Η ημέρα είναι αφιερωμένη σε δύο ισχυρούς συμβολισμούς: τον Πάγκαλο Ιωσήφ και την άκαρπη συκιά.

Ο Ιωσήφ, γιος του Ιακώβ, ξεχώριζε για την αρετή και την ομορφιά του, γεγονός που προκάλεσε τον φθόνο των αδελφών του. Τον πούλησαν ως δούλο στην Αίγυπτο, όπου πέρασε δοκιμασίες και φυλάκιση, μέχρι που αναδείχθηκε χάρη στη σοφία του, ερμηνεύοντας τα όνειρα του Φαραώ. Τελικά έγινε άρχοντας και έσωσε πολύ κόσμο από την πείνα, συγχωρώντας παράλληλα τους αδελφούς του. Η πορεία του θεωρείται προτύπωση της ζωής του Χριστού.

Παράλληλα, το θαύμα της άκαρπης συκιάς, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο, μεταφέρει ένα ισχυρό μήνυμα. Ο Χριστός καταριέται μια συκιά που, αν και φαινόταν εύρωστη, δεν είχε καρπούς, με αποτέλεσμα να ξεραθεί. Η πράξη αυτή συμβολίζει την ανάγκη για ουσιαστική πίστη και όχι επιφανειακή ευσέβεια.

Το απόγευμα της Μεγάλης Δευτέρας τελείται η Ακολουθία του Νυμφίου, προετοιμάζοντας τους πιστούς για τον Όρθρο της Μεγάλης Τρίτης. Μέσα από ύμνους και τροπάρια, η Εκκλησία καλεί σε πνευματική εγρήγορση, μετάνοια και εσωτερική καλλιέργεια.