Εκτοτε ο Νικολάς Μαδούρο έχασε κάθε ίχνος δημοκρατικής νομιμοποίησης, συγκεντρώνοντας πλέον τα περισσότερα χαρακτηριστικά ενός δικτάτορα. Η «μπολιβαριανή επανάσταση» βαρύνεται με σωρεία εγκλημάτων, όπως εκατοντάδες δολοφονίες διαδηλωτών της αντιπολίτευσης, μεσαιωνικά βασανιστήρια, φυλακίσεις και διώξεις, ενώ όλοι οι θεσμοί, όπως είναι η Δικαιοσύνη, ήταν υπό τον έλεγχο του καθεστώτος. 

» Συνεργάστηκε ο στρατός: Σύμφωνα με αξιόπιστη πηγή μου από το Καράκας, που έχει πληροφόρηση από στελέχη του καθεστώτος, στις πρόσφατες επιχειρήσεις, που οδήγησαν στη σύλληψη του Μαδούρο, συνεργάστηκε και ένα τμήμα του στρατού της Βενεζουέλας. Το ρήγμα στο εσωτερικό του καθεστώτος και των ενόπλων δυνάμεων είχε διαφανεί ήδη από την περίοδο των εκλογών του 2024, όταν η αντιπολίτευση, με την ανοχή του στρατού, κατάφερε να συγκεντρώσει τα πρακτικά από τα εκλογικά τμήματα της χώρας που έδειχναν ότι η αντιπολίτευση είχε κερδίσει με ποσοστό 67%.

«Ο Μαδούρο, που το τελευταίο διάστημα κοιμόταν με αλεξίσφαιρο πουκάμισο, είχε τρεις δακτύλιους ασφαλείας με περίπου 200 άτομα του στρατού. Το βράδυ του Σαββάτου, όμως, για κάποιο λόγο φαίνεται πως είχε μείνει με μερικές δεκάδες, από τους οποίους οι περισσότεροι άλλης εθνικότητας», υποστηρίζει ο συνομιλητής μου.

Η ίδια πηγή υποστηρίζει πως ο Μαδούρο είχε επιλέξει τη στρατιωτική βάση Τιέρα Φιούνα, λίγο έξω από το Καράκας, επειδή ήταν ο καλύτερα φυλασσόμενος χώρος στη Βενεζουέλα. «Σε αυτή τη βάση υπάρχουν πολυτελείς επαύλεις για αξιωματούχους του καθεστώτος. Ομως ούτε αυτά τα μέτρα ασφαλείας στάθηκαν αρκετά για να σώσουν τον Μαδούρο το βράδυ του Σαββάτου», επισημαίνει με νόημα.

» Αντίστροφη μέτρηση: Οπως όλα δείχνουν, η αντίστροφη μέτρηση για το καθεστώς Μαδούρο είχε αρχίσει ήδη εδώ και αρκετούς μήνες. Ο αυταρχικός ηγέτης δεν είχε δυνατότητα να διαφύγει από τη χώρα με την οικογένειά του, όπως λέγεται ότι του προτάθηκε από τις ΗΠΑ, καθώς οι σκληροί του καθεστώτος, όπως ο Διοσδάδο Καβέγιο και ο Βλαδιμίρ Παδρίνο, δεν θα τον άφηναν, υποστηρίζουν άνθρωποι που γνωρίζουν το πολιτικό παρασκήνιο. Οι τρεις τους, μαζί με ακόμη τέσσερα άτομα, αποτελούν την πυραμίδα εξουσίας του καθεστώτος, το οποίο κατηγορείται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας αλλά και για διακίνηση τεράστιων ποσοτήτων κοκαΐνης από τη Λατινική Αμερική προς τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτή άλλωστε είναι η κατηγορία για την οποία οδηγείται στην αμερικανική Δικαιοσύνη ο Μαδούρο. Το επόμενο διάστημα αναμένεται μια εκκαθάριση στο εσωτερικό του καθεστώτος, με συλλήψεις και «εξαφανίσεις» κορυφαίων στελεχών, αλλά και η αποφυλάκιση και άλλων πολιτικών κρατουμένων.

Η σύγκριση που επιχειρούν ορισμένοι, με περιπτώσεις όπως η Ουκρανία ή η Κύπρος, είναι εντελώς άσχετη και ανιστόρητη. Η επιχείρηση που έγινε στη Βενεζουέλα δεν ήταν για τη σύλληψη ενός νόμιμου προέδρου ούτε για την αλλαγή συνόρων της χώρας. Αυτό που συνέβη στη Βενεζουέλα είναι σαν να είχε καταφέρει να φθάσει στην εξουσία ο Πάμπλο Εσκομπάρ στην Κολομβία και να αναλάβει τον έλεγχο του κράτους. Δηλαδή μια εγκληματική οργάνωση να έχει τον έλεγχο του στρατού, της Δικαιοσύνης, να ελέγχει τα αεροδρόμια και τα λιμάνια και να διακινεί τεράστιες ποσότητες ναρκωτικών στο εξωτερικό. 

