Με το δεδομένο αυτό, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού, προετοιμάζοντας μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια το ακριβές σχέδιο δράσης με το οποίο θα στηριχθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οπως έκανε σαφές από την πρώτη στιγμή ο πρωθυπουργός, η κυβέρνηση είναι έτοιμη στo πλαίσιo των δυνατοτήτων της να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τον πληθωρισμό και τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και των προϊόντων τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Το ελληνικό πλεονέκτημα έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών είναι η συνετή όσο και δυναμική δημοσιονομική διαχείριση, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να διαχειριστεί ένα ποσό 2 δισ. ευρώ από την υπεραπόδοση της οικονομίας.

Η Ελλάδα έχει ήδη την εμπειρία από την κρίση του 2022, από την οποία δημιουργήθηκε μία πολύ συγκεκριμένη εργαλειοθήκη που παραμένει έτοιμη προς υλοποίηση. Αναφερόμαστε σε αυτά που έγιναν γνωστά ως Fuel Pass, Power Pass και Market Pass, τα οποία, βέβαια, θα πρέπει να επικαιροποιηθούν αναλόγως. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό ένα πακέτο συμπληρωματικών μέτρων που θα αποφασιστούν αναλόγως της διάρκειας και της κλιμάκωσης της σύγκρουσης.

Εχει ήδη ληφθεί πρόνοια για αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, με την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα, καθώς και σε 61 βασικά αγαθά καθημερινής κατανάλωσης. Ανάμεσα στις παρεμβάσεις που εξετάζονται είναι η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης, ενώ την ίδια στιγμή ο σχεδιασμός που υπήρχε πριν από την κρίση για τη στήριξη ευάλωτων συμπολιτών μας, όπως για παράδειγμα το επίδομα των 200 ευρώ που θα δινόταν τον Απρίλιο, παραμένει σε πλήρη ισχύ.

Η ασπίδα προστασίας που απλώνει η κυβέρνηση στην ελληνική κοινωνία είναι δυνατή από την ισχυρή ανάπτυξη και την υπεραπόδοση της οικονομίας. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο πως θα πρέπει να υπάρξει ταυτόχρονα και ευρωπαϊκή στήριξη, δηλαδή περισσότερη ευελιξία στη λήψη εθνικών και ευρωπαϊκών μέτρων για την αντιμετώπιση της νέας κρίσης που δοκιμάζει την παγκόσμια οικονομία. Σε αυτήν την πορεία, είναι εξαιρετικά κρίσιμο να ληφθούν άμεσες δράσεις ανακούφισης και διαρθρωτικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, αλλά και να δημιουργηθεί ένα ευνοϊκότερο πλαίσιο που θα επιτρέπει στα κράτη να λάβουν πιο δραστικές αποφάσεις.

Η συζήτηση που άνοιξε για την προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα απαιτεί πολύ προσεκτικούς χειρισμούς και υπολογισμούς ακριβείας για τις επιπτώσεις που θα έχει στα έσοδα της ελληνικής οικονομίας. Το «παράθυρο», που φαίνεται να ανοίγει, συνδέεται απαραίτητα με την αντίστοιχη στήριξη από τις Βρυξέλλες, ενώ σε δεύτερο χρόνο πρέπει να εκτιμηθεί πώς θα μπορούσε να γίνει ομαλά η επαναφορά του.

Οπως διαμηνύει το οικονομικό επιτελείο, πρόκειται για το ύστατο μέτρο και αυτό διότι, όταν μειώνεται ένας φόρος, και μάλιστα της βαρύτητας του ΕΦΚ, πρέπει να πληρούνται πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οπως να υπάρχει δημοσιονομικός χώρος, να διασφαλιστεί ότι η μείωση θα περάσει στους πολίτες και δεν θα την καρπωθούν οι ενδιάμεσοι και ότι θα είναι στοχευμένο, έτσι ώστε να μην επωφεληθούν οι έχοντες και κατέχοντες. Πρόκειται για μια άσκηση δημοσιονομικής ισορροπίας, καθώς, αν και εφόσον αποφασιστεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να υπάρχει και το ανάλογο αντίμετρο.