Μέχρι τα αραβικά κράτη να ανακτήσουν την εξουσία τους επί των αποφάσεων πολέμου και ειρήνης και να διαλύσουν τις πολιτοφυλακές που λειτουργούν εκτός της κρατικής εξουσίας, οι εντάσεις θα παραμείνουν περισσότερο από ένα χρόνο μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η Τεχεράνη επιδιώκει να διευρύνει το πεδίο της μάχης. Εφαρμόζει στην πράξη την αρχή της «κατανομής του πόνου», την οποία επικαλούνται επανειλημμένα οι στρατιωτικοί και πολιτικοί ηγέτες του Ιράν, ενώ προσπαθεί να σύρει την περιοχή σε μια αόριστη σύγκρουση.
Ο πόλεμος ήρθε μετά από χρόνια αυξανόμενης έντασης, κυρώσεων, αμφιταλαντευόμενων συμφωνιών, συγκρούσεων δι’ αντιπροσώπων και ενός αδυσώπητου αγώνα για περιφερειακή επιρροή. Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα κράτη της Μέσης Ανατολής επωμίστηκαν το υψηλότερο πολιτικό, οικονομικό κόστος και το κόστος ασφαλείας. Η παρούσα κρίση δεν μπορεί να κατανοηθεί ανεξάρτητα από αυτή τη μακρύτερη ιστορία ή από τον ρόλο που έπαιξαν τις τελευταίες δεκαετίες οι υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές σε αρκετές αραβικές χώρες.
Αυτό εξηγεί γιατί τα περισσότερα αραβικά κράτη αντιτάχθηκαν στον πόλεμο από την αρχή, ενώ τα κράτη του Κόλπου εργάστηκαν για να περιορίσουν την κλιμάκωσή του. Η θέση τους αντανακλούσε μια νηφάλια αναγνώριση ότι οποιαδήποτε ανοιχτή αντιπαράθεση θα είχε ένα τίμημα για ολόκληρη την περιοχή. Οι μήνες που ακολούθησαν δικαιώνουν αυτή την ανησυχία, με τις φλόγες του πολέμου να φτάνουν πολύ πέρα από το Ιράν και το Ισραήλ. Τις τελευταίες ημέρες, το Ιράκ έχει αναδειχθεί για άλλη μια φορά ως ένα από τα κύρια θέατρα της σύγκρουσης.
Επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εξαπολύθηκαν από ιρακινό έδαφος έπληξαν ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία, προκαλώντας αμερικανοσαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον θέσεων που κατέχουν ένοπλες παρατάξεις που συνδέονται με τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης.
Όποιες και αν είναι οι επιχειρησιακές λεπτομέρειες, το πολιτικό μήνυμα είναι αδιαμφισβήτητο: Το ιρακινό έδαφος δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πλατφόρμα για επιθέσεις σε γειτονικά κράτη χωρίς συνέπειες. Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ συνεχίζει να εντείνει τις απειλές του κατά του Ιράν, διατηρώντας παράλληλα ζωντανή την προοπτική των διαπραγματεύσεων.
Αλλά ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, αυτό δεν διευθετεί το ζήτημα της περιφερειακής σταθερότητας. Η κρατική αστάθεια αποδεικνύεται Ο πόλεμος έχει αποκαλύψει την αστάθεια του έθνους-κράτους σε περισσότερες από μία αραβικές χώρες. Στο Ιράκ, όπως και στον Λίβανο, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να αγωνίζονται να εδραιώσουν το μονοπώλιο στα όπλα και να επεκτείνουν την κυρίαρχη εξουσία σε ολόκληρη την επικράτειά τους. Πρόσφατα γεγονότα έχουν δείξει ότι η πολιτική και οικονομική μεταρρύθμιση θα παραμείνει μερική και επισφαλής μέχρι να επιλυθεί αποφασιστικά αυτό το ζήτημα.
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία ή μπορεί να συνεχιστεί για χρόνια. Το μέλλον της Μέσης Ανατολής, ωστόσο, δεν θα καθοριστεί αποκλειστικά από την κατάσταση των σχέσεων ΗΠΑ-Ιράν. Το πραγματικό μέτρο της περιφερειακής σταθερότητας θα είναι η ικανότητα των αραβικών κρατών να ανακτήσουν την αποκλειστική εξουσία επί των αποφάσεων πολέμου και ειρήνης και να διαλύσουν τις πολιτοφυλακές που λειτουργούν εκτός της κρατικής εξουσίας.


