Παρά το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι χαιρετίζουν την «καλή πρόοδο» μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, στην πραγματικότητα παραμένουν είτε διστακτικοί είτε αδύναμοι να προσφέρουν στην Ουκρανία την ουσιαστική βοήθεια που χρειάζεται — ακόμη και μέσω ενός δανείου χρηματοδοτούμενου από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Το Politico σημειώνει ότι η πρόσκληση κορυφαίων συμβούλων από την ΕΕ και τη Βρετανία στις συνομιλίες της Κυριακής αποτέλεσε σαφώς πρόοδο, ειδικά μετά την έντονη κριτική που προκάλεσαν τα 28 σημεία του αρχικού αμερικανικού σχεδίου, τα οποία θεωρήθηκαν υπερβολικά φιλορωσικά.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μίλησε για «σταθερές βάσεις» και «ισχυρή ευρωπαϊκή παρουσία» στη Γενεύη. Ωστόσο, η αισιοδοξία δεν κράτησε πολύ: τη Δευτέρα το βράδυ η Μόσχα απέρριψε το αναθεωρημένο κείμενο που είχε διαμορφωθεί από κοινού με την Ουκρανία και τους συμμάχους της.
Η τρέχουσα διπλωματική κατάσταση θέτει την Ουκρανία σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αντιμετωπίζει ένα δύσκολο και ίσως ταπεινωτικό δίλημμα, όπως επισημαίνει το Politico. Η πιθανή επαναφορά του αρχικού σχεδίου από τον Ντόναλντ Τραμπ υπό πίεση του Βλαντίμιρ Πούτιν θα ανάγκαζε το Κίεβο να παραχωρήσει εδάφη, να εγκαταλείψει την επιδίωξη ένταξης στο ΝΑΤΟ και να περιορίσει σημαντικά τον στρατό του.
Η αμερικανική πίεση προσκρούει στην περιορισμένη ευρωπαϊκή στήριξη. Παρά τα μεγάλα ποσά χρηματοδότησης και οπλισμού που έχουν ήδη δοθεί, η βοήθεια παραμένει αποσπασματική: δεν υπάρχουν ευρωπαϊκά στρατεύματα στην Ουκρανία, οι ανάγκες σε όπλα παραμένουν ανεπαρκείς και η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων έχει μπλοκάρει λόγω ενδοευρωπαϊκών αντιρρήσεων, με το Βέλγιο να παίζει καθοριστικό ρόλο στην καθυστέρηση.
Η στρατιωτική συμμετοχή της Δύσης αποτελεί το πιο ευαίσθητο ζήτημα. Στη Γαλλία και τη Γερμανία η ρητορική έχει γίνει πιο συγκρατημένη, ενώ η αποστολή στρατευμάτων στο έδαφος της Ουκρανίας αποκλείεται, φοβούμενοι τόσο τις απώλειες όσο και την κλιμάκωση της σύγκρουσης με τη Μόσχα.
Αμερικανοί συντηρητικοί σχολιαστές, όπως ο Γκρεγκ Σουένσον, υπογραμμίζουν ότι η Δύση θα μπορούσε να νικήσει τη Ρωσία μόνο με υψηλό ανθρώπινο κόστος, παρατηρώντας ότι η ειλικρίνεια του Τραμπ, όσο σκληρή και αν φαίνεται, αντικατοπτρίζει την ωμή πραγματικότητα: η Ευρώπη ίσως να μην είναι έτοιμη να αναλάβει το τίμημα μιας πραγματικής στρατιωτικής σύγκρουσης.
Το τελικό δίλημμα για τον Ζελένσκι παραμένει οξύ: να αποδεχθεί έναν επώδυνο συμβιβασμό ή να συνεχίσει τον πόλεμο βασισμένος σε μια Ευρώπη που μάλλον δεν διαθέτει ούτε την αποφασιστικότητα ούτε τους πόρους για να εξασφαλίσει την ουκρανική νίκη.
Financial Times: Oι ΗΠΑ πραγματοποιούν μυστικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και την Ουκρανία στο Αμπού Ντάμπι
Ο Αμερικανός υπουργός Στρατού, Νταν Ντρίσκολ, έφτασε χθες Δευτέρα στο Αμπού Ντάμπι για να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τον επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και με ρωσική αντιπροσωπεία, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, επικαλούμενο δύο καλά ενημερωμένες πηγές, ο Ντρίσκολ συναντήθηκε με τη ρωσική πλευρά το βράδυ της Δευτέρας.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μετά από προσπάθειες Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων να μειώσουν τις διαφορές τους γύρω από μια πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να αναθεωρήσουν μια αμερικανική πρωτοβουλία, την οποία το Κίεβο και αρκετοί Ευρωπαίοι σύμμαχοί του θεώρησαν ότι ικανοποιούσε υπερβολικά τις θέσεις της Μόσχας.
Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Reuters υπό καθεστώς ανωνυμίας ανέφερε ότι οι συνομιλίες του Ντρίσκολ θα συνεχιστούν σήμερα. Παραμένει άγνωστο ποιοι εκπροσωπούν τη ρωσική πλευρά.
Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχόλιο.
Νέο σχέδιο ειρήνης για την Ουκρανία: Ποια σημεία αλλάζουν και τι θα πράξει η Μόσχα;
Μια νέα δυναμική φαίνεται να διαμορφώνεται στο ζήτημα της ειρήνευσης στην Ουκρανία, καθώς Ουάσινγκτον, Κίεβο και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επανεξετάζουν το πλαίσιο των συνομιλιών.
Μετά από έναν μαραθώνιο επαφών στη Γενεύη, οι οποίοι συνοδεύτηκαν από έντονη διπλωματική κινητικότητα, παρουσιάστηκε ένα αναθεωρημένο προσχέδιο συμφωνίας που διαφοροποιείται σημαντικά από τις ρωσικές απαιτήσεις.
Ένα αναθεωρημένο σχέδιο με λιγότερες υποχωρήσεις από το Κίεβο
Το αρχικό κείμενο των 28 σημείων, που είχε προταθεί από τη ρωσική πλευρά μέσω του απεσταλμένου Κίριλ Ντμίτριεφ και του εκπροσώπου του Ντόναλντ Τραμπ, περιλάμβανε όρους που θεωρήθηκαν αδιανόητοι από το Κίεβο: από αποστρατιωτικοποίηση έως εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Μετά τις συναντήσεις στην Ελβετία, οι Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι επεξεργάστηκαν εκ νέου το πλαίσιο, το οποίο πλέον περιορίζεται σε 19 σημεία και αφαιρεί ορισμένες από τις πιο ακραίες ρωσικές προϋποθέσεις. Παρά ταύτα, το Κίεβο εξακολουθεί να θεωρεί «κόκκινη γραμμή» οποιαδήποτε παραχώρηση που θα νομιμοποιούσε τη ρωσική κατοχή εδαφών.
Ζελένσκι και Ευρώπη: Συγκλίσεις αλλά και ανοιχτά ζητήματα
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι το τροποποιημένο πλαίσιο είναι πιο ισορροπημένο και ότι «περιλαμβάνει ουσιώδη σημεία» που αντανακλούν τις ουκρανικές θέσεις. Ωστόσο, κομβικά ζητήματα –όπως το μελλοντικό καθεστώς των κατεχόμενων περιοχών και η πορεία ένταξης της Ουκρανίας στη Δύση– παραμένουν αντικείμενο διαβουλεύσεων μεταξύ Ζελένσκι και Τραμπ, ο οποίος φαίνεται να επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες.
Από την άλλη πλευρά, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τονίζουν ότι η όποια λύση δεν μπορεί να παρακάμπτει την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Στις Βρυξέλλες επικρατεί η άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει άμεσο ρόλο στις τελικές αποφάσεις, ενώ παράλληλα ζητείται από τη Μόσχα να εγκαταλείψει την τακτική της καθυστέρησης.
Σύμφωνα με δηλώσεις Ουκρανών και Δυτικών αξιωματούχων, το νέο σχέδιο περιλαμβάνει:
- Την κατάργηση του αυτόματου βέτο για ένταξη στο ΝΑΤΟ.
- Την άρση ορίων στον αριθμό στρατιωτικών δυνάμεων.
- Τη μη μόνιμη παρουσία Δυτικών στρατευμάτων, αλλά χωρίς απόλυτη απαγόρευση.
- Την αποφυγή παράδοσης της υπό ρωσικής κατοχής περιοχής του Ντονμπάς χωρίς διαπραγματεύσεις.
- Την αφαίρεση της πλήρους αμνηστίας για εγκλήματα πολέμου.
- Την αναφορά σε εγγυήσεις ασφαλείας, παρόμοιες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, κάτι που θεωρείται απαράβατος όρος για το Κίεβο.
Η στάση της Ρωσίας και το στρατιωτικό πεδίο
Παρότι οι συνομιλίες έχουν αποκτήσει νέα ώθηση, η ρωσική θέση παραμένει αμετακίνητη σε αρκετά βασικά σημεία. Κρεμλίνο και σύμβουλοι του Βλαντίμιρ Πούτιν δείχνουν επιφυλακτικοί απέναντι στις δυτικές προτάσεις, υποστηρίζοντας ότι χρειάζονται περαιτέρω προσαρμογές. Παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν πως η Μόσχα θεωρεί ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική στρατιωτική θέση, κάτι που μειώνει το κίνητρό της για άμεσες παραχωρήσεις.
Στο μεταξύ, το μέτωπο παραμένει εξαιρετικά τεταμένο. Το Χάρκοβο υπέστη ακόμη μια σφοδρή επίθεση με drones, ενώ ουκρανικά πλήγματα κοντά στη Μόσχα έφεραν αναστάτωση στη ρωσική ενεργειακή υποδομή — μια εικόνα που δείχνει ότι ο πόλεμος συνεχίζει να κλιμακώνεται σε πολλαπλά επίπεδα.
Ένας αγώνας με τον χρόνο
Καθώς η Ουκρανία αντιμετωπίζει αυξανόμενες στρατιωτικές πιέσεις αλλά και εσωτερικές πολιτικές προκλήσεις, η ανάγκη για μια αξιόπιστη διπλωματική λύση καθίσταται πιο επιτακτική. Παρ’ όλα αυτά, οι διεθνείς παίκτες προειδοποιούν ότι ο δρόμος προς μια συμφωνία θα είναι μακρύς και γεμάτος εύθραυστες ισορροπίες.