» Καθεστώς τρόμου: Ο Νικολάς Μαδούρο δεν ήταν ο πρόεδρος του λαού της Βενεζουέλας, αλλά ο «δεσμοφύλακάς» του. Στις φυλακές της Βενεζουέλας, μέχρι και πριν από λίγες ημέρες, παρέμεναν 860 πολιτικοί κρατούμενοι. Στη χώρα τα τελευταία χρόνια είχε εγκαθιδρυθεί ένα καθεστώς τρόμου. Την περίοδο του 2014 και του 2017, στο πλαίσιο των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, δολοφονήθηκαν περίπου 200 άτομα. Σύμφωνα με την ανεξάρτητη οργάνωση Provea, με περισσότερα από 35 χρόνια δράσης, τα πρώτα δέκα χρόνια διακυβέρνησης του Νικολάς Μαδούρο οι δυνάμεις ασφαλείας δολοφόνησαν 10.085 άτομα, 1.652 άνθρωποι υπέστησαν σκληρά βασανιστήρια, ενώ 7.309 υπέστησαν βίαιη συμπεριφορά. Στο κέντρο του Καράκας υπάρχει ένα κτίριο, γνωστό με την ονομασία «Ελικοειδής», το οποίο μέχρι τώρα λειτουργούσε ως κέντρο βασανιστηρίων. Ενα άλλο κέντρο βασανισμού είναι ο λεγόμενος «Τάφος» από όπου πέρασαν εκατοντάδες αντιφρονούντες.

Στο τελευταίο μου βιβλίο με τίτλο «Ιστορίες από τη Λατινική Αμερική. Από τον Πινοσέτ και τον Εσκομπάρ στις σύγχρονες Δημοκρατίες», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος, περιλαμβάνεται ένα κεφάλαιο για την παρατεταμένη κρίση στη Βενεζουέλα, με συνεντεύξεις και μαρτυρίες για τα μεσαιωνικά βασανιστήρια και τις σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το καθεστώς. 

» Η οικονομική κρίση άνοιξε τον δρόμο στον τσαβισμό: Ο Μαδούρο κατάφερε από οδηγός του μετρό στο Καράκας να αναρριχηθεί στην πυραμίδα εξουσίας και μετά τον θάνατο του Ούγο Τσάβες, το 2013, να βρεθεί στην προεδρία της χώρας. Πολλά γεγονότα της νεότερης πολιτικής ιστορίας της Λατινικής Αμερικής, όπως η κρίση χρέους της δεκαετίας του ‘80, άνοιξαν τον δρόμο σε έναν πολιτικό «μεσσία», τον οποίον ενσάρκωσε ο Ούγο Τσάβες. Οπως σημειώνει η πολιτική επιστήμων κ. Ωκεανίς Καπουσίδου, στη συνέντευξη που μου έδωσε για το νέο μου βιβλίο, «η άνοδος του Ούγο Τσάβες στην εξουσία το 1999 δεν συνιστά ιστορική παραδοξότητα ή στιγμιαίο εκτροχιασμό ενός κατά τα άλλα ομαλού δημοκρατικού συστήματος. Αντιθέτως, αποτέλεσε το πολιτικό συμπύκνωμα μακρόχρονων ρωγμών στο θεσμικό και κοινωνικό οικοδόμημα της Βενεζουέλας, οι οποίες επικάθονταν και σωρεύονταν επί δεκαετίες. Για να κατανοηθεί πλήρως η εκρηκτική είσοδος του Τσάβες και ο τρόπος με τον οποίο συγκρότησε τον “λαό” ως πολιτικό υποκείμενο, είναι απαραίτητο να ανιχνευθεί η ιστορική διαδρομή μέσα από την οποία το παραδοσιακό σύστημα ηγεμονίας διαβρώθηκε, απώλεσε τη νομιμοποίησή του και τελικά κατέρρευσε υπό το βάρος των ίδιων του των αντιφάσεων». 

* Ο Ιάσων Πιπίνης είναι δημοσιογράφος και ειδικός σύμβουλος του πρωθυπουργού.

 Οι προνομιακές σχέσεις με τον ΣΥΡΙΖΑ όταν ήταν κυβέρνηση

Την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ η Ελλάδα λειτούργησε ως «ομπρέλα προστασίας» για το καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο, καταψηφίζοντας κυρώσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε αξιωματούχους της Βενεζουέλας, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας, ως πρωθυπουργός, «υποδεχόταν» κυβερνητικά αεροσκάφη της Βενεζουέλας στην Αθήνα, χωρίς κανένας άλλος να γνωρίζει ποιος επέβαινε. Αλλά και τα χρόνια που βρέθηκε στην αντιπολίτευση είχαν καταγραφεί μυστικά ταξίδια στενών συνεργατών του μαζί με έμπειρο δικηγόρο στις off shore, στη Βενεζουέλα, αλλά και η συγκάλυψη του σκανδάλου σεξουαλικών επιθέσεων από τον πρέσβη της Βενεζουέλας στην Αθήνα. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας μέχρι σήμερα δεν έχουν δώσει απάντηση για τον λόγο που διατηρούσαν προνομιακές σχέσεις με το αυταρχικό καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα.