Κοινή αμυντική συμφωνία υπέγραψαν στη Μέκκα την Παρασκευή (07/08) Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν εν μέσω της αναταραχής στη Μέση Ανατολή, καθώς τα κράτη του Κόλπου δέχονται πυρά από το Ιράν μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν εναντίον του ΗΠΑ και Ισραήλ.
Η συμφωνία αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής έναντι οποιασδήποτε πράξης επιθετικότητας και ορίζει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τους τρεις θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, ανέφεραν σε κοινή τους δήλωση.
Ενώ η δήλωση δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με τις δεσμεύσεις ή τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει ο καθένας στο πλαίσιο της «Κοινής Συμφωνίας Άμυνας της Μέκκας», ανέφερε ότι η συμφωνία είχε ως στόχο την ενίσχυση της συλλογικής τους ασφάλειας και την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και πέραν αυτής.
«Η συμφωνία περιλαμβάνει μια ρήτρα συλλογικής άμυνας. Έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα, δεσμεύοντας αμοιβαία υποστήριξη μόνο για την άμυνα», δήλωσε Τούρκος αξιωματούχος. Η συμφωνία δεν στρεφόταν εναντίον κάποιου συγκεκριμένου παράγοντα, ήταν ανοιχτή σε άλλες χώρες της περιοχής και δεν καταργούσε ούτε αντικαθιστούσε καμία υπάρχουσα διμερή ή πολυμερή συμφωνία, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Κοινές ανησυχίες
Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν υποδέχεται τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν για την υπογραφή αμυντικής συμφωνίας μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν και της Τουρκίας. Murat Cetinmuhurdar/Γραφείο Τύπου της Προεδρίας της Τουρκίας/Φωτογραφία που διατέθηκε μέσω του REUTERS
Οι τρεις χώρες μοιράζονται αυξανόμενες ανησυχίες για το χάος στη Μέση Ανατολή, τον ρόλο του επαναστατικού σιιτικού Ιράν και ενός όλο και πιο διεκδικητικού Ισραήλ, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες αγωνίζονται να συγκρατήσουν τις περιφερειακές απειλές.
Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ. Η Σαουδική Αραβία, το ισχυρότερο κράτος του Κόλπου, φιλοξενεί τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ και είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο, ενώ το Πακιστάν είναι η μόνη μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο.
Διαβάστε Επίσης
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, συνοδευόμενος από τον ισχυρό αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, έφτασε στη Τζέντα την Πέμπτη (06/08) και πραγματοποίησε το προσκύνημα Ούμρα στη Μέκκα. Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν έφτασε στη Τζέντα μία μέρα μετά.
Συναντήθηκαν με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, η χώρα του οποίου έχει πληγεί επανειλημμένα από το Ιράν, καθώς και από τους συμμάχους της Τεχεράνης, τους Χούθι στην Υεμένη και σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Η σύγκρουση έχει επίσης αναδείξει τα κενά ασφαλείας των κρατών του Κόλπου και έχει διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διερχόταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.
Το σύμφωνό τους ακολουθεί διαπραγματεύσεις σχεδόν ενός έτους, τις οποίες αποκάλυψε το Reuters τον Ιανουάριο, όταν ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα τάσσεται υπέρ μιας ευρύτερης περιφερειακής πλατφόρμας ασφάλειας για την προώθηση της συνεργασίας και της σταθερότητας.
Μια υπάρχουσα συμφωνία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν αντιμετωπίζει μια επίθεση σε οποιοδήποτε από τα δύο μέρη ως επίθεση και στα δύο και περιλαμβάνει «όλα τα στρατιωτικά μέσα», σύμφωνα με Σαουδάραβα αξιωματούχο. Στην πράξη, το Πακιστάν προσπάθησε να αποφύγει τη στρατιωτική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν, επιλέγοντας αντίθετα να προσπαθήσει να διαμεσολαβήσει με την Τεχεράνη.
Μακροχρόνιοι στρατιωτικοί δεσμοί
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται στις φλόγες εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, με σχεδόν κάθε χώρα της περιοχής να βιώνει διασυνοριακές επιθέσεις ή πυρά πυραύλων και drones.
Ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν, στα σύνορα της Μέσης Ανατολής, έχουν αποφύγει σημαντικές άμεσες επιθέσεις, και οι δύο θέλουν να κατευνάσουν τις συγκρούσεις που απειλούν τη δική τους ασφάλεια και οικονομική υγεία.
Για τη Σαουδική Αραβία, οι συνέπειες των τριών ετών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή ήταν πιο σοβαρές, καθώς δέχεται άμεσα πυρά από τρεις κατευθύνσεις, θέτοντας σε κίνδυνο τις εξαγωγές πετρελαίου και τα φιλόδοξα αναπτυξιακά της σχέδια, και προκαλώντας μεγάλα ερωτήματα για την αξιοπιστία της μακροχρόνιας ομπρέλας ασφαλείας των ΗΠΑ.
Η οριστικοποίηση της συμφωνίας στη Μέκκα, τον ιερότερο τόπο του Ισλάμ, προσδίδει συμβολικό βάρος σε ένα σύμφωνο που βασίζεται σε μακροχρόνιους διμερείς στρατιωτικούς δεσμούς μεταξύ των τριών χωρών.
Το Πακιστάν παρέχει εκπαίδευση και τεχνική βοήθεια στις σαουδαραβικές δυνάμεις εδώ και δεκαετίες, ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν έχουν ανταλλάξει πολεμικά πλοία και εκπαιδευτικά αεροσκάφη. Το 2023, το Ριάντ συμφώνησε να αγοράσει τουρκικά drones, σε αυτό που η Άγκυρα χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη σύμβαση αμυντικών εξαγωγών της.
Έκτοτε, το Πακιστάν έχει αναπτύξει περίπου 8.000 στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη, drones και ένα σύστημα αεράμυνας στο βασίλειο, ενώ έχει επιδιώξει ευρύτερους δεσμούς ασφαλείας στον Κόλπο. Έχει επίσης ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Κουβέιτ για ένα διευρυμένο σύμφωνο με αντάλλαγμα την ενεργειακή συνεργασία και τις επενδύσεις.
