η απουσία επισκεπτών θα φέρει οικονομική δυσπραγία. «Αν συνεχίσει, θα αναγκαστούμε να πάμε όλοι στη Νορβηγία ή στη Φινλανδία», συμπληρώνει.
Μεγάλη στροφή
Αυτή η στροφή στον Βορρά που σκέφτεται η Μερσέντες Λόπεζ, φαίνεται πως γίνεται ήδη. Πολλοί τουρίστες στρέφουν την προσοχή τους σε πιο δροσερούς προορισμούς, σε διακοπές στη Βόρεια Ευρώπη, όπου οι κλιματικές συνθήκες είναι ευνοϊκότερες το καλοκαίρι.

Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ταξιδιών (ETC), το 76% των Ευρωπαίων ταξιδιωτών έχουν προσαρμόσει τα καλοκαιρινά ταξιδιωτικά σχέδιά τους λόγω της κλιματικής κρίσης. Το ένα τρίτο των ερωτηθέντων (33,7%) έχουν αναφέρει ότι αποφεύγουν προορισμούς όπου αναμένεται να αντιμετωπίσουν ακραία καιρικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένων των καυσώνων και των πυρκαγιών που είναι πλέον συνηθισμένες καταστάσεις στη Μεσόγειο.
Η Σουηδία, η Νορβηγία και η Φινλανδία πλασάρονται ως ελκυστικές εναλλακτικές λύσεις. Ενδεικτική είναι ταξιδιωτική έρευνα της Intrepid Travel, που αποκάλυψε ότι οι κρατήσεις για σκανδιναβικά ταξιδιωτικά προϊόντα αυξήθηκαν φέτος κατά 40% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Προσιτές λύσεις
Εναλλακτική λύση αποτελούν και οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Πρόκειται για περιοχές με χαμηλότερες -κατά μέσο όρο- θερμοκρασίες σε σύγκριση με τον Νότο, ενώ είναι και οικονομικά προσιτές. Το χαμηλότερο κόστος ταξιδιού σε αυτές τις χώρες, σε συνδυασμό με την πλούσια ιστορία και τις πολιτιστικές προσφορές τους, τις έχει καταστήσει δημοφιλείς σε πλήθος επισκεπτών.
Βαριά η σκιά του πολέμου στο Ιράν στα πλάνα των θερινών διακοπών
Εισιτήριο, διαβατήριο, αντηλιακό και… plan B. Το εκ των ων ουκ άνευ στις βαλίτσες των Ευρωπαίων που ετοιμάζονται για τις καλοκαιρινές εφορμήσεις φέτος θα είναι ένα εναλλακτικό σχέδιο. Ηδη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της εκτίναξης του κόστους των αεροπορικών μετακινήσεων, πολλοί ταξιδιώτες ανά τη Γηραιά Ηπειρο επανασχεδιάζουν τις διακοπές τους, στρέφονται σε πιο κοντινούς και οικονομικούς προορισμούς και αποφεύγουν να κάνουν κρατήσεις, τηρώντας στάση αναμονής, σύμφωνα με εκπροσώπους της τουριστικής βιομηχανίας που μίλησαν στο Reuters.
Με το τρένο

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γκρεγκ Αμποτ, ενός 54χρονου Αυστραλού που ζει στην Αγγλία, ο οποίος σχεδιάζει φέτος να παραμείνει εντός Ευρώπης και να αποφύγει τα μακρινά αεροπορικά ταξίδια. Οργανώνει ποδηλατική εκδρομή στην Αυστρία, συμμετοχή σε φεστιβάλ στη Βαρκελώνη και πιθανόν μία στάση για γιόγκα στη Γαλλία, ωστόσο κρατά ανοιχτές όλες τις επιλογές του λόγω αβεβαιότητας. «Οι τιμές είναι πραγματικά τρελές αυτή τη στιγμή», δηλώνει, εξηγώντας ότι προτιμά τα τρένα για τις μετακινήσεις του, καθώς θεωρεί πως αποτελούν πιο οικονομική και σίγουρη λύση.
Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου, που έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, και οι πιέσεις στην αγορά καυσίμων αεροσκαφών έχουν προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στον αεροπορικό και τουριστικό κλάδο. Οι αεροπορικές εταιρίες βλέπουν το λειτουργικό κόστος τους να εκτοξεύεται, ενώ αρκετές αναγκάζονται να περιορίσουν δρομολόγια ή να αυξήσουν τις τιμές των εισιτηρίων.
Σύμφωνα με τον Ζαν-Φρανσουά Ριάλ, διευθύνοντα σύμβουλο του ταξιδιωτικού πρακτορείου Voyageurs du Monde, οι κρατήσεις μειώθηκαν αισθητά έπειτα από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή (25% τον Μάρτιο, 10% τον Απρίλιο). Οι πελάτες είναι επιφυλακτικοί και αυξάνονται οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, προσθέτουν άλλοι τουριστικοί πράκτορες στο Παρίσι.
Παράλληλα ενισχύεται η τάση για διακοπές εντός Ευρώπης, ιδίως σε χώρες που θεωρούνται ασφαλείς και εύκολα προσβάσιμες. Αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται για οδικά ταξίδια, αλλά ο μεγάλος κερδισμένος φαίνεται να είναι ο σιδηρόδρομος, σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς.
Αύξηση 25%
Ο Αλβάρο Ουνγκουρέαν, διευθυντής της Trainpal, ανέφερε αύξηση 25% στις πωλήσεις εισιτηρίων του Eurostar, ενώ σχεδόν διπλάσιοι Βρετανοί σκοπεύουν να ταξιδέψουν με τρένο στη Γαλλία φέτος. Ακόμη και τα επαγγελματικά ταξίδια παρουσιάζουν μεταβολή, με τις κρατήσεις σιδηροδρομικών εισιτηρίων να αυξάνονται, όπως δήλωσε ο Τσάρλι Σουλτάν, πρόεδρος της Concur Travel.
Παρά τις δυσκολίες, η συνολική ζήτηση για ταξίδια φαίνεται πως παραμένει ανθεκτική. Ωστόσο, οι φετινές διακοπές φαίνεται πως θα χαρακτηρίζονται περισσότερο από ευελιξία, προσεκτικό σχεδιασμό και αναζήτηση ασφάλειας παρά από μακρινές αποδράσεις και πολυτελείς προορισμούς, σύμφωνα με τους αναλυτές.

