Ο Βλαντιμίρ Πούτιν μπορεί να πιστεύει ότι «κερδίζει» τον πόλεμο φθοράς στην Ουκρανία, αλλά σύμφωνα με τους ειδικούς της Ουάσιγκτον και του Λονδίνου χάνει επιρροή παντού.

Ενώ η Μόσχα παραμένει προσηλωμένη στα χαρακώματα της Ουκρανίας, το παγκόσμιο δίκτυό της συρρικνώνεται και οι εταίροι της εξετάζουν ολοένα και περισσότερο τα ψιλά γράμματα. Ειδικοί για τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική και την ευρύτερη εξωτερική στρατηγική της Ρωσίας επισημαίνουν τη φθίνουσα επιρροή του Κρεμλίνου.

Από την πτώση της δυναστείας Ασαντ, τον Δεκέμβριο του 2024, μέχρι τη χλιαρή αντίδραση της Μόσχας στις κρίσεις στην Τεχεράνη, το παγκόσμιο brand της Ρωσίας χάνει την επιρροή του, ανταλλάσσοντας μακροπρόθεσμες στρατηγικές συμμαχίες με μια σειρά από μονόπλευρες, ευκαιριακές συναλλαγές.

Σε διάφορες περιοχές ανά τον πλανήτη, η εικόνα της «μεγάλης δύναμης» του Κρεμλίνου και η λεγόμενη «εγγύηση ασφάλειας της Ρωσίας» -που εδώ και καιρό διαφημιζόταν ως μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση στη δυτική παρέμβαση- αντιμετωπίζουν μια σκληρή πραγματικότητα: Η Ρωσία υπερεκτείνει ολοένα και περισσότερο τις δυνάμεις της, υποεκπληρώνει τις υποχρεώσεις της και συχνά αφήνει τους συμμάχους της να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους.

ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ

Τα ανοιχτά μέτωπα της Μόσχας στον πλανήτη και οι διαρροές

Παρά τις αποτυχίες της, η Ρωσία διατηρεί κάποια επιρροή στη Λατινική Αμερική, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η συναίνεση μεταξύ των ειδικών είναι ότι η αξιοπιστία του Κρεμλίνου έχει πληγεί. Οι σύμμαχοι βλέπουν όλο και περισσότερο τη ρωσική υποστήριξη ως συμβολική στην καλύτερη περίπτωση και ως συναλλακτική στη χειρότερη.

1 ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ: Σύμμαχοι σε απόσταση αναπνοής. Η Ρωσία δεν κάνει πολλά για να προστατεύσει το συμμαχικό του Ιράν. Παράλληλα, ενώ έχει διατηρήσει μια θέση στη Συρία, ακόμη και μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Ασαντ το 2024, η Μόσχα δίνει προτεραιότητα στα δικά της συμφέροντα. Αν αλλάξει η ηγεσία στην Τεχεράνη, το Κρεμλίνο θα συνεργαστεί με οποιονδήποτε βρεθεί στην εξουσία. Αυτό είναι ανησυχητικό για τους εταίρους του, που περιμένουν προστασία.

2 ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ: Η Βενεζουέλα, η Κούβα και η Νικαράγουα αμφισβητούν την εμβέλεια της Ρωσίας. Στη Βενεζουέλα, οι ειδικοί τόνισαν τη συμβολική υποστήριξη που στερείται πρακτικής εφαρμογής. Η αντίδραση της Μόσχας στις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά των πετρελαιοφόρων που συνδέονται με τη Ρωσία ήταν ουσιαστικά χωρίς δράση. Το χάσμα μεταξύ της ρωσικής ρητορικής και της περιορισμένης αντίδρασής της ερμηνεύεται από τους συμμάχους στην Κούβα και τη Νικαράγουα ως ένδειξη ότι η Μόσχα δεν μπορεί να τους προστατεύσει, καθώς ασχολείται με την Ουκρανία.

3 ΑΦΡΙΚΗ: Αθετημένες υποσχέσεις, αμαυρωμένη αξιοπιστία. Η πιο δραματική διάβρωση της επιρροής, όπως υποστηρίζουν ειδικοί, είναι στην Αφρική. Η Ρωσία χάνει την αξιοπιστία της στη μαύρη ήπειρο λόγω των ανεκπλήρωτων υποσχέσεων, ενώ οι επιχειρήσεις που συνδέονται με τη Wagner οδήγησαν σε σφαγές σε χωριά σε όλο το Μάλι και σε άλλα κράτη του Σαχέλ.

Επίσης υπήρξαν αποτυχημένες προσπάθειες στρατολόγησης νέων Αφρικανών για τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι οικογένειες έχουν συνειδητοποιήσει την πραγματικότητα: στους νέους υπόσχονταν θέσεις εργασίας ή εκπαίδευση, αλλά καταλήγουν στην πρώτη γραμμή του πυρός χωρίς προστασία. Η Ρωσία υποσχέθηκε τρόφιμα, πετρέλαιο και εμπορικές ευκαιρίες που, όμως, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ.

Τελικά, η παγκόσμια εικόνα της Ρωσίας βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Από την Τεχεράνη ως το Καράκας και από το Μπαμάκο ως τη Δαμασκό, οι σύμμαχοι ζυγίζουν τις υποσχέσεις της Μόσχας με την πραγματικότητα και ο υπολογισμός σπάνια ευνοεί το Κρεμλίνο. Καθώς το αποτύπωμα της Μόσχας μετατοπίζεται από στρατηγικό σε εξορυκτικό, οι σύμμαχοί της μαθαίνουν μια σκληρή αλήθεια: στην παγκόσμια τάξη του Πούτιν, δεν είσαι εταίρος αλλά ένα διαπραγματευτικό χαρτί.