Η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα, οι νέες απαιτήσεις των καταναλωτών και η ανάγκη για ανθεκτικότητα οδηγούν τις αλυσίδες σε ένα πιο σύνθετο, πολυκαναλικό και πιο υπεύθυνο μοντέλο λειτουργίας.

Η στροφή αυτή είναι ήδη ορατή σε όλη την αγορά. Νέα κέντρα διανομής, αυτοματοποίηση, last-mile delivery, προγράμματα πιστότητας, εφαρμογές, click & collect, ανακύκλωση, περιορισμός της σπατάλης τροφίμων και στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις συνθέτουν το νέο τοπίο. Το λιανεμπόριο εξελίσσεται σε έναν κλάδο όπου η τεχνολογία, η αποδοτικότητα και η κοινωνική υπευθυνότητα λειτουργούν πλέον ως ενιαία στρατηγική.

Logistics και εφοδιαστική αλυσίδα: Η «καρδιά» του νέου λιανεμπορίου

Η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελεί σήμερα το βασικότερο πεδίο ανταγωνισμού. Η ταχύτητα ανεφοδιασμού, η διαθεσιμότητα προϊόντων, η ακρίβεια στις παραδόσεις και η μείωση του λειτουργικού κόστους έχουν μετατρέψει τα logistics από υποστηρικτική λειτουργία σε στρατηγικό πυλώνα. Οι επενδύσεις σε κέντρα διανομής, πληροφοριακά συστήματα, διαχείριση αποθεμάτων και ευέλικτα δίκτυα παράδοσης είναι καθοριστικές για την επόμενη ημέρα του κλάδου.

Παράλληλα, η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και των υβριδικών μοντέλων εξυπηρέτησης έχει αυξήσει τη σημασία του last-mile delivery και των μικρότερων, πιο γρήγορων μοντέλων εξυπηρέτησης. Η δυνατότητα να εξυπηρετείται ο καταναλωτής μέσω φυσικού καταστήματος, e-shop, εφαρμογής ή συνεργαζόμενων πλατφορμών δεν αποτελεί πλέον πρόσθετη υπηρεσία, αλλά βασική προϋπόθεση ανταγωνιστικότητας.

Ψηφιακός μετασχηματισμός και νέα εμπειρία πελάτη

Ο καταναλωτής κινείται πλέον ανάμεσα σε κανάλια και πλατφόρμες, ζητώντας αμεσότητα, εξατομίκευση και ευκολία. Γι’ αυτό και οι μεγάλες αλυσίδες επενδύουν συστηματικά σε e-shops, εφαρμογές, loyalty schemes, ψηφιακά κουπόνια, click & collect και data-driven προσέγγιση της κατανάλωσης. Το φυσικό κατάστημα δεν υποχωρεί. Αντιθέτως, επανασχεδιάζεται ως μέρος ενός ευρύτερου omnichannel συστήματος.

Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία περνά και στο παρασκήνιο της λειτουργίας: από τη διαχείριση αποθεμάτων και την πρόβλεψη ζήτησης έως την ενεργειακή παρακολούθηση εγκαταστάσεων και τη βελτιστοποίηση δρομολογίων. Το αποτέλεσμα είναι ένα λιανεμπόριο πιο ακριβές, πιο ευέλικτο και πιο ανθεκτικό απέναντι στις αναταράξεις της αγοράς.

Σκλαβενίτης: Κλίμακα, επενδύσεις και χαμηλό προφίλ με σταθερή κοινωνική παρουσία

Η Σκλαβενίτης παραμένει ο μεγαλύτερος παίκτης του ελληνικού οργανωμένου λιανεμπορίου, με κύκλο εργασιών ομίλου 5,56 δισ. ευρώ το 2024, επενδύσεις 179,4 εκατ. ευρώ και σχεδόν 39.835 εργαζομένους στο τέλος της χρονιάς. Η στρατηγική της εστιάζει στην ενίσχυση των υποδομών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, με συνεχή ανάπτυξη αποθηκευτικών εγκαταστάσεων και αναβάθμιση των κέντρων διανομής, ιδιαίτερα σε Αττική και περιφέρεια, ώστε να διασφαλίζονται η επάρκεια και η ταχύτητα ανεφοδιασμού.

