Μεγάλες ποσότητες τοξικής τέφρας και λιωμένων πλαστικών άφησε πίσω της η φωτιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Φιλοθέη Θεσσαλονίκης, στα όρια των δήμων Παύλου Μελά και Ωραιοκάστρου. Τα καμένα υλικά έχουν καταλήξει σε ρέμα που κατευθύνεται προς την Ευκαρπία.
Υπάρχει κίνδυνος οι πρώτες βροχές να παρασύρουν βαρέα μέταλλα, διοξίνες, πλαστικά, μικροπλαστικά και άλλες οργανικές ενώσεις, προκαλώντας σταδιακή ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των υπόγειων νερών. Την κατάσταση περιγράφει σε άρθρο του στο Voria ο Ιωάννης Κατσογιάννης, καθηγητής Περιβαλλοντικής Τεχνολογίας στο τμήμα χημείας του ΑΠΘ. Όπως γράφει, «ο κίνδυνος μόλυνσης των υπόγειων υδάτων στην Ευκαρπία και ευρύτερα είναι πραγματικός, όχι θεωρητικός».
Η τέφρα έχει καλύψει μεγάλη επιφάνεια
Οι φωτογραφίες από την περιοχή δείχνουν την έκταση του προβλήματος. Μια γκριζόλευκη λάσπη έχει κατέβει στην πλαγιά, καλύπτοντας μεγάλο μέρος του φυσικού εδάφους.

Μέσα στην τέφρα διακρίνονται καμένα ελαστικά και λυγισμένα μεταλλικά τμήματα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι στη φωτιά κάηκαν διαφορετικά υλικά, όπως καουτσούκ, μέταλλα και πλαστικά. Το στοιχείο αυτό ενισχύει τις ανησυχίες για την παρουσία βαρέων μετάλλων και οργανικών ρύπων.
Σε άλλη φωτογραφία φαίνονται τα καμένα και κατεστραμμένα μεταλλικά υπόστεγα του εργοστασίου. Από το συγκεκριμένο σημείο η τέφρα έχει κινηθεί προς τα χαμηλότερα σημεία της πλαγιάς και την κοίτη του ρέματος.
Δεν υπάρχει επαρκές εμπόδιο πριν από το ρέμα
Στη μέση της πλαγιάς υπάρχει μια χαμηλή περίφραξη με συρματόπλεγμα. Η κατασκευή, όμως, δεν φαίνεται ικανή να συγκρατήσει την τέφρα και τα υπόλοιπα υλικά σε περίπτωση βροχής, καθώς δεν βρίσκεται στη βάση της πλαγιάς, πριν από το ρέμα.
Η φωτιά έχει καταστρέψει και τη βλάστηση γύρω από το εργοστάσιο. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πλέον οι ρίζες των φυτών, οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως φυσικό φίλτρο και να συγκρατήσουν μέρος των υλικών που θα παρασύρει το νερό.
Η τέφρα δεν βρίσκεται συγκεντρωμένη σε ένα μικρό σημείο. Έχει ήδη απλωθεί σε μεγάλη επιφάνεια πάνω από την κοίτη του ρέματος, χωρίς να υπάρχει ουσιαστικό φράγμα για να εμποδίσει τη μετακίνησή της.
Οι ρύποι παραμένουν στο έδαφος και στα νερά
Η λειτουργία μονάδων διαχείρισης αποβλήτων και πλαστικών κοντά σε ρέματα και κατοικημένες περιοχές δημιουργεί αυξημένους κινδύνους όταν δεν υπάρχουν επαρκή μέτρα πρόληψης και σχέδιο για την αντιμετώπιση μιας περιβαλλοντικής έκτακτης ανάγκης.
Η καύση πλαστικών παράγει επίμονους και τοξικούς ρύπους, μεταξύ των οποίων διοξίνες, φουράνια και βαρέα μέταλλα. Όπως εξηγεί ο καθηγητής, οι συγκεκριμένοι ρύποι «δεν εξαφανίζονται με το σβήσιμο της φωτιάς αλλά μεταναστεύουν στο έδαφος και τα ύδατα».
Ο κίνδυνος γίνεται σοβαρότερος εάν οι ουσίες φτάσουν στον υδροφόρο ορίζοντα και στα υπόγεια νερά που μπορεί να χρησιμοποιούνται για γεωργικές εργασίες ή για ύδρευση.
Χρειάζεται άμεση απομάκρυνση του ρυπασμένου χώματος
Για να περιοριστεί ο κίνδυνος ρύπανσης χρειάζεται να απομακρυνθεί άμεσα το χώμα που έχει επιβαρυνθεί από τα καμένα υλικά. Στη συνέχεια πρέπει να μεταφερθεί με ελεγχόμενο τρόπο σε μονάδες διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων. Χωρίς την απομάκρυνση των υλικών και τον καθαρισμό της περιοχής, οι πρώτες βροχές μπορεί να μεταφέρουν την τέφρα και τις επικίνδυνες ουσίες στο ρέμα και από εκεί στα υπόγεια νερά της Ευκαρπίας και των γύρω περιοχών.


