Τα τελευταία χρόνια, αυτή η κορυφαία Διάσκεψη έχει αποτελέσει το σημείο σεισμικών ομιλιών που επαναπροσδιορίζουν τη μορφή της παγκόσμιας πολιτικής και της διεθνολογίας. Από μια δημόσια διαμάχη μεταξύ νατοϊκών συμμάχων για δεύτερο πόλεμο στο Ιράκ κατά του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003, μέχρι την ομιλία του Βλαντιμίρ Πούτιν το 2007, που σηματοδότησε την έναρξη ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, ή την περσινή προκλητική επίθεση του εκκεντρικού αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζει Ντι Βανς, κάθε στιγμή είχε έναν αντίκτυπο με πολυδιάστατες προεκτάσεις και επιπτώσεις.

Ομως, καθώς η σκόνη κατακάθεται μετά την τριήμερη Διάσκεψη, υπάρχουν 4 κύρια ερωτήματα:

1 Θα δραστηριοποιηθεί η Ευρώπη σε έναν κόσμο που αλλάζει καθημερινά και πολύπλευρα;

Αφού οι Ευρωπαίοι ηγέτες έμειναν έκπληκτοι από την περσινή επίθεση του Βανς στις αξίες τους, πολλοί προσήλθαν στη φετινή διάσκεψη με αίσθημα έντονου προβληματισμού. Τις ημέρες πριν από τη Διάσκεψη του Μονάχου, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι «αυτή πρέπει να είναι η στιγμή της αφύπνισης».

Ο Γάλλος πρόεδρος και ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, μίλησαν κατά την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης, επιδιώκοντας να χαράξουν μια νέα ανεξάρτητη πορεία για τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, προσπαθώντας παράλληλα να διατηρήσουν τη συμμαχία με την Ουάσιγκτον. Και οι δύο ηγέτες ανακοίνωσαν ότι έχουν ξεκινήσει συνομιλίες για ένα ευρωπαϊκό πυρηνικό αποτρεπτικό μέσο.

Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, τάχθηκε υπέρ μιας στενότερης αμυντικής σχέσης με την Ε.Ε, τονίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν συνεπάγεται την αποδυνάμωση της σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με τις ΗΠΑ ή το ΝΑΤΟ.

2 Μπορούν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη να παραμείνουν ενωμένες εν μέσω των εξάρσεων του Ντόναλντ Τραμπ;

Στη φετινή Διάσκεψη του Μονάχου, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, υιοθέτησε έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο από αυτόν που χρησιμοποίησε πέρσι ο Βανς, τονίζοντας ότι «οι ΗΠΑ είναι βαθιά συνδεδεμένες με την Ευρώπη και το μέλλον μας ήταν πάντα συνδεδεμένο και θα συνεχίσει να είναι».

Οι ΗΠΑ υπό τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είναι αποφασισμένες να οικοδομήσουν μια νέα παγκόσμια τάξη, με τον Ρούμπιο να επισημαίνει: «Είμαστε έτοιμοι, αν χρειαστεί, να το κάνουμε αυτό μόνοι μας, αλλά η προτίμηση και η ελπίδα μας είναι να το κάνουμε μαζί με εσάς, τους φίλους μας, εδώ στην Ευρώπη».

«Εχει ανοίξει ένα ρήγμα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ», ανέφερε από την άλλη πλευρά ο Μερτς κατά τη δική του ομιλία. «Δεν πιστεύουμε στους δασμούς και στον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο», συμπλήρωσε ο Γερμανός καγκελάριος, προκαλώντας χειροκροτήματα.

Παράλληλα, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., Κάγια Κάλλας, καταδίκασε τη «μοντέρνα επίθεση κατά του ευρώ» από τις ΗΠΑ, λέγοντας: «Οταν ταξιδεύω σε όλο τον κόσμο, βλέπω χώρες που μας θαυμάζουν επειδή εκπροσωπούμε αξίες οι οποίες εξακολουθούν να χαίρουν μεγάλης εκτίμησης».

3 Αναφορικά με το φλέγον ζήτημα της Γροιλανδίας, ποιες εξελίξεις πρέπει να περιμένουμε;

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, και ο Γροιλανδός ομόλογός της, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, είχαν μια 15λεπτη συνάντηση με τον Ρούμπιο στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου, την οποία η Φρέντερικσεν χαρακτήρισε «εποικοδομητική».

Μια μέρα αργότερα, όμως, σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για την ασφάλεια της Αρκτικής, η Δανή πρωθυπουργός σημείωσε πως θεωρεί ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να επιθυμεί να προσαρτήσει τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ, παρότι πρόσφατα απέσυρε τις απειλές του να την καταλάβει με τη βία.

Να σημειωθεί ότι έχει συσταθεί ομάδα εργασίας μεταξύ της ΗΠΑ, της Δανίας και της Γροιλανδίας όπου θα συζητηθούν οι ανησυχίες της Ουάσιγκτον για την ασφάλεια στην Αρκτική.

4 Είναι η επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εφικτή και πιο κοντά;

Ο Ρούμπιο δεν παρευρέθηκε σε μια συνάντηση με Ευρωπαίους ηγέτες (από Γερμανία, Πολωνία, Ολλανδία, Νορβηγία και άλλες χώρες) κατά την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης του Μονάχου, η οποία επικεντρώθηκε στην Ουκρανία, ενώ στην ομιλία του δεν είπε πολλά για τον τετραετή πόλεμο με τη Ρωσία.

Ωστόσο, στο περιθώριο της Διάσκεψης συναντήθηκε με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος σημείωσε ότι το Κίεβο «κάνει τα πάντα» προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος, επιμένοντας ότι οι βιώσιμες εγγυήσεις ασφαλείας είναι ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία.