Πολιτικές αναταράξεις προκαλεί στην Ουάσινγκτον η δημόσια παρέμβαση του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος απέδωσε την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές στον πόλεμο με το Ιράν.
Η τοποθέτησή του πυροδοτεί συζητήσεις για τις σχέσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και για τις πιθανές προεδρικές φιλοδοξίες του ενόψει του 2028.
Αίσθηση στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό προκάλεσε η δημόσια τοποθέτηση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος συνέδεσε ευθέως την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών με την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να εμπλακεί στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με το BBC, η παρέμβαση του Βανς, που έγινε την Τετάρτη (4/11), ερμηνεύτηκε από πολιτικούς αναλυτές ως πιθανή προσπάθεια διαφοροποίησής του από τον Αμερικανό πρόεδρο, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι συζητήσεις για τη διαδοχή του στην ηγεσία των Ρεπουμπλικανών.
Με μια εκτενή ανάρτηση περίπου 600 λέξεων στην πλατφόρμα Χ, ο αντιπρόεδρος αναγνώρισε ότι σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει τον Τραμπ στις προεδρικές εκλογές του 2024 απομακρύνθηκε από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026.
«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος. Το είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ», έγραψε χαρακτηριστικά.
Η εκλογική ήττα και ο πόλεμος στο Ιράν
Η παρέμβαση του Βανς ήρθε μετά την απώλεια του ελέγχου τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας από τους Ρεπουμπλικανούς, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Διαβάστε Επίσης
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του το βράδυ της Τρίτης και την Τετάρτη, υπερασπίστηκε την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ο πόλεμος επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα.
Η στάση του Βανς απέναντι στη σύγκρουση αποτελεί εδώ και μήνες αντικείμενο συζητήσεων στην Ουάσινγκτον.
🚨 NOW: VP JD Vance is reportedly looking to RALLY disillusioned Trump voters and “new right” Americans before 2028 — Fox News
Vance saying Republicans lost due to the war and affordability has OVER 41 MILLION VIEWS and 214,000 likes so far
One thing’s for sure — 2028 starts now. There is no such thing as “too early” at this point. That INCLUDES policy wins on top of messaging, obviously.
— Eric Daugherty (@EricLDaugh) November 4, 2026
Παρότι δημόσια είχε στηρίξει επανειλημμένα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στην Τεχεράνη, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι σε ιδιωτικές συσκέψεις με κυβερνητικά στελέχη είχε εκφράσει αντιρρήσεις.
Μέχρι πρότινος, πάντως, οι διαφωνίες αυτές δεν είχαν λάβει δημόσιες διαστάσεις.
«Αν άξιζε να χάσουμε τη Γερουσία για έξι χρόνια, πείτε το»
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος προχώρησε ακόμη περισσότερο στην κριτική του, καλώντας όσους υπερασπίζονται την επιλογή του πολέμου να αναγνωρίσουν και το πολιτικό κόστος της.
«Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι άξιζε να χάσουμε τη Γερουσία για τα επόμενα έξι χρόνια, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρώσουμε. Είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί, τουλάχιστον αυτή είναι μια ειλικρινής στάση», ανέφερε.
Η τοποθέτηση θεωρήθηκε ιδιαίτερα ασυνήθιστη για τα δεδομένα της αμερικανικής πολιτικής ζωής, καθώς σπάνια ένας εν ενεργεία αντιπρόεδρος διαφοροποιείται τόσο έντονα από τον πρόεδρο σε ένα κεντρικό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Η απρόσμενη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ
Παρά την έντονη κριτική, ο Τραμπ δεν επέλεξε να συγκρουστεί δημόσια με τον αντιπρόεδρό του.
Αντίθετα, συμφώνησε ότι ο πόλεμος στο Ιράν αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν μετανιώνει για την απόφασή του. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι, εάν βρισκόταν ξανά μπροστά στις ίδιες συνθήκες, θα προχωρούσε και πάλι στη στρατιωτική επιχείρηση.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους για την ανάρτηση του Βανς, απάντησε: «Ξέρω πώς αισθάνεται γι’ αυτό. Νομίζω ότι ήταν εντάξει. Το γνώριζα όταν πήρα την απόφαση και τους εμποδίσαμε να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Δεν θα αποκτήσουν ποτέ πυρηνικό όπλο».
Η αντίδρασή του προκάλεσε ενδιαφέρον, δεδομένου ότι ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αφοσίωση των στενών συνεργατών του.
President Donald J. Trump on Vice President JD Vance’s statement:
“I thought it was good.” https://t.co/g1fJ4wk70W
— Vice President JD Vance (@VP) November 4, 2026
Προετοιμάζει ο Βανς την υποψηφιότητά του για το 2028;
Ο τρόπος με τον οποίο ο Βανς επέλεξε να εκφράσει τις απόψεις του ενίσχυσε τα σενάρια ότι επιχειρεί να διαμορφώσει ένα διακριτό πολιτικό προφίλ ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών.
Ο Ντάνιελ Μπάιμαν, ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), εκτίμησε ότι η παρέμβαση θα μπορούσε να αποτελεί προσπάθεια πολιτικής διαφοροποίησης από τον Τραμπ.
Όπως επισήμανε, η διατήρηση ισορροπιών ανάμεσα στην αφοσίωση προς τον σημερινό πρόεδρο και στην ανάδειξη προσωπικών πολιτικών θέσεων θα αποτελέσει λεπτή υπόθεση, εφόσον ο Βανς αποφασίσει να διεκδικήσει την προεδρία.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στην ανάρτησή του ο αντιπρόεδρος απέφυγε να κατονομάσει τον Τραμπ, ενώ απέδωσε μεγάλο μέρος της ανάλυσής του σε εκτιμήσεις δημοσκόπων.
Η Ρεπουμπλικανή πολιτική σύμβουλος Άσλεϊ Ντέιβις δήλωσε στο BBC ότι ο Βανς ουσιαστικά «δοκιμάζει τα νερά» προκειμένου να διαπιστώσει πώς θα κινηθεί πολιτικά.
Πέρα από την κριτική για τον πόλεμο, ο Βανς παρουσίασε και τέσσερις βασικές προτεραιότητες που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να βοηθήσουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα να επαναπροσεγγίσει τους ψηφοφόρους.
Συγκεκριμένα, πρότεινε:
1. Τερματισμό του πολέμου.
2. Επικέντρωση στο κόστος ζωής και στον πληθωρισμό.
3. Επιστροφή στην πολιτική «Πρώτα η Αμερική».
4. Αναθεώρηση της σχέσης των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ισραήλ.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις αντανακλούν πολιτικές θέσεις που έχει εκφράσει ο Βανς από την είσοδό του στην κεντρική πολιτική σκηνή και θα μπορούσαν να αποτελέσουν βασικούς άξονες μιας μελλοντικής προεδρικής εκστρατείας.
Το παρασκήνιο της ανάρτησης και η στάση του Τραμπ
Παρά τη δημοσιότητα που έλαβε η παρέμβαση, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν πρόκειται για ουσιαστική πολιτική ρήξη ή για μια διαφοροποίηση που πραγματοποιήθηκε με τη γνώση του προέδρου.
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Βανς είχε δείξει το περιεχόμενο της ανάρτησής του στον Τραμπ πριν από τη δημοσίευσή της. Το στοιχείο αυτό δημιουργεί διαφορετική εικόνα για τις σχέσεις των δύο ανδρών, καθώς υποδηλώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος γνώριζε εκ των προτέρων τις θέσεις που επρόκειτο να δημοσιοποιήσει ο αντιπρόεδρός του.
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιον θα στηρίξει για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028.
Κατά καιρούς έχει εκφραστεί θετικά τόσο για τον Βανς όσο και για τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς ωστόσο να έχει προχωρήσει σε επίσημη επιλογή διαδόχου.
Ο ίδιος έχει αφήσει κατά καιρούς ανοιχτή τη δημόσια συζήτηση ακόμη και για το ενδεχόμενο τρίτης προεδρικής θητείας, παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο απαγορεύεται από το αμερικανικό Σύνταγμα.
Ωστόσο, με τις προεδρικές εκλογές του 2028 να απέχουν ακόμη δύο χρόνια, ο Βανς δεν έχει ανακοινώσει επίσημα εάν θα διεκδικήσει το χρίσμα.
Συνεργάτες του επιμένουν ότι εξακολουθεί να εξετάζει τις επιλογές του, ενώ το γραφείο του δεν είχε απαντήσει στο αίτημα του BBC για σχόλιο κατά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ.
Η δημόσια παρέμβασή του, πάντως, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το πολιτικό μέλλον των Ρεπουμπλικανών μετά τον Τραμπ και για τον ρόλο που ενδέχεται να διαδραματίσει ο σημερινός αντιπρόεδρος στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας του κόμματος.