Παρότι η εταιρία δεν ακολουθεί έντονη εξωστρέφεια στο πεδίο της ΕΚΕ, η παρουσία της στην κοινωνία είναι σταθερή. Συμμετέχει σε δράσεις συλλογής και διάθεσης τροφίμων μέσω συνεργασιών με οργανισμούς όπως η Τράπεζα Τροφίμων και τοπικούς φορείς, αξιοποιώντας το εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων της για την ενίσχυση ευάλωτων ομάδων. Η συνδυασμένη ισχύς logistics και κοινωνικής παρουσίας ενισχύει το προφίλ της ως οργανισμού με επιχειρησιακή αξιοπιστία και κοινωνική συνέπεια.

ΑΒ Βασιλόπουλος: Βιωσιμότητα με μετρήσιμα αποτελέσματα και επενδύσεις στην εφοδιαστική

Η ΑΒ Βασιλόπουλος έχει διαμορφώσει ένα από τα πιο δομημένα παραδείγματα λιανεμπορίου με μετρήσιμη στρατηγική βιωσιμότητας. Στο μέτωπο της σπατάλης τροφίμων, ο απολογισμός Food Waste 2024 καταγράφει 18 εκατομμύρια γεύματα σε περισσότερους από 120.000 ανθρώπους, 18% μείωση αποβλήτων τροφίμων και σημαντική αύξηση στις δωρεές κοντόληκτων προϊόντων.

Παράλληλα, επενδύει στον εκσυγχρονισμό της εφοδιαστικής αλυσίδας, με νέα και αναβαθμισμένα logistics centers και συστήματα αυτοματισμού, που βελτιώνουν τη διαχείριση αποθεμάτων και περιορίζουν απώλειες. Η συνεργασία με οργανισμούς για τη διάθεση τροφίμων και η ενίσχυση κοινωνικών παντοπωλείων αποτελούν βασικό πυλώνα της κοινωνικής δράσης της.

Στο εμπορικό επίπεδο, το AB E-Shop, το AB Collect και το πρόγραμμα AB Plus συνδέουν το φυσικό κατάστημα με την ψηφιακή εμπειρία, ενισχύοντας το omnichannel μοντέλο και την προσωποποιημένη εξυπηρέτηση.

Μασούτης: Τοπική οικονομία, logistics δίκτυο και στήριξη παραγωγών

Η Μασούτης συνεχίζει να ενισχύει το στίγμα της ως ελληνική αλυσίδα με ισχυρό αποτύπωμα στην περιφέρεια, διαθέτοντας περίπου 400 καταστήματα και σύγχρονο logistics center στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα, έχει αναπτύξει δίκτυο διανομής με πολλαπλούς κόμβους σε όλη τη χώρα, ενισχύοντας την ταχύτητα ανεφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα προϊόντων.

Η σειρά «Από τον τόπο μας» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα στήριξης της τοπικής παραγωγής, εντάσσοντας προϊόντα μικρών παραγωγών στο δίκτυο της εταιρίας. Παράλληλα, συμμετέχει σε δράσεις ενίσχυσης κοινωνικών παντοπωλείων και τοπικών φορέων, ενισχύοντας την παρουσία της στις κοινότητες όπου δραστηριοποιείται.

Στην τελευταία της έκθεση βιωσιμότητας, δίνει έμφαση στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της εφοδιαστικής αλυσίδας, στον εκσυγχρονισμό του στόλου και την ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων, ενώ απασχολεί περισσότερους από 10.700 εργαζομένους.

Lidl Ελλάς: Επενδύσεις logistics, πράσινη ενέργεια και οργανωμένες συνεργασίες

Η Lidl Ελλάς έχει ενσωματώσει τη βιωσιμότητα σε όλο το εύρος της λειτουργίας της, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά πράσινη ηλεκτρική ενέργεια από το 2022. Διαθέτει 231 καταστήματα και 5 κέντρα logistics, ενώ υλοποιεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, όπως η κατασκευή νέου logistics center στην Ελευσίνα άνω των 62.000 τ.μ., με στόχο την ενεργειακή αποδοτικότητα και τη μείωση εκπομπών.

