Η Δυτική Μακεδονία εισέρχεται σε μια νέα αναπτυξιακή εποχή, η οποία δύσκολα μπορεί πλέον να ερμηνευθεί αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα της ενεργειακής μετάβασης.
Η δημιουργία μεγάλων υποδομών ψηφιακής τεχνολογίας, η επένδυση της ΔΕΗ σε ένα από τα μεγαλύτερα data centers της ευρύτερης περιοχής και η ανάπτυξη υπερυπολογιστικών δυνατοτήτων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας συνθέτουν τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, με εθνική και διεθνή εμβέλεια.
Η στρατηγική επιλογή της ΔΕΗ να επενδύσει στην Κοζάνη, αξιοποιώντας τα ενεργειακά και χωροταξικά πλεονεκτήματα της περιοχής, αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη σχέση ενέργειας, τεχνολογίας και επιχειρηματικότητας. Τα σύγχρονα data centers δεν αποτελούν απλώς εγκαταστάσεις αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων. Συνιστούν κρίσιμες υποδομές της νέας οικονομίας, γύρω από τις οποίες αναπτύσσονται υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, υπολογιστική ισχύς, βιομηχανικές εφαρμογές, τηλεπικοινωνίες και ένα ολόκληρο οικοσύστημα καινοτομίας.
Η κυβερνητική επιλογή να συνδεθεί αυτή η επενδυτική προοπτική με τη δημιουργία υπερυπολογιστή στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η αναφορά του Πρωθυπουργού, κατά τα εγκαίνια του εθνικού υπερυπολογιστή “Δαίδαλος” στο Λαύριο, στο αντίστοιχο σύστημα της Κοζάνης ως του “μικρού αδερφού” του, δεν αποτυπώνει απλώς μια τεχνολογική συμπληρωματικότητα. Αναδεικνύει τη θέση της Δυτικής Μακεδονίας στον εθνικό σχεδιασμό για την τεχνητή νοημοσύνη και τις υποδομές υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων.
* Η Άννα Κωνσταντινίδου είναι Ιστορικός -Διεθνολόγος, Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου & Πολιτικής Επιστήμης της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Εξωτερική Συνεργάτιδα ανώτερων στρατιωτικών σχολών, Συνεργάτιδα του Canadian Hellenic Congress
Το ουσιαστικό, ωστόσο, στοιχείο είναι ότι η περιοχή δεν διαθέτει μόνο τις προϋποθέσεις φιλοξενίας τέτοιων επενδύσεων. Διαθέτει και έναν ακαδημαϊκό θεσμό ικανό να τις συνδέσει με την παραγωγή γνώσης, την εφαρμοσμένη έρευνα και την επιχειρηματική δραστηριότητα: το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Από το 2019, με την πρυτανική αρχή που εξακολουθεί να βρίσκεται στο τιμόνι του Ιδρύματος, το Πανεπιστήμιο έχει διαμορφώσει μια σταθερή πορεία εξωστρέφειας, ενισχύοντας τις διεθνείς ακαδημαϊκές συνεργασίες, τη διασύνδεση με την αγορά και τη συμμετοχή του σε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες της περιοχής. Η παρουσία του δεν περιορίζεται πλέον στην εκπαιδευτική και ερευνητική του αποστολή. Αποτελεί ενεργό παράγοντα της τοπικής οικονομίας, έναν θεσμό που συνδέει την επιστημονική γνώση με τις παραγωγικές ανάγκες και τις επενδυτικές δυνατότητες.
Διαβάστε Επίσης
Αυτή ακριβώς η διάσταση καθιστά τις νέες υποδομές εξαιρετικά σημαντικές. Η συνύπαρξη μεγάλων ενεργειακών και ψηφιακών επενδύσεων με πανεπιστημιακές ερευνητικές δυνατότητες δημιουργεί τις προϋποθέσεις προσέλκυσης διεθνών επιχειρηματικών ομίλων, εγκατάστασης ερευνητικών μονάδων και ανάπτυξης νεοφυών επιχειρήσεων. Η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια, η ενεργειακή τεχνολογία, η ρομποτική και οι εφαρμογές υψηλής υπολογιστικής ισχύος μπορούν να αποτελέσουν πεδία μιας νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας, η οποία δεν θα εξαντλείται στην αξιοποίηση των τοπικών πόρων, αλλά θα παράγει τεχνολογία και εξαγώγιμη γνώση.
Η πρόσφατη επίσκεψη του Κινέζου πρέσβη στην Κοζάνη, στα Γρεβενά και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας αποτελεί μία ακόμη ένδειξη της διεθνούς δυναμικής που αποκτά η περιοχή. Η εξωστρέφεια του Πανεπιστημίου δημιουργεί έναν δίαυλο επικοινωνίας με οικονομίες και τεχνολογικά οικοσυστήματα παγκόσμιας εμβέλειας.
Ιδιαίτερη σημασία, όμως, παρουσιάζει και η προοπτική περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας με το Ισραήλ. Η ελληνοϊσραηλινή σχέση έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια χαρακτηριστικά στρατηγικής σύμπραξης, με διαστάσεις που υπερβαίνουν την παραδοσιακή διπλωματική και αμυντική συνεργασία. Το Ισραήλ αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρισμένα διεθνώς οικοσυστήματα τεχνολογικής καινοτομίας, με ισχυρή πανεπιστημιακή έρευνα, εξειδικευμένες επιχειρήσεις, τεχνολογίες αιχμής και ιδιαίτερη ικανότητα μετατροπής της επιστημονικής γνώσης σε επιχειρηματικό προϊόν. Η εμπειρία του στην τεχνητή νοημοσύνη, στην κυβερνοασφάλεια, στις τεχνολογίες διττής χρήσης, στην ενεργειακή διαχείριση και στα προηγμένα συστήματα καθιστά τη συνεργασία με ελληνικούς πανεπιστημιακούς και επιχειρηματικούς φορείς εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας διαθέτει ήδη ένα σημαντικό σημείο αναφοράς, μέσα από τη συνεργασία του με την Intracom Defense, εταιρεία του ομίλου Israel Aerospace Industries. Η συγκεκριμένη συνεργασία μπορεί να ιδωθεί ως αφετηρία μιας ευρύτερης διασύνδεσης με ισραηλινά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις. Μια τέτοια σύμπραξη θα μπορούσε να δημιουργήσει κοινά εργαστήρια, προγράμματα μεταφοράς τεχνογνωσίας, ερευνητικές ομάδες, επιχειρηματικές θερμοκοιτίδες και νέες επενδυτικές πρωτοβουλίες, αξιοποιώντας τις υποδομές που αναπτύσσονται στη Δυτική Μακεδονία.
Η σημασία μιας τέτοιας προοπτικής δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι και γεωστρατηγική. Η σύνδεση της ελληνικής περιφερειακής ανάπτυξης με το ισραηλινό τεχνολογικό οικοσύστημα θα προσέδιδε απτό παραγωγικό περιεχόμενο στη στρατηγική σχέση των δύο χωρών. Θα δημιουργούσε ένα πεδίο συνεργασίας στο οποίο η ακαδημαϊκή γνώση, η επιχειρηματική επένδυση, η τεχνολογική καινοτομία και η στρατηγική ασφάλεια θα λειτουργούσαν συμπληρωματικά. Παράλληλα, θα ενίσχυε τη θέση της Ελλάδας ως αξιόπιστου τεχνολογικού και επιχειρηματικού εταίρου στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η Δυτική Μακεδονία διαθέτει πλέον κάτι περισσότερο από ένα επενδυτικό αφήγημα. Διαθέτει ενεργειακές υποδομές, ψηφιακές επενδύσεις, πανεπιστημιακή γνώση, διεθνείς διαύλους και τη δυνατότητα να προσελκύσει επιχειρήσεις που μέχρι πρότινος θα αναζητούσαν αντίστοιχα οικοσυστήματα σε μεγάλα ευρωπαϊκά τεχνολογικά κέντρα. Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη αλλαγή που συντελείται να βρίσκεται ακριβώς εδώ: σε μια περιοχή που για δεκαετίες αποτέλεσε τον ενεργειακό πυλώνα της χώρας, διαμορφώνονται πλέον οι προϋποθέσεις να αποτελέσει και έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της νέας επιχειρηματικής και τεχνολογικής οικονομίας της Ελλάδας.
Το μέλλον της ελληνικής επιχειρηματικότητας μπορεί να αρχίζει από τη Δυτική Μακεδονία. Και, μέσα από τη γνώση, την τεχνολογία και τις διεθνείς επενδύσεις που θα αναπτυχθούν εκεί, να αποκτά τη δυναμική να επιστρέφει σε ολόκληρη τη χώρα.
