Νέα μελέτη δείχνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αφήνει το αποτύπωμά της στο έντερο των ζώων, ανοίγοντας έναν διαφορετικό δρόμο για την παρακολούθηση της περιβαλλοντικής έκθεσης
Οι αδέσποτες γάτες που συναντάμε καθημερινά στις πόλεις μπορεί να «κουβαλούν» στον οργανισμό τους πληροφορίες για την ποιότητα του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν. Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι το μικροβίωμα του εντέρου τους αλλάζει ανάλογα με τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, γεγονός που θα μπορούσε να τις καταστήσει πολύτιμους δείκτες της περιβαλλοντικής έκθεσης. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Research, εξέτασε αδέσποτες γάτες σε τρεις περιοχές της Ταϊγιουάν, μιας βιομηχανικής πόλης στη βόρεια Κίνα όπου η οικονομία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρακα.
Τι έδειξαν οι γάτες
Οι επιστήμονες συνέκριναν δείγματα κοπράνων από γάτες που ζούσαν σε δύο περισσότερο επιβαρυμένες περιοχές και σε μία καθαρότερη περιοχή. Παράλληλα εξέτασαν στοιχεία για βασικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους. Οι συγκεντρώσεις λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5, διοξειδίου του θείου, μονοξειδίου του άνθρακα και διοξειδίου του αζώτου ήταν σημαντικά υψηλότερες στις επιβαρυμένες περιοχές. Η διαφορά φάνηκε και στον οργανισμό των ζώων. Οι γάτες της καθαρότερης περιοχής παρουσίαζαν τη μεγαλύτερη ποικιλότητα μικροοργανισμών στο έντερο, ενώ στις περισσότερο μολυσμένες περιοχές η μικροβιακή ποικιλότητα ήταν σημαντικά χαμηλότερη. Παράλληλα, στις γάτες που ζούσαν στις επιβαρυμένες ζώνες εντοπίστηκαν περισσότερα μικρόβια που συνδέονται με περιβαλλοντικό στρες, καθώς και μεταβολές στα χολικά οξέα και ίχνη εξωγενών χημικών ουσιών.
Από το έντερο μέχρι τον εγκέφαλο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τον λεγόμενο άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Η ανάλυση των μεταβολιτών έδειξε αλλαγές σε νευροδραστικές οδούς, μεταξύ των οποίων η ανάδρομη ενδοκανναβινοειδής σηματοδότηση και η γλουταμινεργική σύναψη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με μεταβολές που μπορεί να εκτείνονται πέρα από το έντερο. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η μελέτη απέδειξε πως η ρύπανση προκαλεί αυτές τις αλλαγές. Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη και οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν συσχετίσεις και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Οι γάτες ως «φρουροί» του περιβάλλοντος
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για τις αδέσποτες γάτες δεν είναι τυχαίο. Ζουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο ίδιο αστικό περιβάλλον, εκτίθενται στον αέρα, στο έδαφος, στην τροφή και στο νερό της περιοχής και δεν περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας προστατευμένες μέσα σε ένα σπίτι. Οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτή η καθημερινή έκθεση μπορεί να τις μετατρέψει σε ένα είδος φυσικού «δείκτη» των περιβαλλοντικών πιέσεων μιας πόλης. Προηγούμενες έρευνες έχουν ήδη εντοπίσει σε γάτες και σκύλους που ζουν σε αστικές περιοχές ουσίες όπως μικροπλαστικά, φυτοφάρμακα, επιβραδυντικά φλόγας και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες. Η νέα μελέτη πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, εξετάζοντας όχι μόνο τι εισέρχεται στον οργανισμό των ζώων, αλλά και πώς διαφορετικά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης συνδέονται με αλλαγές στο μικροβίωμα και στον μεταβολισμό τους. Οι ερευνητές εντάσσουν τα ευρήματα στην προσέγγιση «One Health», σύμφωνα με την οποία η υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος είναι στενά συνδεδεμένες.