Παράλληλα, προχωρά στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων εγκαταστάσεων, όπως το κέντρο διανομής στα Τρίκαλα, ενισχύοντας την αποδοτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Στο κοινωνικό επίπεδο, συνεργάζεται με οργανισμούς όπως η Οδύσσεια και υλοποιεί δράσεις όπως τα «Γεύματα Αγάπης», ενώ στηρίζει ευάλωτες ομάδες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Μέσω του Lidl Plus, συνδυάζει ψηφιακές υπηρεσίες με προσωποποιημένες προσφορές, ενισχύοντας τη σχέση με τον καταναλωτή.

My market: Επενδύσεις σε logistics, last-mile και συνεργασίες διάσωσης τροφίμων

Η My market, μέσω της METRO AEBE, υλοποιεί ένα δυναμικό επενδυτικό πλάνο που συνδυάζει ανάπτυξη δικτύου και ενίσχυση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το δίκτυο ξεπερνά τα 290 καταστήματα, ενώ επενδύσεις άνω των 95 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε υποδομές, logistics centers και ψηφιακά εργαλεία.

Η εταιρία αναπτύσσει συνεργασίες στον τομέα του last-mile delivery και του quick commerce, όπως με τη Wolt, ενώ επενδύει και σε συστήματα βελτιστοποίησης διανομών και αποθεμάτων.

Στον τομέα της εταιρικής υπευθυνότητας, συνεργάζεται με οργανισμούς όπως το ΜΠΟΡΟΥΜΕ και η Τράπεζα Τροφίμων, μέσω των οποίων διέσωσε περισσότερους από 300 τόνους τροφίμων. Παράλληλα, συγκέντρωσε πάνω από 8.600 τόνους ανακυκλώσιμων υλικών και συμμετέχει σε δράσεις στήριξης κοινωνικών παντοπωλείων και τοπικών κοινωνιών.

Βιωσιμότητα και κοινωνική ευθύνη: Από συμπληρωματική δράση σε βασικό επιχειρηματικό πυλώνα

Η πιο ουσιαστική αλλαγή στον κλάδο δεν είναι μόνο τεχνολογική ή λειτουργική. Είναι στρατηγική. Οι μεγάλες αλυσίδες επενδύουν πλέον στη μείωση της σπατάλης τροφίμων, στην ανακύκλωση, στην ενεργειακή αποδοτικότητα, στη στήριξη τοπικών παραγωγών και την ανάπτυξη πιο σύγχρονων εργασιακών πρακτικών, επειδή όλα αυτά επηρεάζουν άμεσα τόσο το κόστος και την αποτελεσματικότητα όσο και την εικόνα εμπιστοσύνης προς τον καταναλωτή.

Την ίδια στιγμή, η κοινωνική συνεισφορά γίνεται πιο στοχευμένη και πιο μετρήσιμη. Δωρεές τροφίμων, συνεργασίες με φορείς, ενίσχυση κοινωνικών παντοπωλείων, δράσεις υπέρ της εκπαίδευσης και της οικογένειας, αλλά και πολιτικές για τους ίδιους τους εργαζομένους, μετατρέπουν την ΕΚΕ από «παράλληλη» δραστηριότητα σε κομμάτι του ίδιου του επιχειρηματικού μοντέλου.

Το μέλλον του λιανεμπορίου στην Ελλάδα

Το λιανεμπόριο στην Ελλάδα εξελίσσεται σε έναν από τους πιο απαιτητικούς αλλά και πιο δημιουργικούς κλάδους της οικονομίας. Οι επιχειρήσεις που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι απλώς εκείνες που θα ανοίξουν περισσότερα καταστήματα, αλλά εκείνες που θα οργανώσουν καλύτερα την εφοδιαστική τους βάση, θα επενδύσουν έξυπνα στην τεχνολογία, θα βελτιώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και θα διατηρήσουν ουσιαστική σχέση με την κοινωνία.

Η μετάβαση αυτή διαμορφώνει ένα νέο μοντέλο λιανεμπορίου: πιο ανθεκτικό, πιο αποδοτικό, πιο ψηφιακό και ταυτόχρονα πιο υπεύθυνο. Σε ένα περιβάλλον όπου ο καταναλωτής ζητά αξία, ευκολία και συνέπεια, η κοινωνική υπευθυνότητα δεν είναι πλέον ξεχωριστό κεφάλαιο. Είναι μέρος της ίδιας της ανταγωνιστικότητας.