Το προξενιό «επιστρέφει» στην Ιαπωνία

Πίσω από τη νέα τάση βρίσκεται και η δημογραφική πίεση μιας χώρας που παλεύει με ιστορικά χαμηλές γεννήσεις. Η νέα τάση αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, την εταιρική αναβίωση του παραδοσιακού ιαπωνικού «omiai», του οργανωμένου συνοικεσίου στο οποίο συγγενείς, οικογενειακοί φίλοι ή ακόμη και εργοδότες αναλάμβαναν να φέρουν κοντά δύο ανθρώπους. Η πρακτική υποχώρησε μεταπολεμικά, καθώς η γνωριμία μέσω κοινωνικών κύκλων και, αργότερα, μέσω εφαρμογών έγινε ο κανόνας. Τώρα, όμως, ο προξενητής επιστρέφει -αυτή τη φορά με εταιρική μορφή.

Φωτογραφίες από «omiai», όπως ονομάζεται το παραδοσιακό συνοικέσιο στην Ιαπωνία.   

Η IBJ, μια από τις μεγαλύτερες εταιρίε του κλάδου, υπόσχεται στους πελάτες της μια διαδρομή από την πρώτη γνωριμία μέχρι την πρόταση γάμου μέσα σε περίπου τρεις μήνες και, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, έχει συμβάλει με κάποιον τρόπο περίπου σε έναν στους 25 γάμους στην Ιαπωνία. Η συνδρομή στις υπηρεσίες κυμαίνεται συνήθως από 30 έως 100 δολάρια τον μήνα, ενώ προβλέπονται έξοδα εγγραφής έως 1.300 δολάρια και επιπλέον περίπου 1.300 δολάρια σε περίπτωση αρραβώνα.

Το μοντέλο βασίζεται στην προσωπική καθοδήγηση. Κάθε πελάτης αποκτά σύμβουλο, ο οποίος μπορεί να παρέμβει από την εμφάνιση και τον τρόπο αποστολής μηνυμάτων έως τον σχεδιασμό του ραντεβού. Οταν δύο πελάτες ταιριάξουν, οι σύμβουλοι επικοινωνούν μεταξύ τους, μεταφέρουν τις εντυπώσεις από τα ραντεβού και βοηθούν το ζευγάρι να προχωρήσει στα επόμενα βήματα.

Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης αγοράς συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό πρόβλημα της Ιαπωνίας. Το 2025 καταγράφηκαν 671.236 γεννήσεις, ο χαμηλότερος αριθμός από τότε που υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία, ενώ ο συνολικός δείκτης γονιμότητας υποχώρησε στο 1,14 παιδί ανά γυναίκα. Την ίδια χρονιά οι θάνατοι ξεπέρασαν τα 1,58 εκατομμύρια, με τη φυσική μείωση του πληθυσμού να υπερβαίνει τις 900.000.

Δεν λείπουν ωστόσο οι επικριτές που υποστηρίζουν ότι η μετατροπή του συνοικεσίου σε επιχειρηματικό προϊόν επιβάλλει αυστηρά χρονοδιαγράμματα και μετατρέπει μια βαθιά προσωπική σχέση σε υπηρεσία προς αγορά. Η ίδια η αγορά, πάντως, μεγαλώνει: Τα έσοδα της IBJ στο πρώτο εξάμηνο του 2026 αυξήθηκαν κατά 44%, στα περίπου 91 εκατ. δολάρια.

ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Η «Τζέιν Εϊρ» στη μάχη κατά του δημογραφικού

Η κλασική νουβέλα της Σαρλότ Μπροντέ γίνεται υποχρεωτικό ανάγνωσμα για τους μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου στην Κίνα, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει ιστορικά χαμηλές γεννήσεις και ταχεία γήρανση του πληθυσμού.

Στις σχολικές αίθουσες της Κίνας, η Τζέιν Εϊρ δεν είναι πλέον απλώς μια ηρωίδα της βικτωριανής λογοτεχνίας. Από τη νέα σχολική χρονιά, το μυθιστόρημα της Σαρλότ Μπροντέ εντάσσεται υποχρεωτικά στο πρόγραμμα σπουδών των μαθητών ηλικίας 14 έως 15 ετών.

Σύμφωνα με την Beijing Daily, η περίοδος του πρώτου έρωτα θεωρείται κρίσιμη για τη διαμόρφωση μιας «ολοκληρωμένης προσωπικότητας». Η λογική που προβάλλεται είναι ότι, αντί οι έφηβοι να διαμορφώνουν αντιλήψεις για τον έρωτα από αποσπασματικές πληροφορίες και το διαδίκτυο, είναι προτιμότερο να έρχονται σε επαφή με ένα κλασικό έργο που μπορεί να λειτουργήσει ως πλαίσιο αξιών. Η «Τζέιν Εϊρ», με επίκεντρο την αγάπη, τον σεβασμό, την αξιοπρέπεια, αποκτά έναν ρόλο που ξεπερνά τη λογοτεχνική εκπαίδευση.

Πίσω από την εκπαιδευτική επιλογή βρίσκεται, μεταξύ άλλων, ένα ιδιαίτερα δύσκολο δημογραφικό περιβάλλον. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 καταγράφηκαν μόλις 7,92 εκατ. γεννήσεις, έναντι 11,31 εκατ. θανάτων. Ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά 3,39 εκατομμύρια και διαμορφώθηκε στα 1,40489 δισεκατομμύρια στο τέλος του έτους. Ο φυσικός ρυθμός μεταβολής ήταν αρνητικός, στο -2,41%.Παράλληλα, η γήρανση επιταχύνεται. Οι άνω των 65 ετών έφθαναν τα 223,65 εκατομμύρια ή 15,9% του πληθυσμού το 2025, ενώ τα παιδιά έως 15 ετών αντιστοιχούσαν μόλις στο 16,4% του πληθυσμού.